በሁሉም መልእክቶቹ ላይ ስለ አማኞች እግዚአብሔርን

እንደሚያመሰግን ይጠቅሳል። አንዳንዴ ሌሎች አማኞችን እንደ

ቀላል የምናያቸው ከሆነ (take for granted) ወይም

እግዚአብሔር እነርሱን በሕይወታችን ውስጥ ለሚጠቀምባቸው

መጽሐፍ ቅዱሳዊ ጥያቄዎች

ከ1ኛ ተሰሎንቄ

ጠቃሚ መንገዶች (ምንም እንኳን ሁልጊዜ ደስ የሚሉ ባይሆኑም)

አድናቆት ከሌለን ምስጋና ሊጠፋብን ይችላል።

ጥያቄ፡ በ1ኛ ተሰሎንቄ 1 ላይ ስለ ተሰሎንቄ ከተማ ምን

እናውቃለን?

ነገር ግን ምንም ዓይነት ስሜት ቢኖረን፣ ወይም አንድ አማኝ ለኛ ምንም

ሊያደርግልን የማይችል ቢመስለን እንኳ፣ እግዚአብሔር በእርሱ መልክ

መልስ፡ ተሰሎንቄ "ትኩስ" ከተማ ነበረች። በመጀመሪያ

በከተማዋ አቅራቢያ በሚገኙ የፍል ውሃ ምንጮች ምክንያት

"ቴርማ" (Therma) ተብላ ትጠራ ነበር። ባሕረ ሰላጤውም

የቴርማይክ ባሕረ ሰላጤ ይባላል። ከታላቁ እስክንድር ጄኔራሎች

አንዱ የሆነው ካሳንደር፣ ተሰሎንቄ የምትባለውን የታላቁ

እስክንድርን ግማሽ እህት አገባ፤ እርሷን ለማክበርም በቴርማ

አቅራቢያ አዲስ ከተማ ገነባ።

የፈጠራቸው ውብ የሥራ ውጤቶቹ (handiwork) ስለሆኑ ስለ እነርሱ

እግዚአብሔርን ልናመሰግን ይገባል። ከእነርሱ ጋር ለዘላለም በጓደኝነትና

በኅብረት ስለምንኖር፣ አሁኑኑ እነርሱን ማድነቅ መጀመር ምክንያታዊ ነው።

አንዳንዴ በራስ ወዳድነት ተሞልተን፣ እግዚአብሔርንና

በዙሪያችን ያሉትን ሰዎች በመርሳት በራሳችን ጠባብ ዓለም ውስጥ

ልንታጠር እንችላለን። በጥንቃቄ ዓለምንና ሕይወታችንን

ከእግዚአብሔር እይታ አንጻር ለማየት መሞከር አለብን።

ተሰሎንቄ ብዙ ቁጥር ያለው የአይሁድ ሕዝብ ነበራት።

በጠቅላላው ወደ 200,000 የሚጠጋ ሕዝብ የነበራት በመሆኑ

በመቄዶንያ ትልቁ ከተማ ነበረች (ለማነጻጸር ያህል ቆሮንቶስ

650,000 ሕዝብ ነበራት)።

ተሰሎንቄ የመቄዶንያ የሮማ ዋና ከተማ ከመሆኗም በላይ

"ፖሊታርክስ" (politarchs) በሚባሉ አምስት ወይም ስድስት

ባለሥልጣናት የሚተዳደር ነጻ ከተማ መሆኗ በጣም ያልተለመደ

ነበር። ሉቃስ በሐዋርያት ሥራ 17፡6 ላይ ይህንን ቃል

ተጠቅሞበታል፤ ቃሉ ከዚህ በፊት በሌላ ቦታ የማይታወቅ ስለነበር

አንዳንዶች የሉቃስን ትክክለኛነት ተጠራጥረው ነበር። ሆኖም ግን

ከዚያ ወዲህ አርኪኦሎጂስቶች በመቄዶንያ መንግሥት ውስጥ

ይህንን ቃል የሚጠቀሙ አሥራ ዘጠኝ ጽሑፎችን

(inscriptions) አግኝተዋል።

ጥያቄ፡ በ1ኛ ተሰሎንቄ 1፡2 እና በፊልጵስዩስ 1፡3 መሠረት፣

በጸሎታችን ሁልጊዜ እንዴት አመስጋኝ መሆን እንችላለን?

መልስ፡ ሳናቋርጥ መጸለይ አለብን፤ ጸሎታችንም በምስጋና የተሞላ

መሆን አለበት። ምስጋና የምንናገረው ቃል ብቻ ሳይሆን የሕይወት

አኗኗር ዘይቤ (attitude) ጭምር ነው። አንድ ክርስቲያናዊ

መዝሙር እንደሚለው፣ “ፍላጎቴን (ችግሬን) ከማቅረቤ በፊት፣

ልቤን አቀርባለሁ።”

ጥያቄ፡ በ1ኛ ተሰሎንቄ 1፡2-8 መሠረት ጳውሎስ ተሰሎንቄ

ሰዎችን ያመሰገነባቸው ምክንያቶች በትክክል ምን ነበሩ?

መልስ፡ ጳውሎስ የጠቀሳቸው ስምንት ምክንያቶች እዚህ አሉ፦

1. በእምነት የተገኘ ሥራቸው (1ኛ ተሰ. 1፡3)

2. በፍቅር የተነሳሳ ድካማቸው (1ኛ ተሰ. 1፡3)

3. በኢየሱስ ባላቸው ተስፋ የጸና ትዕግሥታቸው (1ኛ ተሰ. 1፡

ጥያቄ፡ የ1ኛ ተሰሎንቄ አጠቃላይ ይዘት (Outline) ምንድን

ነው?

መልስ፡ አንዱ አቀራረብ የሚከተለው ነው፦

4. በእግዚአብሔር የተመረጡ መሆናቸው (1ኛ ተሰ. 1፡4)

5. የጳውሎስን፣ የሲላስን፣ የጢሞቴዎስን እና የጌታን አርአያ

መከተላቸው (1ኛ ተሰ. 1፡6)

1. ስለ ሕዝብ አምላክን ታመሰግናላችሁ? ሁኔታዎች እና

ምክንያቶች (ምዕራፍ 1)

2. የጳውሎስን አገልግሎት እውቅና መስጠት (ምዕራፍ 2-3)

6. ቃሉን በመንፈስ ቅዱስ ደስታ መቀበላቸው (1ኛ ተሰ. 1፡6)

7. በመቄዶንያ እና በአካይያ ላሉ አማኞች ሁሉ ምሳሌ

መሆናቸው (1ኛ ተሰ. 1፡7)

• 2፡1-16 የስብከቱን ሁኔታ ማብራሪያ፡ እንዴት

እንደሰበከ እና እነርሱ እንዴት እንደተቀበሉት

• 2፡17-3፡10 ስለ መቅረቱ ማብራሪያ፡ ብስጭቱ፣

8. የጌታ ቃል ከእነርሱ ዘንድ በየቦታው መሰማቱ (1ኛ ተሰ. 1፡

የወቅቱ ዕቅዶች እና ምስጋና

•

3፡11-13 ስለ አመራር፣ ፍቅር እና ጥንካሬ የቀረበ

እኛም በተመሳሳይ ምክንያቶች ስለ ሌሎች እግዚአብሔርን

ልናመሰግን ይገባል።

ጸሎት

3. የአምላክን ሕዝብ ማስተማር (ምዕራፍ 4-5)

• 4፡1-12 ግላዊ መመሪያ፡ መሻሻል፣ የሥነ-ምግባር

ጥያቄ፡ በ1ኛ ተሰሎንቄ 1፡6 ላይ፣ የአንድን ሰው (ከክርስቶስ

ንጽሕና እና የወንድማማችነት ፍቅር

ውጭ) ተከታዮች ነን ማለት እንዴት ትክክል ይሆናል? በምን

• 4፡13-5፡11 የጌታ መምጣት ተስፋ (Parousia)፡

ዓይነት መንገዶችስ የሰው ተከታዮች ነን ማለት ስህተት ይሆናል?

መልስ፡ ጳውሎስ እርሱንና እግዚአብሔርን የሚፈሩ መሪዎቻችንን

ክርስቶስን እንደሚከተሉ መጠን እንድንከተላቸው ይነግረናል

(ፊልጵስዩስ 3፡17፤ 1ኛ ተሰሎንቄ 1፡6፤ ዕብራውያን 13፡7)።

መሪዎቻችንን ልንታዘዝ እና በጌታ ልንገዛላቸው ይገባል

(ዕብራውያን 13፡17)። በሌላ አነጋገር፣ እግዚአብሔር

የሚናገረው ነገር ከማንኛውም መሪዎቻችን ከሚናገሩት ተቃራኒ

ነገር በላይ መሆኑን አውቀን ልንታዘዛቸው ይገባል። ነገር ግን እንደ

በክርስቶስ የሞቱት እና የጌታ ቀን

• 5፡12-22 ቤተክርስቲያንን ማስተማር፡ መሪዎች፣

ሁሉም ሰው፣ ራስን መግዛት እና አምልኮ

ጥያቄ፡ በ1ኛ ተሰሎንቄ 1፡2 ላይ ጳውሎስ ስለ እነዚህ አማኞች

እግዚአብሔርን ምን ያህል ጊዜ እንደሚያመሰግን ተናግሯል?

ለምንድን ነው አንዳንዴ ለሌሎች አማኞች ሊኖረን የሚገባውን

ያህል የማናመሰግነው?

መልስ፡ ጳውሎስ ሁልጊዜ ስለ እነርሱ እግዚአብሔርን

እንደሚያመሰግን ተናግሯል። ከገላትያ መልእክት በስተቀር

www.BibleQuery.org – September 2021 version. መስከረም 2021 እትም።

በመቄዶንያ ከተሞች ማለትም በፊልጵስዩስ እና በተሰሎንቄ፣ ጳውሎስ

ያሳለፈው አጭር ጊዜ በረጅም ጊዜ ሂደት በጣም ፍሬያማ መሆኑ ተረጋግጧል።

ቆይቶም የመቄዶንያ ሰዎች በ2ኛ ቆሮንቶስ 8፡1-5 ላይ እንደተጠቀሰው፣

በድህነታቸው ውስጥ እንኳ እጅግ ለጋሶች ነበሩ። አንዳንድ የመቄዶንያ ሰዎች

ማቴዎስ 23፡9 መሠረት አባታችን እግዚአብሔር ብቻ ስለሆነ

ማንም ሰው "አባታችን" ልንል አይገባም።

በ2ኛ ቆሮንቶስ 9፡2-4 መሠረት ከጳውሎስ ጋር ወደ ቆሮንቶስ መጥተው ሊሆን

ይችላል፤ ጳውሎስም የቆሮንቶስ ቤተክርስቲያን በመቄዶንያ ሰዎች ፊት ስስታም

መስላ እንዳትታይ ተጨንቆ ነበር። በቤተክርስቲያን ታሪክ መጀመሪያ ላይ፣

ኤጲስ ቆጶሱ ፖሊካርፕ ለፊልጵስዩስ ቤተክርስቲያን ደብዳቤ ጽፎ ነበር።

ተርቱሊያን በቆሮንቶስ፣ በፊልጵስዩስ፣ በተሰሎንቄ እና በኤፌሶን (አቴና

ጥያቄ፡ በ1ኛ ተሰሎንቄ 1፡7 መሠረት፣ ምሳሌ (Model)

የመሆንን ጉዳይ አስበው ያውቃሉ? ይህ ምንን ይጨምራል?

መልስ፡ ሰዎች ክርስቲያን መሆንዎን ካወቁ፣ አስቀድመው ምሳሌ

ሆነዋል። ጥያቄው ጥሩ ምሳሌ ነዎት ወይስ መጥፎ ምሳሌ

የሚለው ነው።

ባትጠቀስም) ያሉትን የሐዋርያት አብያተ ክርስቲያናት "Prescription

ጥያቄ፡ በ1ኛ ተሰሎንቄ 1፡7-10 መሠረት፣ አማኝ ያልሆኑ ሰዎች

Against Heretics ch.36 p.260" ላይ ጠቅሷቸዋል።

ስለ ክርስቲያኖች ያላቸውን አመለካከት በተመለከተ

ጥያቄ፡ በ1ኛ ተሰሎንቄ 2፡2-4 መሠረት፣ ዛሬ ያለን አንድን

ልንጨነቅባቸው የሚገቡ መንገዶች የትኞቹ ናቸው? በምን

አገልግሎት በመሠረቱ ስኬታማ ወይም ውድቀት (failure)

መንገዶችስ ልንጨነቅ አይገባም?

መልስ፡ የተቀደሰ ሕይወት በመኖር አዎንታዊ ምስክርነት ሊኖረን

ይገባል። ሌሎችን ከልብ ልንወድና ፍቅራችንን ልንገልጽ ይገባል።

ሌሎችን ላለማስቀየም መሞከር አለብን። ነገር ግን ወንጌል ራሱ

ብዙ ጊዜ ሰዎችን እንደሚያስቀይም እንገነዘባለን። ሰዎች

በመልእክታችን ምክንያት ቢቀየሙ ልንጨነቅ አይገባም። ከአንድ

ሰው ጋር ያለንን ወዳጅነት ከምንወደው በላይ ግለሰቡን

ልንወደውና ወንጌልን ለእርሱ የማካፈልን አደጋ ልንቀበል

ይገባል።

ብለህ እንዴት ትገልጸዋለህ?

መልስ፡ ከሁሉ አስቀድሞ ስኬት የሚለካው ለእግዚአብሔር

እውነት እና ለልቡ ባለን ታማኝነት ነው። አገልግሎቱ በምን

መልኩ (ካለ ቢኖር እንኳ) እውነትን ያዛባል? ሰዎች በአገልግሎቱ

እንዴት ተባርከዋል? ነቢዩ ኤርምያስ ምንም እንኳ በዘመኑ ባሮክ

ብቻ እርሱን የሚከተለው ቢመስልም፣ ስኬታማ አገልግሎት

ነበረው። ስኬት ማለት እግዚአብሔር እንድታደርገው

የሚፈልገውን ማድረግ፣ እና እግዚአብሔር እንድትሆን

የሚፈልገውን መሆን ነው።

ጥያቄ፡ በ1ኛ ተሰሎንቄ 1፡8 መሠረት፣ የተሰሎንቄ ሰዎች እምነት

በየስፍራው እንዴት ሊሰማ (sounded forth) ቻለ?

መልስ፡ እምነታቸው በየቦታው ባሉ ክርስቲያኖች ዘንድ የታወቀ

ነበር። ልክ የአንድ መለከት ድምፅ ያለምንም ልዩነት ወደ ሁሉም

አቅጣጫ እንደሚሰራጭ ሁሉ፣ የእግዚአብሔርም ቃል ከእኛ

ዘንድ ወደ ውጭ ሊወጣ ይገባል።

ጥያቄ፡ በ1ኛ ተሰሎንቄ 2፡3 መሠረት፣ በጌታ ሥራ ውስጥ

ልንጠቀምባቸው የማይገቡ "ተንኮለኛ" (Tricky) ዘዴዎች

ምንድን ናቸው? (በግሪክ dolo ማለት ማታለል ብቻ ሳይሆን

በብልሃት ማጥመድ ወይም ወጥመድ ማለት ነው።)

መልስ፡ "Bait and switch" የሚባል ዘዴ (አንዱን ቃል ገብቶ

ሌላውን መስጠት) መጠቀም የለብንም። ነገሮችን በትክክለኛ

ብርሃናቸው ማቅረብ አለብን። ሰዎች ክርስቲያን ሲሆኑ ሊገረሙ

አይገባም፣ ወይም ክርስቲያን ከመሆናቸው በፊት ከሰሙት

መሠረታዊ የሆነ የተለየ ነገር ሊገጥማቸው አይገባም። የወንጌልን

ግማሽ ብቻ ሳይሆን ሙሉውን ወንጌል ማካፈል አለብን። ስለ

መንግሥተ ሰማያት ብቻ ሳይሆን ስለ ገሃነም፣ ስለ ጸጋ ብቻ

ሳይሆን ስለ ታዛዥነት፣ እንዲሁም ኢየሱስ አዳኝ ብቻ ሳይሆን ጌታ

መሆኑንም ጭምር ልንነግራቸው ይገባል። እግዚአብሔር

የማይፈጽመውን የሐሰት ተስፋ ለሰዎች መስጠት ወይም

እግዚአብሔር እንደሚሰጥ ማስመሰል የለብንም።

ጥያቄ፡ በ1ኛ ተሰሎንቄ 1፡9 ላይ፣ ጳውሎስ ስለ ተሰሎንቄ ሰዎች

እግዚአብሔርን ያመሰገነበት ሌላው የተለየ ምክንያት ምንድን

ነው?

መልስ፡ የቀደሙት ምክንያቶች እነዚህ አማኞች ስላላቸው

ማንነትና ወደፊት ስለሚሄዱበት አቅጣጫ ነበር። ይህኛው

ምክንያት ግን፣ ከነበሩበት የጣዖት አምልኮ ሕይወት ወጥተው

አሁን ወዳሉበት የእምነት ደረጃ ለመድረስ የተጓዙትን ታላቅ

ርቀት (distance) በማድነቅ የተገኘ ደስታ ነው።

ጥያቄ፡ በ1ኛ ተሰሎንቄ 2፡1-4 ላይ፣ ጳውሎስ የእነርሱን ዘንድ

ጉብኝቱ ከንቱ (failure) እንዳልነበረ አጥብቆ የገለጸው

ጥያቄ፡ በ1ኛ ተሰሎንቄ 2፡4 ላይ ምን የተለየ ነገር አለ?

መልስ፡ ይህ ቁጥር የቃላት ጨዋታ (play on words) ያለበት

ነው። እንዲህ ተብሎ ሊተረጎም ይችላል፡- "ልባችንን

የሚመረምር (የሚፈትን) እግዚአብሔር፣ ወንጌልን በአደራ

ይሰጠን ዘንድ የተገባን ሆነን እንዳገኘን (እንደመሰከረልን) እንዲሁ

እንናገራለን።" (በግሪክ ቋንቋ መፈተን እና መመስከር/ማረጋገጥ

የሚሉትን ቃላት በማያያዝ የቀረበ ጥልቅ ሐሳብ ነው።)

ለምንድን ነው?

መልስ፡ ጳውሎስ በመቄዶንያ በነበረው አገልግሎት በተወሰነ

መልኩ ተሰናክሎ ነበር። በሌሎች ቦታዎች ጳውሎስ ያለ ምንም

ተቃውሞ አስደናቂ ስኬቶችን አግኝቷል። እንደ ቆጵሮስ ባሉ

ቦታዎች ደግሞ ከአንድ ሰው ተቃውሞ ቢገጥመውም፣

እግዚአብሔር በቆራጥነት ድል ሰጥቶታል። ነገር ግን በፊልጵስዩስ

ከደረሰባቸው መከራ በኋላ፣ በተቃውሞው ምክንያት የመቄዶንያን

ግዛት ለቀው ለመውጣት ተገደው ነበር።

ጥያቄ፡ በ1ኛ ተሰሎንቄ 2፡4 መሠረት፣ ሰዎችን ደስ ለማሰኘት

የሚሞክር አገልግሎት እግዚአብሔርን ደስ ለማሰኘት ከሚሞክር

ምናልባትም ጳውሎስ “የሰይጣን ተቃውሞ ለረጅም ጊዜ እዚያ

አገልግሎት በምን ይለያል?

መልስ፡ በዋናነት ሰዎችን ደስ ለማሰኘት በሚሞክር አገልግሎት

ውስጥ ትኩረቱ በስትራቴጂ እና በቁጥር (Numbers) ላይ

ይሆናል። አብዛኛው የአገልግሎት ውይይት እንዴት ብዙ ሰዎችን

ማግኘት ይቻላል? እንዴት ብዙ ገንዘብ ማምጣት ይቻላል?

ወይም ለአገልግሎቱ ዕድገት እንዴት አዳዲስ ዕድሎችን መፍጠር

እንዳልቆይ ባያግደኝ ኖሮ፣ ምን ተጨማሪ ነገር ይከናወን ነበር?”

ብሎ አስቦ ሊሆን ይችላል። ነገር ግን እግዚአብሔር የሰይጣንን

ተቃውሞ እንኳ ለክብሩ ሊጠቀምበት ይችላል። ጳውሎስ

በፊልጵስዩስ እና በተሰሎንቄ የራሱን አሻራ አስቀድሞ አሳርፏል፤

ተቃውሞውም ወደ ቤርያ፣ አቴና እና በተለይም ወደ ቆሮንቶስ

እንዲሄድ አስገድዶታል።

www.BibleQuery.org – September 2021 version. መስከረም 2021 እትም።

ይቻላል? በሚሉ ነጥቦች ዙሪያ ይሽከረከራል። እንዲህ ዓይነቱ

• ምስጢራዊ መረጃዎች (Confidential)፦ ሌሎች

አገልግሎት ሰዎችን ለመሳብ ሲል ከመጠን በላይ "ተለዋዋጭ"

የነገሩህ ምስጢር (ሊነግሩህ ይገባ ነበርም አልነበረም)።

(adaptive) የመሆን እና መሠረታዊ የሆኑ እውነቶችን የመሳት

አደጋ አለበት።

• ተስፋ ማስቆረጥ (Disheartening)፦ እንደ ኢዮብ

ሚስት ሰዎችን ከጽድቅ መንገድ ተስፋ ማስቆረጥ።

በተቃራኒው እግዚአብሔርን ደስ ለማሰኘት የሚተጋ አገልግሎት

ትኩረቱ በጸሎት ላይ ነው። አብዛኛው ውይይት ወንጌልን ለብዙ

ሰዎች እንዴት ማድረስ ይቻላል? አባላትን እንዴት በተሻለ ሁኔታ

ማነጽ ይቻላል? እና ሌሎችን እንዴት ማገልገል ይቻላል? በሚሉ

ነጥቦች ላይ ያተኩራል። አንዱ ቁልፍ ልዩነት አገልግሎቱ ሁልጊዜ

ሌሎችን ከመጠበቅ ይልቅ ሌሎችን ለማገልገል መፈለጉ ነው። ይህ

ማለት የራስን መንግሥት (empire) ለመገንባት ከመሞከር

ይልቅ ከሌሎች አገልግሎቶች ጋር መተባበርን ወይም ሀብትን

ለሌላ አገልግሎት መስጠትን ሊያካትት ይችላል።

(ከኃጢአት ማስቆም ግን ይፈቀዳል።)

• ኃጢአትን ከፍ ከፍ ማድረግ (Exalting sin)፦

ለምሳሌ "ያኔ ሰክሬ በነበረበት ጊዜ በጣም ደስ ይል

ነበር..." ብሎ ማውራት።

• ሐሰት (False things)፦ ውሸት እና ሽንገላን

ጨምሮ።

• ሰዎችን ማምለክ (Glorifying)፦ ሰዎችን እንደ ጣዖት

ማየት (ማክበር ግን መልካም ነው)።

• ጎጂ ነገሮች (Harmful)፦ ለሌላው ሰው ወይም

ለራስህ ጉዳት የሚያመጡ ንግግሮች።

ጥያቄ፡ በ1ኛ ተሰሎንቄ 2፡5 መሠረት፣ መጥፎ በሆነው በሽንገላ

(flattery) እና መልካም በሆነው ሰዎችን ማድነቅ/ማመስገን

(commending) መካከል ያለው ልዩነት ምንድን ነው?

መልስ፡ ሽንገላ (Flattery) ቅንነት የጎደለው ነው። ሙሉ በሙሉ

ሐሰት ሊሆን ይችላል፣ ወይም ደግሞ ዋና ዋና የሆኑትን ነገሮች

ችላ በማለት ትኩረትን ቀላል ወይም ላይ ላዩን በሆኑ ነገሮች ላይ

እንዲያርፍ ያደርጋል። ሰዎችን ግን ላከናወኑት ተግባር ወይም

ለባሕርያቸው ማድነቅ፣ ከልብ ከሆነ ሌሎችን ለማበረታታት

የሚረዳ ግሩም መንገድ ነው።

• ስድብ (Insulting)፦ ሰዎችን ዝቅ የሚያደርጉ ቃላት

ወይም አመለካከቶች።

• መፍረድ (Judging)፦ ኃጢአተኛ ድርጊት ኃጢአት

ነው ማለት ቢቻልም፣ በሰው ላይ መፍረድ ግን ተገቢ

አይደለም።

• እምነት ማጣት (Knowingly speaking...)፦

ሰዎች በአንተ ቃል ላይ እምነት እንዲያጡ የሚያደርጉ

ንግግሮች።

• ለፈለፈ (Long-winded)፦ አንድ ሰው መስማት

ከሚፈልገው በላይ ብዙና አሰልቺ ወሬ ማውራት።

ጥያቄ፡ በ1ኛ ተሰሎንቄ 2፡5 መሠረት፣ አንዳንድ ሰዎች

• ተንኮል (Malicious)፦ ሰዎችን ለመጉዳት ወይም

ስግብግብነታቸውን (greed) ለመሸፈን እንዴት ጭንብል

በእነርሱ ለመቀለድ የሚነገር የተሳሳተ መረጃ።

ያደርጋሉ?

• የሌሎች የግል ምስጢር (Non-public)፦ ሌሎች

መልስ፡ እነዚህ ሰዎች ዋናው ተነሳሽነታቸው ስግብግብነት ሆኖ

ሰዎች እንዲታወቅባቸው የማይፈልጉት የግል መረጃ።

ሳለ፣ ሌላ የተለየ ዓላማ (ለምሳሌ ሌሎችን መርዳት፣ ድርጅቱን

ማገዝ፣ ወዘተ) እንዳላቸው ለማስመስከር በተለያየ የጥበብ ደረጃ

• የሌላን ቃል መስረቅ (Plagiarizing)፦ የሌላውን

ሰው ሐሳብ የራስ አስመስሎ ማቅረብ።

ይሞክራሉ። ስለ አመራር (leadership) የሚሰጡ ብዙ

ትምህርቶች ስላሉ፣ መሪ መሆን የሚፈልጉ ሰዎች እጥረት የለም።

• አጠራጣሪ እውነታ (Questionable accuracy)፦

እውነት መሆኑን እርግጠኛ ያልሆንክበት ወሬ።

እዚህ ላይ ጥቅም ላይ የዋለው የግሪክ ቃል "ፕሊዮኔክሲያ"

(pleonexia) ሲሆን፣ ትርጉሙም ቃል በቃል "የበለጠ

የማግኘት ፍላጎት" ማለት ነው።

• የቆየ በደልን መጎርጎር (Rehashing)፦ ይቅር

የተባባላችሁትንና ያለፈውን መጥፎ ነገር ደግሞ

ማንሳት። እነዚህ ነገሮች መረሳት አለባቸው።

• ምስጢራት (Secrets)፦ ንጹሕን ሰው ለሞት፣ ለጉዳት

ወይም ያለ አግባብ ለእስራት የሚዳርጉ ምስጢሮች።

ጥያቄ፡ በ1ኛ ተሰሎንቄ 2፡8 መሠረት፣ በምን ዓይነት መንገዶች

• ፈተና (Tempting)፦ ሌሎችን ለኃጢአት የሚጋብዙ

ሕይወታችንን ለሌሎች ማካፈል አለብን? የግል ሕይወታችንን

ወሬዎች።

የግል አድርገን መያዝ ያለብን እስከ ምን ድረስ ነው?

• የሥራ ምስጢር (Undisclosed)፦ ለአሰሪህ ወይም

መልስ፡ ድሎቻችንንም ሆነ ትግላችንን ጨምሮ አብዛኛውን

የሕይወታችንን ክፍል ማካፈል ጥሩ ነው፤ ነገር ግን ሁሉንም ነገር

ማካፈል የለብንም። እግዚአብሔር እንድናካፍል የማይፈልገውን

ማንኛውንም ነገር ማካፈል የለብንም፤ ስለዚህ መቼ ዝም ማለት

እንዳለብህ ልብህን እንዲያሳይህ ወደ እግዚአብሔር ጸልይ።

ለደንበኛህ ላለማውጣት ቃል የገባህው መረጃ።

• ስም ማጥፋት (Vilifying/Slandering)፦ በሌሎች

ላይ መጥፎ ስም መለጠፍ።

• ለክፉዎች መንገድ መስጠት (Wicked people...)፦

ክፉዎች ለጥፋት ዓላማ ሊጠቀሙበት የሚችሉት

መረጃ።

ማካፈል ወይም መናገር የሌለብን ነገሮች ከ "A" እስከ "Z"

(እንደ እንግሊዝኛው የፊደል ቅደም ተከተል) እንደሚከተለው

ቀርበዋል፦

• የብልግና ወሬ (X-rated)፦ ጸያፍ፣ የብልግና ወይም

ደስ የማያሰኙ ቀልዶችና መረጃዎች።

• ሌሎችን ማበሳጨት (Angering)፦ ሰዎች ስለ አንድ

ነገር መቆጣት ከሚገባቸው ሁኔታ ውጭ ሌሎችን

ማበሳጨት።

• ያለማክበር (You are not honoring...)፦

እግዚአብሔርን ወይም አማኝ ወንድሞችህን የማያከብር

ንግግር።

• መመካት (Boasting)፦ ራስን ከፍ ከፍ ማድረግ

ሰዎች ሕይወትህን በተግባር ሊያዩት ይገባል፤ ነገር ግን ሁልጊዜ

የሆነ ነገር መናገር አለብኝ ብለህ መጨነቅ የለብህም።

ወይም ጉራ።

www.BibleQuery.org – September 2021 version. መስከረም 2021 እትም።

ጳውሎስ አይሁድን ከልብ ይወዳቸውና ይጨነቅላቸው ስለነበር

(ሮሜ 9፡1-5) ፀረ-ሃይማኖት ሊባል አይችልም። አንዳንድ ሰዎች

ስለ ዘራቸው አባል የተነገረን ማንኛውንም አሉታዊ ነገር እንደ

ጥላቻ ሊቆጥሩት ይችላሉ፤ ነገር ግን መጽሐፍ ቅዱስ ሁሉም ሰው

ከእግዚአብሔር ክብር ጎድሏል ስለሚል፣ በዚያ ትርጉም መጽሐፍ

ጥያቄ፡ በ1ኛ ተሰሎንቄ 2፡9 መሠረት፣ ጳውሎስ በመካከላቸው

በጉልበቱ (በንግድ ሥራ) መሥራት ያስፈለገው ለምንድን ነው?

መልስ፡ ጳውሎስ ለሚሰብክላቸው አሕዛብ እና አዲስ አማኞች

ሸክም ላለመሆን ሲል ድጋፍ አልጠየቀም። በአይሁድ ባሕል አንድ

ረቢ ሕግን በማስተማር ብቻ ኑሮውን መምራት አይፈቀድለትም

ነበር። በአንዳንድ የሙስሊም አገሮችም ሙሉ ጊዜያቸውን

በወንጌል የሚያገለግሉ ሰዎች እንደ ሰነፍ እና ሰዎችን

ቅዱስ "ፀረ-ሰው ሁሉ" ሊባል ነው?

ጥያቄ፡ በ1ኛ ተሰሎንቄ 2፡15 ላይ፣ ጳውሎስ አንዳንድ አይሁድ

እንደሚበዘብዙ ተደርገው በስህተት ይታያሉ። ነገር ግን እንደ

"ሰውን ሁሉ የሚቃወሙ" ናቸው ያለው ለምንድን ነው?

መልስ፡ እነዚህ አይሁድ ለብዙዎች ወዳጅ መስለው ቢታዩም

እንኳ፣ ሰዎች ኢየሱስን እንዳይቀበሉ በማሳመን የዘላለም

ሕይወታቸውን እንዲያጡ ስለሚያደርጉ፣ ይህ ትልቁ የጥላቻ

ተግባር ወይም ሰውን ሁሉ መቃወም ነው።

ጳውሎስ ዓለማዊ ሥራ (ድንኳን መስፋት) ያለው ሚስዮናዊ

እንዲህ ዓይነት ችግር አይገጥመውም። ጳውሎስም ሆነ ዛሬ ያሉ

ሚስዮናውያን ከቤተክርስቲያን ሙሉ ድጋፍ የማግኘት መብት

ቢኖራቸውም፣ ጳውሎስ ግን ወንጌልን ለሚሰብክላቸው ሰዎች

ሲል ያንን መብቱን ላለመጠቀም መርጧል።

ጥያቄ፡ በ1ኛ ተሰሎንቄ 2፡16 መሠረት፣ እግዚአብሔር እጅግ

አፍቃሪ ሆኖ ሳለ፣ ሰዎች እስከ ገደቡ (up to a limit) ኃጢአት

ሊሠሩ የሚችሉት እንዴት ነው?

ጥያቄ፡ በ1ኛ ተሰሎንቄ 2፡10 መሠረት፣ የአንድ ወንጌላዊ

ሕይወት ነቀፋ የሌለበት (blameless) ባይሆንስ ምን

ይከሰታል?

መልስ፡ ሮሜ 11፡22 የእግዚአብሔርን ቸርነትና ጭከና

መልስ፡ ይህ ሁኔታ ሌሎች ሲያውቁ ምስክርነቱን ያዳክማል።

(ቁራጭነት) በአንድነት እንድንመለከት ይነግረናል። እግዚአብሔር

በአጽናፈ ዓለም ውስጥ ካሉ ፍጡራን ሁሉ ይልቅ እጅግ አፍቃሪ

ቢሆንም፣ በዚያው ልክ ደግሞ እጅግ ጥብቅና ብርቱ ፈራጅ ነው።

ሰዎች ወንጌል ለሌሎች እንዳይደርስ በሚያግዱበት ጊዜ፣

የኃጢአታቸው ጽዋ ይሞላል፤ በዚያን ጊዜ የእግዚአብሔር ቁጣ

በላያቸው ላይ ይመጣል። ጳውሎስ ሌሎች ወንጌልን እንዳይሰሙ

ለማድረግ በሚሞክሩ ሰዎች ላይ የእግዚአብሔር ፍርድ ሲመጣ

አማኞች እንኳ "እርሱ በዚህ አካባቢ ካልተሳካለት እኔም ብወድቅ

ብዙም ከባድ አይደለም" ብለው እንዲያስቡ ሊያደርግ ይችላል።

ነገር ግን አንድ አገልጋይ ንስሐ በመግባት አሁንም እግዚአብሔርን

ማገልገል ይችላል፤ ሌሎችም እርሱ የሠራውን ስህተት

እንዳይደግሙ ሊመክር ይችላል።

ጥያቄ፡ በ1ኛ ተሰሎንቄ 2፡11-12 መሠረት፣ ይህ ክፍል ለደቀ

በሐዋርያት ሥራ 13፡8-11 ላይ በኤልማስ (Elymas) ሕይወት

ውስጥ በገሃድ ተመልክቷል።

መዝሙርነት፣ ለምክር እና ለምስክርነት እንዴት እንደ ማጠቃለያ

ሊያገለግል ይችላል?

መልስ፡ ምንም እንኳ እነዚህ ቁጥሮች ምን መደረግ እንዳለበት

በዝርዝር ባይገልጹም፣ "እንዴት" መደረግ እንዳለበት ግን

አጠቃላይ መመሪያ ይሰጣሉ። ሰዎችን ማበረታታት፣ ማጽናናት

እና መምከር (exhorting)። ጳውሎስ ይህንን ያደረገው እንደ

ጥሩ እናት (2፡7) ወይም እንደ ጥሩ አባት (2፡11) ለልጆቻቸው

እንደሚያደርጉት እንደሆነ ይገልጻል።

ጥያቄ፡ በ1ኛ ተሰሎንቄ 2፡17 ላይ፣ "ተለየን" የሚለው የግሪክ

ቃል aporthanisthentes ቃል በቃል "ወላጅ አልባ

(orphan) ሆኑ" ማለት ነው። ጳውሎስ እነዚህ አዲስ አማኞች

"ወላጅ አልባ እንዳይሆኑ" ለምን በጣም ተጨነቀ?

መልስ፡ ጳውሎስ አማኞቹ በእምነታቸው ለማደግ ትጉዎች

እንዳይሆኑ ሰግቶ ሊሆን ይችላል። ሆኖም ግን፣ የበለጠ አሳሳቢ

የነበረው ሌላ ጉዳይ እንደነበረ ይገመታል። ይኸውም፣ አይሁዶች

ወይም መናፍቃን አማኞቹን በማሳሳት ከእምነት እንዲወጡ

ያደርጓቸዋል የሚል ስጋት ነበረው። በተመሳሳይ ሁኔታ እኛም

ሰዎችን ወደ ክርስቶስ ስናመጣ፣ ከሐሰተኛ መምህራን

ልንጠብቃቸው ይገባል።

ጥያቄ፡ በ1ኛ ተሰሎንቄ 2፡13 መሠረት፣ እንዴት የአንድ ውሱን

እና ፍጹም ያልሆነ ሰው ቃል በትክክል "የእግዚአብሔር ቃል"

ሊሆን ይችላል?

መልስ፡ ትኩረታችንን በሰው አቅም ማጣት ላይ ብቻ ካደረግን

የማይቻል ሊመስል ይችላል። ነገር ግን ለሁሉን ቻይ አምላክ

የማይቻል ነገር የለም (ማቴ. 19፡26፤ ሉቃስ 1፡37)።

እግዚአብሔር በአህያ በኩል እንኳ ለበለዓም መልእክቱን

አስተላልፏል። አምላክ ፍጹም ባልሆኑ መሣሪያዎች በኩል

መልእክቱን በግልጽ ለማስተላለፍ የሚያስችል ጥበብና ኃይል

አለው። እግዚአብሔር መልእክቱን በሚፈለገው ጥራት

ከማስተላለፉም በላይ፣ እኛ ዛሬም እንድንረዳው ቃሉን

ጠብቆልናል።

ጥያቄ፡ በ1ኛ ተሰሎንቄ 2፡18 እና በ2ኛ ተሰሎንቄ 3፡17 ላይ

"እኔ ጳውሎስ" የሚለውን ሐረግ ማስገባቱ ይህ መጽሐፍ በኋላ

ላይ በሌላ ሰው የተቀነባበረ ሳይሆን በራሱ በጳውሎስ መጻፉን

ያሳያል?

መልስ፡ በፍጹም። ጳውሎስ ይህንኑ ዘዴ በሌሎች ደብዳቤዎቹ ላይ

ባይጠቀምም፣ 1ኛ ተሰሎንቄ የተጻፈው በጳውሎስ፣ በሲላስ እና

በጢሞቴዎስ ስም ነው። ሆኖም "ወደ እናንተ ልንመጣ ወደድን"

የሚለው ሐሳብ ለሌሎቹ (ለምሳሌ ወደዚያ ተመልሶ ለሄደው

ለጢሞቴዎስ) አይሰራም። ሐሳቡ የሚሠራው ለጳውሎስ ብቻ

ስለነበር፣ እርሱ ብቻውን መሆኑን ለመግለጽ ስሙን ጠቅሷል።

ጥያቄ፡ 1ኛ ተሰሎንቄ 2፡14-15 በምንም መልኩ "ፀረ-ሴማዊ"

(Anti-Semitic/አይሁድን የሚጠላ) ነውን?

መልስ፡ አይደለም። ጳውሎስ ራሱ አይሁዳዊ በመሆኑ እና በሮሜ

በተጨማሪም በ2ኛ ተሰሎንቄ 3፡17 ላይ ጳውሎስ ደብዳቤው

ከእርሱ መሆኑን ለማረጋገጥ ስሙን በገዛ እጁ ጽፏል።

3፡1-2 ላይ የዘር ቅርስነቱን ትልቅ ዋጋ እንደሚሰጠው ስለገለጸ፣

ይህ ፀረ-ዘር ሊባል አይችልም። በሃይማኖታዊ መልኩም ቢሆን፣

www.BibleQuery.org – September 2021 version. መስከረም 2021 እትም።

ጥያቄ፡ በ1ኛ ተሰሎንቄ 2፡19 መሠረት፣ በሰማይ ሰዎችን እንለይና

በመዝሙር 139፡16 መሠረት፣ እያንዳንዱ ቀናችን ገና ሳይፈጠር

በእግዚአብሔር መጽሐፍ ተጽፎ ነበር።

እንተዋወቅ ይሆን?

ወላጆች ልጆቻቸው ከበሽታ እንዲጠበቁ ሲሉ የሚጎዳ "ክትባት"

መልስ፡ አዎ። በ1ኛ ተሰሎንቄ 2፡19 እና በፊልጵስዩስ 4፡1 ላይ

ጳውሎስ እነዚህ አማኞች ደስታውና አክሊሉ እንደሆኑ ተናግሯል፤

አክሊሉን ደግሞ በእርግጥ ይለየዋል። በክብር አካላችን ስንነሳ

መልካችን ሊለወጥ ቢችልም፣ እርስ በእርሳችን ግን

እንተዋወቃለን።

እንዲወጉ ወይም ከስህተታቸው እንዲማሩ ሲሉ "በቁጭት"

ምርጫ ያደርጋሉ። ክርስቲያኖች እንኳ ልጆቻቸው፣ ሚስቶቻቸው

ወይም ባሎቻቸው የሌላውን ሰው ሕይወት ለማዳን ሲሉ ወይም

ስለ እምነታቸው ጸንተው ሲሞቱ ኩራት ተሰምቷቸዋል።

የትኛውም ወላጅ እንዲህ ዓይነቱን ሥቃይ ለሥቃዩ ብሎ

አይመርጥም፤ ነገር ግን ለበለጠ ዓላማ ሲል ይፈቅዳል።

በተመሳሳይ ሁኔታ፣ እግዚአብሔር እነዚህን ነገሮች እንዲሆኑ

የሚፈቅደው እርሱ ጨካኝ ስለሆነ ሳይሆን በሚከተሉት

ምክንያቶች ነው፦

ጥያቄ፡ በ1ኛ ተሰሎንቄ 2:19; 3:13; 4:15; 5:23; 2ኛ

ተሰሎንቄ 2:1,8,9; 1ኛ ቆሮንቶስ 15:23; ያዕቆብ 5:7,8; 2ኛ

ጴጥሮስ 1:16; 3:4,12; 1ኛ ዮሐንስ 2:28; ማቴዎስ 24:3,27

ላይ “መምጣት” ተብሎ የተተረጎመው ፓሩሲያ (parousia)

የተባለው የግሪክ ቃል ምን ለየት ያለ ነገር አለው?

መልስ፡ መጽሐፍ ቅዱስ ለክርስቶስ መምጣት ሦስት የግሪክ

ቃላትን ይጠቀማል፦ ፓሩሲያ (parousia - መምጣትና ከዚያ

በኋላ የሚኖር መገኘት)፣ አፖካሊፕሲስ (apokalupsis -

መጋረጃ መከፈት፣ መገለጥ ወይም አፖካሊፕስ)፣ እና ኤጲፋኒያ

(ephiphaneia - መታየት ወይም ኤጲፋኒ)። ትርጉሙ

መምጣት ብቻ ሳይሆን መጥቶ መቆየትንም ጭምር ነው።

መጽሐፍ ቅዱሳዊ ባልሆኑ ጽሑፎች ውስጥ የአንድ ገዥ ጉብኝት

“ፓሩሲያ” ተብሎ ይጠራ ነበር።

1. ለግለሰቡ ተግሣጽ ወይም ለበለጠ ዕድገት (ዕብራውያን

12፡4-15)

2. ለሌሎች ሰዎች ጥቅም (ፊልጵስዩስ 1፡22-25፤ ቆላስይስ

1፡24-25)

3. ለእግዚአብሔር ክብር (ለምሳሌ እንደ ኢዮብ ታሪክ)

4. ለወደፊት ክብራችን፡ እግዚአብሔር በመጨረሻ

መከራዎቻችን ከሚጠብቀን የዘላለም ክብር ጋር

ሲነጻጸሩ ኢምንት እንዲመስሉ ያደርጋቸዋል (ሮሜ 8፡

18፤ 1ኛ ጴጥሮስ 4፡12-14)

ጥያቄ፡ በ1ኛ ተሰሎንቄ 3፡1-3፣ 6 መሠረት፣ እንደ ጳውሎስ ያለ

መሪ "መስበክ የሚገባኝ እኔ ብቻ ነኝ" ብሎ ለምን ሊያስብ

ይችላል? ጳውሎስ ለምን እንዲህ ዓይነት አመለካከት

ጥያቄ፦ በ1ኛ ተሰሎንቄ 3፡3 መሠረት፣ ጳውሎስን ያሳደዱት

ሰዎች እንዴት ስህተት ሊሰሩ ይችላሉ? እግዚአብሔር ጳውሎስን

ለእነዚያ መከራዎች መድቦት (destined) ከሆነ፣ እነርሱ

የእግዚአብሔርን ፈቃድ እየፈጸሙ ነበር ማለት አይደለምን?

መልስ፦ እነርሱ ስህተት እየሰሩ ነበር፣ ለክፉ ድርጊታቸውም

ተጠያቂ ናቸው። ለመልሱ ሦስት ነጥቦችን ማጤን ያስፈልጋል፦

አልነበረውም?

መልስ፡ ጳውሎስ እንዲህ ብሎ አስቦ እንደሆነ አናውቅም፤ ነገር ግን

በጳውሎስ ቦታ ያለ ሌላ ክርስቲያን እንዲህ ብሎ ሊያስብ

ይችላል። እኛ ማስታወስ ያለብን ኃይሉ ያለው በእኛ ሳይሆን

በእግዚአብሔር ዘንድ መሆኑን ነው። እግዚአብሔር እኛን

ሊጠቀም ይችላል፤ ነገር ግን ሌሎችንም ሰዎች መጠቀም ይችላል።

1. እግዚአብሔር ሁሉንም ነገር እንደ ፈቃዱ ያከናውናል፦

እግዚአብሔር ሁሉንም ነገር ከራሱ ዓላማና ፈቃድ ጋር

እንዲስማማ ያደርጋል (ኤፌሶን 1፡11፤ ምሳሌ 16፡4)።

እግዚአብሔር "ምርጥ" የተባለው ጳውሎስ ተሰሎንቄ ውስጥ

የግድ እንዲቆይ አላስፈለገውም፤ በተለይም ጳውሎስ በሌላ ቦታ

ታላቅ ነገር ሊያከናውን በሚችልበት ሁኔታ። እንደ ጢሞቴዎስ ያለ

"መካከለኛ" ክርስቲያን እንኳ እግዚአብሔር በእርሱ ውስጥ

ሲሠራ ውጤታማ ይሆናል።

2. እግዚአብሔር ክፉ ውሳኔዎችን ለበጎ ዓላማ ይጠቀማል፦

እግዚአብሔር የመጨረሻ ግቡን ለማሳካት ብዙ

መሣሪያዎችን ይጠቀማል። መጽሐፍ ቅዱስ የሰዎች ክፉ

ውሳኔዎች እግዚአብሔር ከሚጠቀምባቸው መሣሪያዎች

መካከል አንዱ መሆናቸውን በግልጽ ያሳያል (ዘፍጥረት

50፡20)።

ጥያቄ፡ በ1ኛ ተሰሎንቄ 3፡1-6 መሠረት፣ ጳውሎስ "በቃኝ፣ ብዙ

ሠርቻለሁ" ብሎ ወንጌል መስበኩን አቁሞ ምቹ ሕይወት ሊመራ

ይችል ነበር። ጳውሎስ መጋደሉን የቀጠለው ለምን ይመስልሃል?

መልስ፡ ጳውሎስ እንደ እኔ "ምቹ ሕይወት ይኑራችሁ" የሚል

የብልጽግና ወንጌልን ሊሰብክ አይችልም ነበር። ጳውሎስ "በቃኝ"

ብሎ ሊያስብ በሚችልበት ደረጃ ላይ ቢሆንም፣ እንዲህ ማሰቡን

የሚያሳይ ምንም ዓይነት ማስረጃ የለም። እርሱ የሚመራው

ለእግዚአብሔር ባለው ፍቅር እና ለሌሎች ሰዎች ባለው አሳቢነት

3. የይሁዳ ምሳሌ፦ እግዚአብሔር የይሁዳን ክፉ ሐሳብ

አስቀድሞ ለመጠቀም አቅዶ ነበር (ሐዋርያት ሥራ 2፡

23፤ ዮሐንስ 13፡18፤ መዝሙር 41፡9)፤ ሆኖም ይሁዳ

ለድርጊቱ ሙሉ ተጠያቂነት ነበረበት (ማርቆስ 14፡21፤

ሉቃስ 22፡21-22)። በተመሳሳይ ሁኔታ፣ እግዚአብሔር

የሌሎችን ክፉ ድርጊቶች አስቀድሞ ለመጠቀም ማቀዱ፣

ግለሰቦቹ ለሚያደርጉት ክፉ ምርጫ ያለባቸውን

ተጠያቂነት አያቀልለውም።

(ሰዎች ወደ ገሃነም እንዲሄዱ ባለመፈለጉ) ነበር። ጳውሎስ

የሕይወት ዓላማ ነበረው። "ጡረታ መውጣት" የሚለው ቃል

ጥያቄ፡ በ1ኛ ተሰሎንቄ 3፡8፣ በፊልጵስዩስ 4፡1 እና በኤፌሶን 6፡

10-16 መሠረት፣ አስቀድመን ከዳንን (saved)፣ ለምን

"በእምነት ጽኑ" ተብለን እንታዘዛለን?

በመጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ እንደማይገኝ ያስታውሱ።

ጥያቄ፡ በ1ኛ ተሰሎንቄ 3፡3 መሠረት፣ እግዚአብሔር ለምን ሆን

መልስ፡ ማቴዎስ 24፡24 እንደሚያሳየው ክርስቲያኖች ሊሳሳቱ

ወይም ሊታለሉ ይችላሉ። እውነተኛ ክርስቲያኖች እንኳ ከእምነት

ብሎ ለመከራ (trials) መድቦናል (destined)?

መልስ፡ እግዚአብሔር ሁሉንም ነገር እንደ ፈቃዱ ያከናውናል

መንገድ ሊንሸራተቱ (drift away)፣ ወይም በፍርሃት ምክንያት

(ኤፌሶን 1፡11፤ ምሳሌ 16፡4፤ ሮሜ 8፡28)። እንዲሁም

www.BibleQuery.org – September 2021 version. መስከረም 2021 እትም።

እምነታቸውን ሊደብቁ ይችላሉ፤ በዚህም ለተወሰነ ጊዜ

እግዚአብሔርን የማያ ደስት ነገር ሊያደርጉ ይችላሉ።

• መወገድ ያለባቸው ነገሮች፦ እንደ ሲጋራና መጠጥ ያሉ

ሁልጊዜ ጎጂ የሆኑ ነገሮችን መተው። እንዲሁም

በራሳቸው ጎጂ ባይሆኑም ከግብህ የሚያደናቅፉህን

ነገሮች (ለምሳሌ በጨዋታ ቀን ዋኝቶ መድከም)

መተው።

ጥያቄ፡ በ1ኛ ተሰሎንቄ 3፡12 እና 4፡9-10 መሠረት፣ አስቀድመን

እግዚአብሔርንና ሌሎችን የምንወድ ክርስቲያኖች ከሆንን፣

በተመሳሳይ መልኩ አንድ መንፈሳዊ አትሌት በሚከተሉት ሊሻሻል

ይችላል፦

ፍቅራችን መጨመር ያስፈልገዋልን? እግዚአብሔር ለሌሎች ያለን

ፍቅር እንዲጨምርና እንዲትረፈረፍ የሚያደርገው እንዴት ነው?

መልስ፡ ለሌሎች ያለን ፍቅር እንዲጨምር በንቃት መፈለግ

አለብን። ፍቅራችንን በተግባር ለሰዎች ስንገልጽና ስለ እነርሱ

ስንጸልይ ፍቅራችን ሊያድግ ይችላል።

1. በዋናነት፦ ለፍቅር እና ለታዛዥነት ምንም ምትክ የለም።

እግዚአብሔርን መውደድ እና ማገልገል ሊያስደስተን

ይገባል። ስሜቱ ባይኖረን እንኳ እግዚአብሔር

የሚፈልገውን ለማድረግ ራስን መግዛት ያስፈልጋል።

2. በሁለተኛ ደረጃ፦ ጥሩ "አመጋገብ" ሊኖረን ይገባል።

ጥያቄ፡ በ1ኛ ተሰሎንቄ 3፡13 መሠረት፣ እግዚአብሔር በፊቱ

ይህ በሆዳችን የምንበላውን ብቻ ሳይሆን በዓይናችንና

ነቀፋ የሌለብንና ቅዱሳን እንድንሆን ልባችንን የሚያጠናክረው

በጆሯችን ወደ ውስጣችን የምናስገባውን "የመረጃ

አመጋገብ" ማጤንን ይጨምራል።

3. መወገድ ያለባቸው፦ እግዚአብሔርን የሚያሳዝኑ

ኃጢአቶችን ብቻ ሳይሆን፣ ወደ ፈተና የሚመሩ

ሁኔታዎችንም መራቅ አለብን። እንዲሁም ኃጢአት

ባይሆኑም ጊዜያችንን የሚበሉና እግዚአብሔርን

(strengthen) እንዴት ነው?

መልስ፡ እግዚአብሔር ቃሉን ስናነብ፣ ስንታዘዝ፣ ስናመልከውና

ሌሎችን ስንወድ በእኛ ውስጥ ሊሠራ ይችላል። ነገር ግን

እግዚአብሔር እኛ ሳናስተውለውም ሊሠራ ይችላል።

በሕይወታችን ውስጥ የሚያጋጥሙን ሰዎች (አስቸጋሪ ሰዎችን

ጨምሮ)፣ ክስተቶች (ደስ የሚሉና የማይመቹ) እንዲሁም

አንዳንድ ነገሮችን ወደ ትዝታችን በማምጣት እግዚአብሔር

በሕይወታችን ቅድስናን እንድንፈልግ ልባችንን ሊያጠናክር

ይችላል።

ሁልጊዜም እግዚአብሔር እንዲለውጥህና እንዲያስተካክልህ

ፈቃደኛ ሁን። ፈተና ሁልጊዜ ሰውን አያጠናክርም፤ ጥንካሬው

የሚመጣው አንተ ለፈተናው በምትሰጠው ምላሽ ላይ ተመስርቶ

ከማገልገል የሚያናጥቡንን "የጊዜ ገዳዮች" (time

sucks) መለየት አለብን። ጊዜ የለኝም ብለህ የምታስብ

ከሆነ፣ ችግሩ እግዚአብሔር በቀን 24 ሰዓት ስላልሰጠህ

ሳይሆን የሰጠህን ጊዜ በአግባቡ ባለመጠቀምህ ሊሆን

ይችላል።

ነው። የኢዮብን ሚስት "እግዚአብሔርን ስደብና ሙት"

ጥያቄ፦ በ1ኛ ተሰሎንቄ 4፡9-10 መሠረት፣ ሌሎች አማኞችን

ያለችበትን ምላሽ ከራሱ ከኢዮብ ምላሽ ጋር አስተያይ።

የበለጠ ለመውደድ ምን ተጨማሪ ነገር ማድረግ እንችላለን?

መልስ፦ እንደምታስባቸውና እንደምትንከባከባቸው ለማሳየት

አልፎ አልፎ የሆነ ነገር ልትልክላቸው ትችላለህ። በአንድ በኩል

ለጠየቁህ የጸሎት ርዕስ መጸለይና የጠየቁህን እርዳታ ማድረግ

ትችላለህ። ነገር ግን በጥልቅ ደረጃ ለእነርሱ እውነተኛ አሳቢነት

ሊኖርህ ይገባል።

ሁኔታቸውን ተከታተል፣ ስለ ምን መጸለይ እንዳለብህ

ጠይቃቸው፣ እና እርዳታ በሚያስፈልጋቸው ቦታ ሁሉ ቀድመህ

በመገኘት እርዳቸው። አስበኸው ሳታውቅ አንድ ሰው መጥቶ

ጥያቄ፡ በ1ኛ ተሰሎንቄ 4፡1 መሠረት፣ ሌሎች እግዚአብሔርን

ደስ የሚያሰኝ ሕይወት እንዲመሩ ለማበረታታት ከሁሉ የተሻሉ

መንገዶች የትኞቹ ናቸው?

መልስ፡ ከወቅታዊው ሁኔታቸው አልፈው እንዲመለከቱና

እግዚአብሔርን እንዲሁም ያደረገላቸውን ነገር እንዲያዩ

አበረታታቸው። እግዚአብሔር እንዴት እንደሚንከባከባቸው እና

የሚያደርጉት ነገር የዘላለም ዋጋ እንዳለው አሳያቸው። በምድር

ላይ ያለን ጊዜ ከዘላለም ጋር ሲነጻጸር አጭር መሆኑን

አስታውሳቸው። ከተቻለ አብረሃቸው በመሆን እርዳቸው።

በአንዳንድ ሁኔታዎች ደግሞ ተመሳሳይ ፈተና ያለፈ ሌላ ሰው

በማግኘት ምክርና ድጋፍ እንዲያገኙ አድርግ።

የሚያስፈልግህን ነገር ሰጥቶህ ያውቃል? ያ በጣም ደስ የሚል

ስሜት አለው፤ ነገር ግን አንተ ለሌሎች እንዲህ ስታደርግ ስሜቱ

ይበልጥ የላቀ ይሆናል።

ጥያቄ፦ በ1ኛ ተሰሎንቄ 4፡11-12 መሠረት፣ ዓለም ካላት

"ታዋቂ የመሆን" ወይም "ትልቅ የመታየት" ዝንባሌ በተቃራኒ፣

"ዝምተኛ ሕይወት" (quiet life) በመኖር ላይ አፅንዖት

ጥያቄ፦ በ1ኛ ተሰሎንቄ 4፡1-7 መሠረት፣ እንዴት የበለጠ ቅዱስ

ሕይወት መኖር እንችላለን?

መልስ፦ ይህንን ጥያቄ በስፖርታዊ ምሳሌ (analogy)

እንመልከተው። አንድ አትሌት በሦስት መንገዶች ራሱን ሊያሻሽል

ይችላል፦ በዋና ዋና ጥረቶች፣ በሁለተኛ ደረጃ ጥረቶች እና

መወገድ ያለባቸውን ነገሮች በመተው።

የተሰጠው ለምን ይመስልሃል?

መልስ፦ በዓለምም ሆነ በቤተክርስቲያን ውስጥ ዝናን፣ ሥልጣንን

ወይም ክብርን መፈለግ የለብንም። ሥራህን በጥሩ ሁኔታ ከሠራህ

እነዚህ ነገሮች በራሳቸው ሊመጡ ይችላሉ፤ ነገር ግን አንተ

አትፈልጋቸው፤ ምክንያቱም እግዚአብሔርን ከመፈለግ ሊያዘናጉህ

• ዋና ዋና ጥረቶች፦ ይህ ትክክለኛ ልምምድ ማድረግ

ነው። አትሌቱ ስፖርቱን መውደድ አለበት፤ ነገር ግን

ስሜት ሲኖረው ብቻ የሚለማመድ ከሆነ ብዙ

አይጓዝም። ከፍቅር በተጨማሪ ራስን መግዛት (Self-

discipline) ያስፈልገዋል።

• ሁለተኛ ደረጃ ጥረቶች፦ ጥሩ አመጋገብ፣ በቂ እንቅልፍ

እና ሌሎች ደጋፊ የሆኑ ተግባራትን ማድረግ።

ይችላሉ። በምዕራባውያን ባሕል (እና በብዙ ዘመናዊ

ማኅበረሰቦች) እግዚአብሔርን ለማወቅ ዋነኛው እንቅፋት

የእውቀት ማነስ ሳይሆን መዘናጋት (distractions) ነው። ከጌታ

ጋር ያለህን ጉዞ የሚያስተጓጉሉ ነገሮችን ለይተህ ለማስወገድ

ወይም ለመቀነስ ሞክር።

www.BibleQuery.org – September 2021 version. መስከረም 2021 እትም።

ስለዚህ እነዚህ ጥቅሶች ሰዎች ከሞቱ በኋላ ንቁ መሆናቸውን

ወይም አለመሆናቸውን ለማረጋገጥ ወሳኝ አይደሉም፤ ነገር ግን

"መተኛት" የሚለው ቃል ለሞት የተሰጠ ዘይቤያዊ ስም መሆኑን

ብቻ ያሳያሉ። ሰዎች ከሞት በኋላ ንቁ መሆናቸውን ለማረጋገጥ

ከላይ የተጠቀሰውን የመጀመሪያውን መልስ ይመልከቱ።

ሆኖም ግን፣ ያልታሰቡ ክስተቶች ሲያጋጥሙህ (ለምሳሌ እርዳታ

የሚፈልግ ሰው መንገድ ላይ ስታገኝ)፣ እነዚህ መዘናጋት ሳይሆኑ

እግዚአብሔር በዚያ ቅጽበት እንድታደርገው የሚፈልገው ዋናው

ሥራህ ሊሆኑ እንደሚችሉ አስታውስ።

ጥያቄ፦ በ1ኛ ተሰሎንቄ 4፡12ለ መሠረት፣ በማንም ላይ ጥገኛ

ላለመሆን (not to be dependent) የመፈለግ አስፈላጊነት

ምንድን ነው?

መልስ፦ ከሌሎች የሚሰጡህን የፍቅር መግለጫዎች መቀበል

ችግር የለውም፤ እንዲሁም በትክክል እርዳታ በሚያስፈልግህ ጊዜ

በሌሎች ላይ ጥገኛ መሆን ፍጹም ተገቢ ነው። ነገር ግን ሁልጊዜ

ከመቀበል ይልቅ የሚሰጥ ሰው (net giver) ለመሆን ጣር።

ጳውሎስ በ2ኛ ተሰሎንቄ 3፡6 ላይ ሰነፎች እንዳንሆን ይናገራል፤

በቁጥር 10 ላይ ደግሞ "ሊሠራ የማይወድ አይብላ" ይላል።

ለራስህ ልታደርጋቸው የምትችላቸውን ነገሮች ሌሎች

እንዲያደርጉልህ አታስገድድ። መሥራት የምትችል ከሆነ ወይም

ለቤተሰብ ገቢ ማምጣት የምትችል ከሆነ፣ ሰነፍ አትሁንና በሌሎች

ላይ አትደገፍ። ደግመን እንደምንለው፣ መሥራት ካልቻልክ

በሌሎች መረዳትህ ምንም ስህተት የለውም። ነገር ግን ጥቂትም

ቢሆን ገንዘብ ማግኘት የምትችል ከሆነ፣ ራስህን ቢያንስ በከፊል

ለመደገፍ መሥራት ይኖርብሃል።

ጥያቄ፦ በ1ኛ ተሰሎንቄ 4፡15 ላይ ጳውሎስ "እኛ ሕያዋን ሆነን

ጌታ እስኪመጣ ድረስ የምንቀረው" ብሎ ከጻፈ፣ ክርስቶስ

ሳይመለስ ጳውሎስ ለምን ሊሞት ቻለ?

መልስ፦ እግዚአብሔር ኢየሱስ መቼ እንደሚመለስ እንድናውቅ

አልፈለገም። ጳውሎስ እዚህ ቦታ ላይ ሦስት ዓይነት ተውላጠ

ስሞችን ሊጠቀም ይችል ነበር፦

•

"እነርሱ"፦ እግዚአብሔር "እነርሱ" እንዲል ቢነግረው

ኖሮ፣ ጌታ የሚመጣው ጳውሎስ ከሞተ በኋላ እንደሆነ

ፍንጭ ይሰጥ ነበር።

"እኔ"፦ ጳውሎስ "እኔ" ብሎ ቢሆን ኖሮ፣ ክርስቶስ

እርሱ ሳይሞት በፊት በእርግጥ ይመጣል ማለት ይሆን

ነበር።

"እኛ"፦ "እኛ" ማለት በሕይወት ያለነውን ሁሉ

የሚያካትት ቃል ነው። ክርስቶስ ጳውሎስ ሳይሞት

ወይም ከሞተ በኋላ እንደሚመጣ ገደብ ሳይሰጥ

ሊጠቀምበት የሚችለው ብቸኛው ቃል "እኛ" የሚለው

ነው።

ጥያቄ፦ በ1ኛ ተሰሎንቄ 4፡13-14 መሠረት፣ የሞቱ ክርስቲያኖች

በ "ነፍስ እንቅልፍ" (soul sleep) ውስጥ ናቸው ወይስ

በሰማይ ንቁ (conscious) ሆነው ይኖራሉ?

መልስ፦ የሞቱ አማኞች በአሁኑ ጊዜ በሰማይ ንቁ ሆነው ይገኛሉ።

ይህንን የሚያሳዩ ዋና ዋና ጥቅሶች የሚከተሉት ናቸው፦ 2ኛ

ቆሮንቶስ 5፡6፣ ሉቃስ 16፡19-31፣ ፊልጵስዩስ 1፡23፣ ራእይ 6፡

9-11፣ ራእይ 7፡9-11 እና ሌሎች በራእይ መጽሐፍ ውስጥ በንቁ

ሁኔታ ምስጋና የሚያቀርቡትን የሚያሳዩ ጥቅሶች ናቸው። በ2ኛ

ቆሮንቶስ 5፡8 ላይ መጽሐፍ ቅዱስ "...ከሥጋ ተለይቶ በጌታ

ዘንድ መኖር" ይላል።

የጥንት የቤተክርስቲያን አባቶችም ይህንን አስተምረዋል። ለምሳሌ

የፖሊካርፕ ሰማዕትነት (Martyrdom of Polycarp) ታሪክ

እና ተርቱሊያን (Tertullian - 198-220 ዓ.ም.) የሞተች

ክርስቲያን ሚስት በጌታ ፊት እንደምትገኝ ጽፈዋል።

ጥያቄ፦ በ1ኛ ተሰሎንቄ 4፡15 መሠረት፣ ጳውሎስ ክርስቶስ

ሲመለስ በሕይወት እኖራለሁ ብሎ አስቦ ነበር?

መልስ፦ ጳውሎስ ያልተነገረውን ነገር ባለመግለጽ ይህንን

መልእክት ያለ ስህተት ጽፏል። ጳውሎስ "እኛ" ብሎ የጻፈባቸው

ስድስት ምክንያቶች አሉ፦

1. እውቀቱን አልተናገረም፦ ጳውሎስ ኢየሱስ መቼ

እንደሚመለስ አውቃለሁ ብሎ በጭራሽ አልተናገረም

(1ኛ ተሰሎንቄ 5፡1-2)።

2. ተስፋው፦ በሕይወት እያለ ቢሆን የሚል ተስፋ ነበረው

(1ኛ ተሰሎንቄ 4፡15)።

3. ቅድመ ሁኔታዎች፦ ጳውሎስ ከክርስቶስ መመለስ በፊት

ሰላም (1ኛ ተሰሎንቄ 5፡3) እና ታላቅ ክህደት (2ኛ

ተሰሎንቄ 2፡3-10) እንደሚመጣ አስተምሯል።

4. ናፍቆት፦ እኛም ልናደርገው እንደሚገባን፣ ጳውሎስ

የክርስቶስን መመለስ ይጠባበቅና ይናፍቅ ነበር (ቲቶ 2፡

13)።

5. ንቃት፦ ጳውሎስ፣ ክርስቶስ እና ሌሎችም የጌታን

መመለስ በንቃት እንድንጠባበቅ ነግረውናል (ማቴዎስ

24፡42፤ 1ኛ ጴጥሮስ 4፡7)።

ጥያቄ፦ በ1ኛ ተሰሎንቄ 4፡13-16፣ 5፡10 እና 1ኛ ቆሮንቶስ 15፡

51 ላይ "መተኛት" (asleep) የሚለው ቃል የሞቱ ሰዎች

ምንም የማያውቁ (unconscious) መሆናቸውን ያረጋግጣል?

መልስ፦ በፍጹም። ኢየሱስ በዮሐንስ 11፡11-14 ላይ ደቀ

መዛሙርቱን እንደገሰጻቸው፣ "መተኛት" ሲል በቀላሉ "መሞትን"

ማለቱ ነበር። መተኛት ለሞት የሚሠራ የተለመደ ቃል

6. ምሳሌ፦ ጳውሎስ አንድ መሪ መቼ እንደሚመለስ

(euphemism) መሆኑን የሚከተሉት ጥቅሶች ያሳያሉ፦

ሳይናገር ሰዎች መልካም ጠባይ እንዲኖራቸው የማዘዝን

•

2ኛ ጴጥሮስ 3፡4፣ ሐዋርያት ሥራ 7፡60፣ 1ኛ ቆሮንቶስ

ጽንሰ-ሐሳብ በሚገባ ይረዳ ነበር (1ኛ ጢሞቴዎስ 3፡

15፡6፤ 18፤ 20።

15፤ ማቴዎስ 24፡36-25፡13)።

ማጠቃለያ፦ እግዚአብሔር ሁሉንም ነገር ለጳውሎስ

አልነገረውም፤ ጳውሎስ የነገረን እግዚአብሔር የገለጠለትን ብቻ

ነው። እግዚአብሔር ያልገለጠለትን ነገር ደግሞ ጳውሎስ

አልነገረንም።

• ማቴዎስ 27፡52፣ ዘዳግም 31፡16 እና በርካታ የብሉይ

ኪዳን ጥቅሶች ("እገሌ ከአባቶቹ ጋር አንቀላፋ/ተኛ"

የሚሉ)።

• በጥንታውያን አረማውያን ጸሐፍት ዘንድም (ለምሳሌ

ሆሜር በኢልያድ መጽሐፍ ላይ) "መተኛት" ለሞት

ምትክ ሆኖ ያገለግል ነበር።

www.BibleQuery.org – September 2021 version. መስከረም 2021 እትም።

ጥያቄ፦ በ1ኛ ተሰሎንቄ 4፡15 መሠረት፣ እግዚአብሔር ክርስቶስ

መቼ እንደሚመለስ እንድናውቅ ለምን አልፈለገም?

መልስ፦ ይህ ልክ አንድ ጌታ አገልጋዩን "በማንኛውም ጊዜ

በድንገት ልመለስ ስለምችል ትጉ ሁን" እንደሚለው ነው (ሉቃስ

12፡35-48)። መጽሐፍ ቅዱስ ጌታን በመጠባበቅ "ተስፋ ባለው

ሕይወት" እንድንኖር የሚመክረን ለብርታት፣ ለማበረታቻ እና

ለጽናናት ነው (1ኛ ተሰሎንቄ 5፡18፤ 2ኛ ተሰሎንቄ 2፡15-17)።

እንዲሁም ክርስቶስ በሚመጣበት ጊዜ ነቀፋ የሌለብን ሆነን

እንድንገኝ በንቃት እንድንጠባበቅ ይረዳናል (1ኛ ተሰሎንቄ 3፡

ጥያቄ፦ በ1ኛ ተሰሎንቄ 5፡1-3 መሠረት፣ ሰዎች የጌታን ቀን

መምጣት እስከ ምን ድረስ ሊያውቁ ይችላሉ?

መልስ፦ በማቴዎስ 24፡36 እና በ1ኛ ተሰሎንቄ 5፡1-2 ላይ

እንደተጠቀሰው፣ ቀኑን ወይም ሰዓቱን የሚያውቅ ማንም የለም።

ነገር ግን ማቴዎስ 24፡37-39፣ ሉቃስ 17፡26-29 እና 1ኛ

ተሰሎንቄ 5፡3 እንደሚናገሩት፣ አብዛኛው ሰው ስለ ክርስቶስ

መመለስ ምንም በማያስብበት እና ለብዙዎች ፍጹም ድንገተኛ

በሆነ ጊዜ ይመጣል።

13፤ 5፡23)።

ጥያቄ፦ በ1ኛ ተሰሎንቄ 5፡4-8 እና በኤፌሶን 4፡18፤ 5፡8-11

መሠረት፣ የብርሃን ወይም የቀን ልጆች መሆን፣ ከጨለማ ወይም

ጥያቄ፦ በ1ኛ ተሰሎንቄ 4፡16 ላይ፣ ክርስቶስ በመላእክት አለቃ

ከሌሊት ልጆች መሆን ጋር ሲነጻጸር ምን ማለት ነው?

መልስ፦ የብርሃን ልጆች ስንሆን ሰዎች ስለ እኛ ሁሉንም ነገር

ቢያውቁ አይከፋንም ወይም አናፍርም። ሌሎች እንዲያውቁብን

የማንፈልገውን ክፉ ነገር በምስጢር አንሠራም፤ እንዲያውም

ሌሎች ሕይወታችንን እንዲያዩ እንፈልጋለን። ለጠጪነት፣ ለፓርቲ

ወይም ማንኛውንም ስህተት ለመሥራት ሌሊቱን አንጠባበቅም።

ይልቁንም በቀን ሥራችንን ለማከናወን ስለምንጓጓ፣ ሌሊት

በሰላም እንተኛለን።

ድምፅ ታጅቦ መምጣቱ አንዳንድ የይሖዋ ምስክሮች

እንደሚያስተምሩት ኢየሱስ ራሱ የመላእክት አለቃ (ሊቀ

መላእክት) መሆኑን ያሳያል?

መልስ፡ አይደለም። ከሚካኤል በተጨማሪ ሌሎች የመላእክት

አለቆች ሊኖሩ ቢችሉም፣ እዚህ ላይ ያለው ዋናው ነጥብ ያ

አይደለም። የእግዚአብሔር መለከት ድምፅ ከኢየሱስ ጋር አብሮ

መሰማቱ ኢየሱስ ራሱ መለከቱን ነፋ ማለት እንዳልሆነ ሁሉ፣

የመላእክት አለቃ ድምፅም ኢየሱስን አጅቦት የመጣ የመላእክት

አለቃ ድምፅ እንደሆነ መረዳት ይቻላል።

ጥያቄ፦ በኤፌሶን 2፡3 ላይ እንደ ሌሎቹ በባሕርያችን የቁጣ

ልጆች ነበርን ከተባለ፣ በ1ኛ ተሰሎንቄ 5፡9 ላይ እግዚአብሔር

ለቁጣ አልመረጠንም/አልመደበንም (not appoint us to

suffer wrath) የሚለው እንዴት ነው?

እዚህ ላይ ያለው ድምፅ ኢየሱስ በመላእክት አለቃ ድምፅ

የተናገረው ቢሆን እንኳ፣ ይህ ማለት እርሱ አምላክ አይደለም

ማለት አይደለም። ለምሳሌ አንድ ሰው በምድር ላይ ኢየሱስ እንደ

ሰው ተናገረ ወይም አደረገ ቢል፣ ኢየሱስ ሰው ስለነበረ ይህ

አባባል እንግዳና ከመጠን በላይ የተደጋገመ (redundant) ይሆን

ነበር። ይህ ሁኔታ ኢየሱስ የመላእክት አለቃ መሆኑን በሆነ

መንገድ ያረጋግጣል ከተባለ፣ የእግዚአብሔር መለከት ድምፅ

ደግሞ እዚህ ጋር ኢየሱስ አምላከ መሆኑን ያረጋግጣል ማለት

ነው። ሰዎች ኢየሱስ አምላክ ነው ወይስ አይደለም የሚለውን

ጥያቄ ለመወሰን እንደነዚህ ያሉ አሻሚ ጥቅሶችን መጠቀም

መልስ፦ ሁሉም ሰዎች (ከአዳም፣ ከሔዋን እና ከኢየሱስ

በስተቀር) በውድቀትና በኃጢአተኛ ባሕርይ የተወለዱ

በመሆናቸው በባሕርያቸው የቁጣ ዕቃዎች ነበሩ። ነገር ግን፣

ኢየሱስ ክርስቶስ የእኛን ቅጣት በመውሰዱ፣ እግዚአብሔር

ለልጆቹ አዲስ ልደት፣ አዲስ ሕይወት፣ እንዲሁም አዲስና

እርግጠኛ ተስፋ ሰጥቷቸዋል።

አያስፈልጋቸውም። በቀላሉ ዮሐንስ 20:27-28ን በማንበብ

"ቶማስን መጠየቅ"፣ ዮሐንስ 1:1ን በማንበብ "ዮሐንስን

መጠየቅ"፣ ወይም ዕብራውያን 1:8-9ን በማንበብ የዕብራውያንን

ጸሐፊ መጠየቅ ይቻላል። ዮሐንስ 5:23 እንደሚያዝዘው ለወልድ

እንደ አብ ክብር ትሰጣለህ? በዕብራውያን 1:6 ላይ መላእክት

እንደሚያደርጉት ለኢየሱስ ትሰግዳለህ? በራእይ 5:9-13 እና

11:15 ላይ በሰማይ እንዳሉት ሁሉ አብን እንደምታመሰግን

ወልድንም ታመሰግናለህ?

ጥያቄ፡ በ1ኛ ተሰሎንቄ 4፡16 ላይ የተጠቀሰው የትኛው የመለከት

ድምፅ ነው?

ጥያቄ፦ በ1ኛ ተሰሎንቄ 5፡12-13 መሠረት፣ በጌታ ዘንድ በእኛ

ላይ የተሾሙትን (በሥልጣን ላይ ያሉትን) የምናከብርባቸው

መንገዶች የትኞቹ ናቸው?

መልስ፦ በመጀመሪያ ደረጃ፣ እነርሱ በጌታ ዘንድ በእናንተ ላይ

መሾማቸውን ለነርሱም ሆነ ለሌሎች በግልጽ አምኑ/ተቀበሉ።

ለእነርሱ ያላችሁን አሳቢነት ግለጹላቸው፣ እንዲሁም በሕይወት

ትግላቸው ውስጥ በምትችሉት መንገድ እርዷቸው። ጳውሎስ

በሐዋርያት ሥራ 23፡3-5 ላይ ለሊቀ ካህናቱ እንዳደረገው ሁሉ፣

እናንተም ለሥልጣን ሹመታቸው (office) ክብር ስጡ።

መልስ፡ መጽሐፍ ቅዱስ ይህ ድምፅ በራእይ 8-11 ላይ

ከተጠቀሱት ሰባቱ መለከቶች አንዱ ይሁን ወይም ሌላ መለከት

በግልጽ አይናገርም።

ጳውሎስ በፊልጵስዩስ 2፡28-30 ላይ እንዳለው፣ ለሚያደርጉት

ከፍተኛ ጥረትና መሥዋዕትነት እውቅና በመስጠት አክብሯቸው።

ጥያቄ፦ በ1ኛ ተሰሎንቄ 5፡14 መሠረት፣ ሰውን ሁሉ

ጥያቄ፡ በ1ኛ ተሰሎንቄ 4፡16-17 መሠረት፣ የአንድ ሰው አካል

በነብር ተበልቶ ቢሆን እንዴት ሊነሳ ወይም ሊነጠቅ ይችላል?

መልስ፡ እግዚአብሔር ሁሉን ቻይ እና ሁሉን አዋቂ ነው፤

አካላችንን ከማንኛውም አቶም መልሶ ማዋቀር ይችላል።

እንዲያውም በአሁኑ ጊዜ በሰውነታችን ውስጥ ያሉት አብዛኞቹ

አቶሞች ከሰባት ዓመት በፊት ከነበሩት የተለዩ ናቸው። ስለዚህ

አካላችንን የማይለወጥ ቁስ አድርገን ብናስበውም፣ እውነታው ግን

አካላችን እየረጀ የሚሄድ "ቅርጽ" (pattern) ነው።

እንድንታገሥ ከታዘዝን፣ ጳውሎስና ኢየሱስ ለምን ሰውን ሁሉ

የታገሡ አይመስሉም?

መልስ፦ ሁለቱም በጣም ታጋሾች ነበሩ፤ ነገር ግን ትዕግሥተኛ

መሆን ማለት እንደ አስፈላጊነቱ ሰዎችን በኃይል መገሠጽ

አይችሉም ማለት አይደለም።

ዮሐንስ አፈወርቅ (John Chrysostom - በ396 ዓ.ም. ገደማ)

በገላትያ መልእክት ማብራሪያው ላይ እንዲህ በማለት በሚገባ

ገልጾታል፦ “ደቀ መዛሙርት ጥብቅ ተግሣጽ በሚያስፈልጋቸው

www.BibleQuery.org – September 2021 version. መስከረም 2021 እትም።

ጊዜ እንኳ ሁልጊዜ በለሰለሰ ቃል መናገር የአስተማሪ ሥራ ሳይሆን

የአጥፊና የጠላት ሥራ ነው። ስለዚህ ጌታችንም ምንም እንኳ

በአብዛኛው ለደቀ መዛሙርቱ በለሰለሰ ቃል ቢናገርም፣ አልፎ

አልፎ ጠንከር ያሉ ቃላትን ይጠቀም ነበር፤ በአንድ ወቅት

መልስ፦ ሁለቱንም። መላ ሕይወታችን ከእግዚአብሔር ጋር

የማያቋርጥ ግንኙነት ያለበት የጸሎት ሕይወት ሊሆን ይገባል።

ሆኖም ግን፣ እግዚአብሔር አንድን ልመና የሚሰማው በቃላት

ብዛት ወይም በተደጋጋሚ ስለተነገረ ነው ብለን ማሰብ የለብንም።

ይባርካል፣ በሌላ ጊዜ ደግሞ ይገሥጻል።”

ጥያቄ፦ በ1ኛ ተሰሎንቄ 5፡22 ላይ "ከክፉ ነገር ሁሉ

(ከማንኛውም ዓይነት ክፉ ነገር) ራቁ/ተጠበቁ" የሚለው ምን

ማለት ነው?

ጥያቄ፦ በ1ኛ ተሰሎንቄ 5፡15 መሠረት፣ ሰዎች ክፉን በክፉ

ለመመለስ የሚያቀርቧቸው አንዳንድ ምክንያቶች (ሰበቦች)

ምንድን ናቸው?

መልስ፦ ይህ "ክፉ መስሎ ከሚታይ ነገር ሁሉ እንኳ" ወይም

"ከማንኛውም የክፉ ዓይነት" ተብሎ ሊተረጎም ይችላል። "ቅርጽ"

ተብሎ የተተረጎመው የግሪክ ቃል eidos ሲሆን፣ ትርጉሙም

መልክ፣ ፋሽን፣ ቅርጽ ወይም እይታ (view) ማለት ሊሆን

ይችላል። እንደ ስትሮንግ ኮንኮርዳንስ (Strong’s

Concordance) አገላለጽ፣ ቃሉ የመጣው "ከማየት" ወይም

"ከእይታ" ከሚል ቃል ነው። እንደ ተጨማሪ ማሳሰቢያ፣ አላንድ

እና ሌሎች (Aland et al.) በመጽሐፍ ቅዱስ ቅጂዎች መካከል

ምንም ዓይነት የጽሑፍ ልዩነት (manuscript variations)

እንዳሌለ ይጠቅሳሉ፤ ስለዚህ ይህ ጉዳይ የትርጉም ምርጫ እንጂ

የቅጅ ልዩነት አይደለም።

ማጠቃለያ፦ "ቅርጽ/ዓይነት/እይታ" በሚለው የግሪክ ቃል ላይ

በመመስረት ሁለቱም አመለካከቶች ትክክል ሊሆኑ ይችላሉ።

ከማንኛውም የክፉ ዓይነት መራቅ አለብን። በተጨማሪም፣

በእውነት ክፉ የሆኑ ነገሮችን ስናደርግ እንዳንታይ (ለሰው

መሰናክል እንዳንሆን) መጠንቀቅ ይኖርብናል። 2ኛ ቆሮንቶስ 8፡

21 እንደሚያሳየው፣ ጳውሎስ በሰው ሁሉ ፊት ትክክለኛውን ነገር

ማድረግ ይፈልግ ነበር።

ሆኖም ግን፣ 1ኛ ተሰሎንቄ 5፡22 ሰዎች በስህተት "ክፉ ነው"

ብለው ስለሚያስቡት መልካም ሥራ (ለምሳሌ ወንጌልን መስበክ)

ከመሥራት መቆጠብን አይመለከትም።

መልስ፦ በርካታ ምክንያቶች አሉ፣ ለምሳሌ፦

•

"ብሉይ ኪዳን 'ዓይን ስለ ዓይን' ይላል" (ነገር ግን

የብሉይ ኪዳን ሕግ አሁን አልፏል፤ ሕግ ወንጀለኛን

የመቅጣት ሥልጣን ቢኖረውም፣ እኛ ግን በራሳችን ሕግ

አስከባሪዎች እንድንሆን አልተፈቀደልንም)። ጥንቱ

ምዕራብ አሜሪካ (Old West) የነበረው የሕግ አተገባበር በሁለት

ተቃራኒ መንገዶች ሊታይ ይችላል። አንደኛው በሕግ ጥላ ሥር

የነበረ ሲሆን፣ ሌላኛው ግን ከሕግ ውጪ የተደረገ የኃይል እርምጃ

ነበር።

• ሕጋዊ ቡድን (A Posse)፦ ይህ ቡድን ተቀባይነት

ነበረው፤ ምክንያቱም በሸሪፍ (የሕግ አስከባሪ)

የሚመራና በሕግ ሥልጣን ሥር ያለ ነበር። ሸሪፉ

ለቡድኑ ድርጊቶች በሙሉ በሕግ ፊት ተጠያቂነት

ነበረበት።

• ሕገ-ወጥ ስብስብ (A Lynch Mob)፦ ይህ ግን

ተቀባይነት የሌለውና ስህተት ነበር። ምክንያቱም ያለ

ሕጋዊ ሂደት፣ ያለ ተጠያቂነትና በግል በቀል ላይ

ተመስርቶ ሰዎችን ለመቅጣት የሚንቀሳቀስ በመሆኑ

ነው።

•

"የሚገባቸውን ነው ያገኙት" (እኔ ደግሞ ማን ምን

እንደሚገባው ፈራጅ ነኝ ብሎ ማሰብ)።

"ትምህርት ሊሆናቸው ይገባል" (እኔ ደግሞ ያንን

ትምህርት ሰጪ ነኝ ብሎ ማሰብ)።

"ቅጣቱን ካልቀመሱ ድርጊታቸውን ይደግሙታል"

(እግዚአብሔርም ይህንን እንዲያስተምር የመደበኝ እኔን

ነው ብሎ ማሰብ)።

ጥያቄ፦ በ1ኛ ተሰሎንቄ 5፡26፣ ሮሜ 16፡16 እና 1ኛ ጴጥሮስ 5፡14

መሠረት፣ ክርስቲያኖች እርስ በርሳቸው በቅዱስ አሳሳም ሰላምታ መለዋወጥ

አለባቸው?

መልስ፦ በዚያ ዘመን ባሕል "ቅዱስ አሳሳም" ተገቢ የሰላምታ መንገድ ነበር።

እንደ አሜሪካ ወይም እንደ ቻይና (እና እንደ ኢትዮጵያም) ባሕል ደግሞ የዚህ

አቻው መጨባበጥ፣ መተቃቀፍ ወይም ትከሻ ለትከሻ መነካካት ሊሆን

ይችላል። ዋናው ነጥብ በቅድስናና በፍቅር ሰላምታ መለዋወጥ ላይ ነው።

•

"ብድር መመለስ አለብኝ" (ይህ መብቴ ነው ብሎ

ማሰብ)።

ምክንያቱ ምንም ይሁን ምን፣ ክፉን በክፉ የሚመልሱ ሰዎች

እግዚአብሔርን እያሳዘኑና ትዕዛዙን እየጣሱ ነው።

ጥያቄ፦ 1ኛ ተሰሎንቄን ጳውሎስ እንደጻፈው እንዴት እናውቃለን?

መልስ፦ ቢያንስ ሁለት ዋና ምክንያቶች አሉ፦

1. የመጽሐፉ ምስክርነት፦ መጽሐፉ ራሱ ጳውሎስ እንደጻፈው

ይናገራል፤ በጥንቷ ቤተክርስቲያንም ይህ ጥያቄ ውስጥ ገብቶ

አያውቅም።

ጥያቄ፦ በ1ኛ ተሰሎንቄ 5፡16-18 መሠረት፣ ሁልጊዜ ደስ

መሰኘት፣ ሳያቋርጡ መጸለይ እና በሁሉ አመስጋኝ መሆን እንዴት

አብረው ይሄዳሉ?

2. የጥንት አባቶች ምስክርነት፦ ተርቱሊያን (Tertullian - በ207

ዓ.ም.) ጳውሎስ ለተሰሎንቄ ሰዎች እንደጻፈ ገልጿል። መጽሐፉም

"ከሐዋርያት የወረደና በሐዋርያት አብያተ ክርስቲያናት ውስጥ

እንደ ቅዱስ አደራ ተጠብቆ የቆየ" መሆኑን መስክሯል። ሌሎችም

የጥንት ጸሐፍት ይህንኑ አረጋግጠዋል።

መልስ፦ ደስ የሚለን፣ የምንጸልየውና የምናመሰግነው

እግዚአብሔር ሁሉንም ነገር በቁጥጥሩ ሥር እንዳደረገ

ስለምናውቅ ነው። እነዚህ ሦስቱም በማንኛውም ጊዜ መደረግ

ያለባቸው ነገሮች ናቸው። ደስታችን ወደ ጸሎት ሊገፋፋን

ይገባል፤ ጸሎታችን በምስጋና የተሞላ ሊሆን ይገባል፤ ምስጋናችን

ደግሞ ደስታችንን ሊያስታውሰን ይገባል።

ጥያቄ፦ በ1ኛ ተሰሎንቄ እና በቀሪዎቹ የጳውሎስ መልእክታት መካከል ያሉት

ተመሳሳይነቶች ምንድን ናቸው?

ጥያቄ፦ በ1ኛ ተሰሎንቄ 5፡17 ላይ "ሳታቋርጡ ጸልዩ" ይላል፤

ነገር ግን በማቴዎስ 6፡7 ላይ ጸሎታችሁ በቃላት ብዛት አይሁን

ይላል። ታዲያ የትኛውን እንከተል?

መልስ፦ እስካሁን ያገኘኋቸው ተመሳሳይነቶች የሚከተሉት ናቸው፦

www.BibleQuery.org – September 2021 version. መስከረም 2021 እትም።

በቆሮንቶስ በነበረበት ጊዜ ነው። የሐዋርያት ሥራ 18፡12፣17

ጋልዮስ የአካይያ አገረ ገዥ እንደነበረ ይናገራል። በዴልፊ የተገኘ

1ኛ ተሰሎንቄ

ሌሎች መልእክታት

ሌሎች መጽሐፍት

የድንጋይ ላይ ጽሑፍ ጋልዮስ አገረ ገዥ የነበረው ከ51-52 ዓ.ም.

በ1ኛ ተሰሎንቄ 1:1 ላይ ከሲላስ ይልቅ

"ሲልዋኖስ" (Silvanus) የተባለው

ለምንድን ነው?

ሉቃስ ሁልጊዜ ሲላስ የሚለውን ስም ይጠቀማል፤

የጳውሎስ መልእክታት ግን የግሪክኛውን ቅርጽ

ሲልዋኖስ ይጠቀማሉ ። 2 ቆሮ 1:19፤ 2 ተሰ 1:1

1 ጴጥ 5:12 (ሲልዋኖስ)።

ድረስ ብቻ እንደነበረ ያሳያል። ሌሎች ደግሞ የተጻፈበትን ዘመን

52-53 ዓ.ም. እንደሆነ ይተረጉማሉ።

አንድ ተጠራጣሪ የጳውሎስ መልእክቶች ከብዙ ጊዜ በኋላ በሌላ

የእምነት ሥራ፣ የፍቅር ድካም፣ የተስፋም

መጽናት ። 1 ተሰ 1:2፤ 1 ተሰ 5:8

ለደስታ የተሰጠ ልዩ ትኩረት። 1 ተሰ

1:6፤ 2:19፤ 2:20፤ 3:9፤ 5:16

የጌታ ቃል በሁሉም ዘንድ መሰማቱ ። 1

ተሰ 1:8

እምነት፣ ተስፋ፣ ፍቅር ። 1 ተሰ 1:2፤ 1 ተሰ 5:8፤ ዕብ 6:10-12፤ 10:22-24፤ 1

ሰው የተጻፉ ናቸው ቢል፣ እና በ1ኛ ተሰሎንቄ ላይ ጳውሎስ

እንደጻፈው የሚናገሩት ቃላት ውሸት ናቸው ብሎ ቢከራከር፣

ቃላቱ ውሸት መሆናቸውን የሚያሳይ ማንኛውንም ማስረጃ

የማቅረብ ኃላፊነት (ሸክም) በእርሱ ላይ ነው። ምንም ዓይነት

ማስረጃ ሳይኖር አንድን ሰነድ ውሸት ነው ብሎ መናገር

የሚቻልባቸው የጥናት መስኮች ጥቂት ናቸው።

1 ቆሮ 13:13፤ ገላ 5:5, 6፤ ቆላ 1:4, 5

ፊልጵስዩስ "ደስታ" (joy) የሚለውን ቃል 19

ጊዜ ይጠቀማል

ጴጥ 1:21, 22

~ሮሜ 1:8

እግዚአብሔር ምስክር ነው ። 1 ተሰ 2:5ለ

ዘፍ 21:30፤ 31:50፤ መሳ 11:10፤

1 ሳሙ 12:5፤ 20:23፤ 20:42፤

ጥያቄ፡ በ1ኛ ተሰሎንቄ፣ ስለ ጋልዮስ የድንጋይ ላይ ጽሑፍ ሌላ

ሚል 2:14

ጳውሎስ/ኤጳፍሮዲጡ ለእነርሱ ያላቸው

ናፍቆት ። 1 ተሰ 2:8፤ 2:17፤ 3:6

ሸክም የመሆን ወይም ሸክም የመሸከም

ስጋት ። 1 ተሰ 2:6, 9

ሮሜ 1:9-11; ፊል 1:8; 4:1; ፊል 2:26;

2ጢሞ 1:4;

ምን የምናውቀው ነገር አለ?

መልስ፡ የአርኪኦሎጂ ተመራማሪዎች የጋልዮስ ጽሑፍ የሚሉትን

በአሁኑ ጊዜ በዴልፊ በሚገኝ ሙዚየም ውስጥ ይገኛል። ጽሑፉ

ቢያንስ በሰባት የተለያዩ ስብርባሪዎች ላይ የተገኘ ነው። በሥራው

2 ቆሮ 8:13; 11:9; 12:13,14,16; ገላ 6:2,5

ማቲ 11:30; 20:12; ራዕ 2:24

ከ5-6 ባሉት መስመሮች ላይ፣ ከ41-54 ዓ.ም. የነገሠው የሮማው

ንጉሠ ነገሥት ቀላውዴዎስ፣ የአካይያ አገረ ገዥ ስለነበረው ስለ

ሉክዮስ ዩንዮስ ጋልዮስ የሰጠውን ትእዛዝ ይጠቅሳል። ይህ መረጃ

በሌሊትና በመቀን መጋደል ወይም

በሌሊትና በቀን መጋደል ወይም መጸለይ ። 1 ተሰ

2:9፤ 3:10፤ 2 ተሰ 3:8፤ 1 ጢሞ 5:5፤ 2 ጢሞ

1:3

በሌሊትና በቀን መጋደል ወይም

መጸለይ

መጸለይ 1 ተሰ 2:9፤ 3:10

1 ተሰ 2:9፤ 3:10፤ 2 ተሰ 3:8፤ 1

ጢሞ 5:5፤ 2 ጢሞ 1:3

ቀንና ሌሊት ራእ 4:8፤ 7:15፤

12:10፤ 14:11፤ 20:10፤ ሐዋ

26:7 (ጳውሎስ ሲናገር)፤ ሐዋ

20:31 (ጳውሎስ ሲናገር)

2 ጴጥ 3:15-16

የተወሰደበት The Dictionary of New Testament

Background (ገጽ 53-54) እንዲህ ይላል፦ “የዘመን ቀመሩ

በሌሎች ጊዜያዊ ስሌቶች ላይ የተመሰረተ ነው። ይሁን እንጂ፣

በዚህ የድንጋይ ላይ ጽሑፍ ላይ በመመስረት፣ እንዲሁም አገረ

ገዥዎች አብዛኛውን ጊዜ ለአንድ ዓመት ብቻ ያገለግሉ ስለነበረ፣

የጋልዮስን የቆሮንቶስ [በአካይያ] የአገረ ገዥነት ዘመን በ51/52

ዓ.ም. ላይ ለመወሰን አብዛኞቹ ምሁራን ሙሉ እምነት አላቸው።

ጳውሎስ ስሙን እዚህ ጋር አስገብቷል።

1 ተሰ 2:18

2 ተሰ 3:17

”

በጌታችን በኢየሱስ ክርስቶስ ፊት ። 1

ተሰ 2:19

2 ጢሞ 4:1

ጥያቄ፡ በ1ኛ ተሰሎንቄ፣ ዛሬ በእጃችን ያለው መልእክት

በመጀመሪያ ከተጻፈው ጋር ተመሳሳይና አስተማማኝ መሆኑን

እነርሱ የጳውሎስ ደስታ ወይም አክሊል እነርሱ የጳውሎስ ደስታ እና አክሊል ናቸው 1 ተሰ

እንዴት እናውቃለን?

ናቸው 1 ተሰ 2:19

2:19፤ ፊል 4:1

መልስ፡ ቢያንስ ሦስት ምክንያቶች አሉ።

እነርሱ ለጳውሎስ ያላቸው ናፍቆት ። 1

ተሰ 3:6

2 ቆሮ 7:7; 1 ጢሞ3:6

1. እግዚአብሔር ቃሉን እንደሚጠብቅ ቃል ገብቷል

(ኢሳይያስ 55:10-11፤ ኢሳይያስ 59:21፤ ኢሳይያስ

40:6-8፤ 1 ጴጥሮስ 1:24-25፤ እና ማቴዎስ

24:35)።

ጌታ ጸንቶ መቆም። 1 ተሰ 3:8

ለእምነታቸው የሚጎድለውን

መሙላት። 1 ተሰ 3:10

ስለማታውቁት ነገር ወይም አለማወቅ።

1 ተሰ 4:13

ፊል 4:1; ኤፌች6:10,16; 2 ተሰ 2:15

ኤፌ 4:12

ሮሜ 11:25; 1 Cor 10:1; 1 ቆሮ 12:1

2. የቀድሞዋ ቤተክርስቲያን ምስክርነት። እስከ

መጀመሪያው የኒቂያ ጉባኤ (325 ዓ.ም.) የነበሩ የቀድሞ

የቤተክርስቲያን ጸሐፍት፣ ከአዝማሚያዎች

(allusions) ውጭ 49 ጊዜ ያህል ከ1ኛ ተሰሎንቄ

ጠቅሰዋል። ከፊል ጥቅሶችን እንደ ክፍል በመቁጠር፣

ከ1ኛ ተሰሎንቄ መጽሐፍ 35% የሚሆነውን

ጠቅሰውታል። ይህም ከጠቅላላው 89 ጥቅሶች ውስጥ

31.05 የሚሆኑትን ያካትታል።

1 ተሰ 5:5 የብርሃን ልጆች

1 ተሰ 5:14 ያለሥርዓት የሚሄዱትን

(ሥራ ፈቶችን) መገሠጽ

ኤፌ 5:8-11

2 ተሰ 3:6,10

1 ተሰ 5:21ሀ ሁሉንም

~ሮሜ 12:2; ~1 ቆሮ 11:28; ~2 Cor 8:8; ~2

ቆሮ 13:5; Gal 6:4

መመርመር/መፈተን

1 ተሰ 5:23 የሰላም አምላክ

1 ተሰ 5:26 ሁሉንም ወንድሞች

በቅዱስ አሳሳም ሰላም ማለት

ሮሜ 15:33; ሮሜ 16:20; ~1 ቆሮ 14:33;

ሮሜ 16:16; 1 ቆሮ 16:20; 2 ቆሮ 13:12

ዕብ 13:20

~1 ጴጥ 5:14 በፍቅር አሳሳም

ሰላምታ መለዋወጥ

ከኒቂያ ጉባኤ በፊት የነበሩና በ1ኛ ተሰሎንቄ ውስጥ ያሉ ጥቅሶችን

የጠቀሱ ጸሐፍት የሚከተሉት ናቸው።

• የሮሜው ቀሌምንጦስ (96-98 ዓ.ም.)፦ በ1ኛ

ቀሌምንጦስ መጽሐፉ (ጥራዝ 1 ገጽ 11) ላይ በ1ኛ

ተሰሎንቄ 2:12,13 ያለውን ሐሳብ ይጠቅሳል።

ጥያቄ፡ 1ኛ ተሰሎንቄ መቼ ተጻፈ?

መልስ፡ የተጻፈበትን ዘመን በትክክል እናውቃለን፤ ይኸውም

በ51-52 ዓ.ም. አካባቢ ነው። 1ኛ ተሰሎንቄ 3፡1-7

እንደሚያሳየው መልእክቱ የተጻፈው ጳውሎስ ከአቴና ወጥቶ

www.BibleQuery.org – September 2021 version. መስከረም 2021 እትም።

• አግናጥዮስ (110-117 ዓ.ም.)፦ ወደ ፖሊካርፕ

በጻፈው መልእክት ምዕራፍ 1 ገጽ 93 ላይ 1ኛ

ተሰሎንቄ 5:17ን ይጠቅሳል።

• ፖሊካርፕ (150 ዓ.ም. ገደማ)፦ ለፊልጵስዩስ ሰዎች

በጻፈው መልእክት ምዕራፍ 4 ገጽ 34 ላይ "ሳታቋርጡ

• የእስክንድርያው አትናቴዎስ (367 ዓ.ም.)፦ በ39ኛው

የፋሲካ መልእክቱ ላይ 1ኛ ተሰሎንቄን ጨምሮ ዛሬ

የምንጠቀምባቸውን 27ቱን የአዲስ ኪዳን መጻሕፍት

ዘርዝሯል።

• የሎዶቅያ ሲኖዶስ (343-381 ዓ.ም.)፦

በቤተክርስቲያን ውስጥ መነበብ ያለባቸው ቀኖናዊ

ጸልዩ" የሚለውን የ1ኛ ተሰሎንቄ 5:17 ሙሉ ቃል

ይጠቅሳል።

መጻሕፍትን ሲዘረዝር 1ኛ ተሰሎንቄን አካቷል።

• ሲኖፕሲስ ስክሪፕቱሬ ሳክሬ (350-370 ዓ.ም.)፦

ሁለቱንም የተሰሎንቄ መልእክታት የጠቀሰ ሲሆን፣ የ1ኛ

• የሰርዴስ መሊጦ (170-180 ዓ.ም.)፦ 1ኛ ተሰሎንቄ

በሐዋርያው ጳውሎስ እንደተጻፈ ይገልጻል።

• የሊዮኑ አይሬኔዎስ (182-188 ዓ.ም.)፦

"በመጀመሪያው የተሰሎንቄ መልእክት" በማለት 1ኛ

ተሰሎንቄ 5:23ን ይጠቅሳል።

ተሰሎንቄ 1:1ን አብዛኛውን ክፍል በቃል ጠቅሶታል።

ታዋቂ የቤተክርስቲያን አባቶችና ትርጓሜዎቻቸው

• ዮሐንስ አፈወርቅ (396 ዓ.ም.)፦ በ1ኛ ተሰሎንቄ ላይ

11 ስብከቶችን (Sermons) የጻፈ ሲሆን፣ ዛሬም

በእጃችን ይገኛሉ። መልእክቱ በጳውሎስና በጢሞቴዎስ

እንደተጻፈም ገልጿል።

• የሙራቶሪያን ቀኖና (170-210 ዓ.ም.)፦ ሁለቱን

የተሰሎንቄ መልእክታትና ሌሎች 11 የጳውሎስ

መልእክቶችን ስም ዝርዝር ይጠቅሳል።

• የእስክንድርያው ቀሌምንጦስ (193-220 ዓ.ም.)፦ 1ኛ

• የካጰዶቅያው ባሲል (357-379 ዓ.ም.)፦ 1ኛ

ተሰሎንቄ 3:12-13ን "ለተሰሎንቄ ምእመናን"

ሐዋርያው እንደጻፈው አድርጎ ጠቅሷል።

• የኒሳው ጎርጎርዮስ (356-397 ዓ.ም.)፦ 1ኛ ተሰሎንቄ

4:17 የጳውሎስ መሆኑን መስክሯል።

ተሰሎንቄ 2:5-7ን ጳውሎስ እንደጻፈውና ሐዋርያዊ

እንደሆነ በተለያዩ መጻሕፍቱ ይጠቅሳል።

• ጠርጡለየን (198-220 ዓ.ም.)፦ ጳውሎስ ለሮሜ፣

ለገላትያ፣ ለፊልጵስዩስ፣ ለተሰሎንቄና ለኤፌሶን ሰዎች

• ሂላሪ ኦፍ ፕዋቲዬ (355-368 ዓ.ም.)፦ 1ኛ ተሰሎንቄ

4:17ን ጠቅሷል።

የምዕራብ አብያተ ክርስቲያናት ምስክሮች

እንደጻፈ ይገልጻል። አዲስ ኪዳን "ከሐዋርያት የመጣና

በሐዋርያት አብያተ ክርስቲያናት ዘንድ እንደ ቅዱስ

አደራ ተጠብቆ የቆየ" መጽሐፍ እንደሆነም

ይመሰክራል።

• ሂፖሊተስ (222-236 ዓ.ም.)፦ በክርስቶስና በክርስቶስ

ተቃዋሚ ላይ በጻፈው ድርሳን ላይ 1ኛ ተሰሎንቄ 4:12

የጳውሎስ መሆኑን ጠቅሷል።

• ኦሪገን (225-254 ዓ.ም.)፦ በማቴዎስ ወንጌል

• ጄሮም (373-420 ዓ.ም.)፦ 1ኛ ተሰሎንቄ 4:13ን

በመጥቀስ ሐዋርያው ተሰሎንቄዎች በአንቀላፉት

(በሙታን) እንዳያዝኑ መከልከሉን ገልጿል። እንዲሁም

1ኛ ተሰሎንቄ 5:17ን "ሳታቋርጡ ጸልዩ" በማለት

ሙሉውን ጠቅሷል።

• ቅዱስ አውግስጢኖስ (388-430 ዓ.ም.)፦ ሐዋርያው

ለተሰሎንቄ ሰዎች እንደጻፈ በመግለጽ 1ኛ ተሰሎንቄ

1:13ን እና 4:13-16ን በተለያዩ መጻሕፍቱ (ለምሳሌ

"የእግዚአብሔር ከተማ") ላይ ጠቅሷል።

ትርጓሜው ላይ 1ኛ ተሰሎንቄ 2:14-15 "ጳውሎስ

በመጀመሪያው የተሰሎንቄ መልእክት" እንዳለ አድርጎ

ጠቅሶታል።

• የካርቴጁ ቆጵርያኖስ (246-258 ዓ.ም.)፦ "የጳውሎስ

መጀመሪያው መልእክት ወደ ተሰሎንቄ ሰዎች" በማለት

1ኛ ተሰሎንቄ 4:6ን እና 5:2-3ን ጠቅሷል።

• ዮሐንስ ካሲያን (419-430 ዓ.ም.)፦ 1ኛ ተሰሎንቄ

4:9-10ን ሐዋርያው ለተሰሎንቄ ሰዎች እንደጻፈው

ጠቅሷል።

የታሪክ ጸሐፊዎች ምስክርነት

በተጨማሪም 1ኛ ተሰሎንቄ 4:13 በጳውሎስ

እንደተጻፈ መስክሯል።

• ሶቅራጥስ (Socrates Scholasticus) (400-439

ዓ.ም.)፦ በቤተክርስቲያን ታሪክ መጽሐፉ ላይ 1ኛ

ተሰሎንቄ 5:21ን "ሁሉን ፈትኑ መልካሙንም

አጥብቃችሁ ያዙ" በማለት ጠቅሶታል።

• የቆጵሮሱ ቴዎዶሬት (423-458 ዓ.ም.)፦ ይህ ታዋቂ

ጳጳስና የታሪክ ጸሐፊ በመልእክቱ ላይ ማብራሪያዎችን

ሰጥቷል።

• አዳማንቲየስ (300 ዓ.ም. ገደማ)፦ 1ኛ ተሰሎንቄ

2:14-15 የሐዋርያው ጳውሎስ መሆኑን ገልጿል።

• ቪክቶሪነስ (304 ዓ.ም. የሞተ)፦ ምንም እንኳ

አንዳንዶች 1ኛ ተሰሎንቄ 1:2፣ 2:8 እና 4:17ን

እንደጠቀሰ ቢናገሩም፣ በዋና ዋናዎቹ ሥራዎቹ (ስለ

ዓለም አፈጣጠር እና ስለ ራእይ ትርጓሜ) ውስጥ እነዚህ

ጥቅሶች በግልጽ አይታዩም።

ከኒቂያ ጉባኤ በኋላ

ከቤተክርስቲያን የተለዩ (Heretics) እና ሌሎች ወገኖች

ምስክርነት

አንድ መጽሐፍ በሐዋርያት እንደተጻፈ ለማረጋገጥ ከሚረዱ

መንገዶች አንዱ ተቃዋሚዎች ወይም ከቤተክርስቲያን የተለዩ

ወገኖች መጽሐፉን እንደ ማስረጃ ሲጠቀሙበት ማየት ነው።

ይህም መጽሐፉ በወቅቱ የነበረውን ሰፊ ተቀባይነት ያሳያል፦

• ኤውሳብዮስ (323-326 ዓ.ም.)፦ በቤተክርስቲያን

ታሪክ መጽሐፉ ውስጥ 1ኛ ተሰሎንቄን ከታወቁትና

ተቀባይነት ካላቸው (Recognized Books)

መጻሕፍት ተርታ መድቦታል።

• ሄጌሞኒየስ (4ኛው ክፍለ ዘመን)፦ ሐዋርያው

"ለተሰሎንቄ ሰዎች የጻፈው" በማለት 1ኛ ተሰሎንቄ

5:1-2ን ጠቅሷል።

• ማርቅዮን (Marcion)፦ ምንም እንኳ ብዙ

መጻሕፍትን ከቀኖና ቢያወጣም፣ 1ኛ ተሰሎንቄን ግን

ዝርዝር ምስክሮች

www.BibleQuery.org – September 2021 version. መስከረም 2021 እትም።

በዝርዝሩ ውስጥ አካቶት ነበር (በጠርጡለየን ምስክርነት

መሠረት)።

• ጵርስቅላኖስ (Priscillian) (385 ዓ.ም.)፦ 1ኛ

ተሰሎንቄ 2:16ን ጠቅሷል።

• ቫቲካነስ [B] (325-350 ዓ.ም.)፦ በዓለም ላይ ካሉ

እጅግ ጥንታዊና ጥራት ያላቸው ሙሉ መጽሐፍ ቅዱሶች

አንዱ።

• ሲናቲከስ [Si] (340-350 ዓ.ም.)፦ በሲና ተራራ

ቅዱስ ካትሪን ገዳም የተገኘ፣ ሙሉውን አዲስ ኪዳን

የያዘ ታዋቂ ቅጂ።

• ፔላጊዮስ (Pelagius) (416-418 ዓ.ም.)፦

በመልእክቱ ላይ ማብራሪያ ጽፏል።

• አሌክሳንድሪኑስ [A] (450 ዓ.ም. ገደማ)፦ ሌላኛው

• ቲቆንዮስ (Tyconius) (ከ390 ዓ.ም. በኋላ)፦

አስፈላጊና ጥንታዊ የግሪክ ቅጂ።

ዶናቲስት (Donatist) የተባለው ወገን ተከታይ

ቢሆንም፣ 1ኛ ተሰሎንቄ 1:3 እና 2:8ን እንደ ማስረጃ

ጠቅሷል።

• ኤፍሬሚ ረክርፕተስ [C] (5ኛው ክፍለ ዘመን)፦ በላዩ

ላይ ሌላ ጽሑፍ ተጽፎበት የነበረ (Palimpsest)

ጥንታዊ ቅጂ።

• ክላሮሞንታነስ [D] (5ኛው/6ኛው ክፍለ ዘመን)፦

የግሪክና የላቲን ጽሑፍ ጎን ለጎን የያዘ የጳውሎስ

መልእክታት ቅጂ።

• የሞፕሱ ስቲያው ቴዎዶር (Theodore of

Mopsuestia)፦ በመልእክቱ ላይ ትርጓሜ ከጻፉት

መካከል አንዱ ነው።

4. እስካሁን ያሉን ጥንታዊ የ1ኛ ተሰሎንቄ የእጅ ጽሑፎች

ጥንታዊ የትርጉም ሥራዎች (Early Versions)

እነዚህ ትርጉሞች ወንጌል ወደ ተለያዩ አገራት በፍጥነት

መሰራጨቱንና የመጽሐፍ ቅዱስ ቃል በየቋንቋው ተጠብቆ

መቆየቱን ያሳያሉ፦

(Manuscripts) ጥቃቅን የቃላት ልዩነቶች

ቢኖሩባቸውም፣ ምንም ዓይነት መሠረታዊ የነገረ

መለኮት ስሕተት የለባቸውም።

ገጽ 30፦ 1ኛ ተሰሎንቄ 4:12-13, 16-17፤ 5:3, 8-10, 12-

18, 25-28፤ 2ኛ ተሰሎንቄ 1:1-2፤ 2:1, 9-11 (በ3ኛው ክፍለ

ዘመን መጀመሪያ የተጻፈ)።

• ኮፕቲክ (Coptic)፦ በግብፅ ይነገሩ በነበሩ ቀበሌኛዎች

(ቦሃይሪክ፣ ሳሂዲክ፣ ፋዩሚክ) ከ3ኛው እስከ 4ኛው

ክፍለ ዘመን የተተረጎሙ።

ገጽ 46 (Chester Beatty II)፦ ከ100-150 ዓ.ም. የነበረ

ሲሆን፣ 17 የ1ኛ ተሰሎንቄ ጥቅሶችን ይዟል። በተለይም 1ኛ

ተሰሎንቄ 1:1፤ 1:9–2:3፤ 5:5-9, 23-28 እና ሌሎች

የጳውሎስ መልእክቶችንና የዕብራውያን መጽሐፍን ይዟል። The

Complete Text of the Earliest New Testament

Manuscripts የተባለው መጽሐፍ በገጽ 192 ላይ የp46ን

ፎቶግራፍ ያሳያል። በገጽ 197-198 ላይ ደግሞ የጽሑፉ ጥራትና

የስቲኪዮሜትሪክ (stichiometric) ምልክቶች ጽሑፉ

በባለሙያ ጸሐፊ እንደተጻፈ ያመለክታሉ።

ስለዚህ የእጅ ጽሑፍ ዘመን የተለያዩ ምሁራን የሚከተሉትን

ይላሉ፦

• ላቲን (Latin)፦ ኢታሊክ (Italic) እና በቅዱስ

ጄሮም የተዘጋጀው ቩልጌት (Vulgate) (4ኛው/5ኛው

ክፍለ ዘመን)።

• ሶርያክ (Syriac)፦ ፔሺታ (Peshitta) (400-450

ዓ.ም.) እና ሀርክሊያን (Harclean) (616 ዓ.ም.)።

• ግዕዝ/ኢትዮጵያዊ (Ethiopic) [Eth]፦ ከ500

ዓ.ም. ጀምሮ የነበረ፣ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ

ቤተክርስቲያን የምትጠቀምበት ጥንታዊ ትርጉም።

• ሌሎች፦ ጎቲክ (Gothic)፣ አርሜኒያዊ (Armenian)

እና ጆርጂያዊ (Georgian) ትርጉሞች (ከ5ኛው ክፍለ

ዘመን ጀምሮ)።

• የ3ኛው ክፍለ ዘመን መጀመሪያ፦ ፍሬድሪክ ኬንዮን

ለ 1ኛ ተሰሎንቄ ጥንታዊ የእጅ ጽሑፎች (Manuscripts)

ተጨማሪ መረጃዎች www.BibleQuery.org/1

Thessalonians Manuscripts.html ይመልከቱ

(1936)።

•

2ኛው ክፍለ ዘመን (200 ዓ.ም.)፦ ኡልሪክ ዊልከን

(1935)።

•

81-96 ዓ.ም.፦ ያንግ ኪዩ ኪም (1988)።

• ከ2ኛው ክፍለ ዘመን መጀመሪያ እስከ አጋማሽ፦

(1999)። ይህ መደምደሚያ የተሰጠው የጽሑፉ አጻጻፍ

ስልት ከፓፒረስ ኦክሲሪንከስ 8 (Papyrus

Oxyrhynchus 8) እና 2337 ጋር በጣም ተመሳሳይ

በመሆኑ ነው።

ገጽ 61፦ ሮሜ 16:23, 25-27፤ 1 ቆሮንቶስ 1:1-2, 2-6፤

5:1-3, 5-6, 9-13፤ ፊልጵስዩስ 3:5-9, 12-16፤ ቆላስይስ

1:3-7, 9-13፤ 1 ተሰሎንቄ 1:2-3፤ ቲቶ 3:1-5, 8-11, 14-

15፤ ፊልሞና 4-7። (700 ዓ.ም. ገደማ)።

ገጽ 65፦ 1ኛ ተሰሎንቄ 1:3–2:1፤ 2:6-13። (በ3ኛው ክፍለ

ዘመን አጋማሽ)። ይህ ጽሑፍ እና p49 በአንድ ጸሐፊ እንደተጻፉ

ይነገራል፤ ሁለቱም የአሌክሳንድሪያን (Alexandrian) ዓይነት

ጽሑፎች ናቸው።

ታላላቅ የግሪክ የእጅ ጽሑፎች (Great Greek Uncials)