< ከ2ኛ ጴጥሮስ - የመጽሐፍ ቅዱስ ጥያቄዎች እና መልሶቻቸው

ጥያቄ፡ በ2ኛ ጴጥ 1፡1 የዚህ መጽሐፍ አጠቃላይ ዝርዝር ምንድን ነው?

መልስ፡ የ2ኛ ጴጥሮስ መጽሐፍ በቀላሉ ወደ ሦስት ክፍሎች ይከፈላል፡

2ኛ ጴጥሮስ 1 - ድነትህን/ሽን እወቅ/ቂ

2ኛ ጴጥሮስ 2 - ጠላትህን/ሽን እወቅ/ቂ

2ኛ ጴጥሮስ 3 - ትንቢቱን እወቅ/ቂ

ጥያቄ፡ በ2ኛ ጴጥ 1፡1 በ2ኛ ጴጥሮስ እና ይሁዳ መጻሕፍት መካከል ተመሳሳይነቶች ለምን አሉ? (ለምሳሌ፣ 2ኛ ጴጥ 2፡17 እና ይሁዳ 13፣ 2ኛ ጴጥ 2፡1-18 እና ይሁዳ 4-16)

መልስ፡ ተመሳሳይ ርዕሰ ጉዳዮችን ዳሰዋቸዋል፣ ምናልባትም ይሁዳ እና ጴጥሮስ ስለዚህ ጉዳይ አብረው ተወያይተው ሊሆን ይችላሉ። እንዲሁም መንፈስ ቅዱስ ሁለቱንም ተመሳሳይ ሸክም አሸክሟቸዋል። ይሁዳ 2ኛ ጴጥሮስን አንብቦ ሊሆን ወይም ጴጥሮስ ይሁዳን አንብቦ ሊሆን ይችላሉ። አንዳንድ ጊዜ ልዩነቶቹ ተመሳሳይነቶቹን ይጨምሩለቸዋሉ፤ ለምሳሌ፣ 2ኛ ጴጥሮስ 1 ስለ ድነታቸን ይናገራል፣ ይሁዳ ግን አያነሳውም፤ ነገር ግን ይሁዳ ስለ ጋራ ድነታቸን ቢናገርም ጻፈቸውን ጉዳዮቹ ይበልጥ አስቸኳይ ነበሩ።

ጥልቅ ጥያቄ ደግሞ፡ መጽሐፍ ቅዱስ ምን ዓይነት አነሳሽነት ነበረው? ሜካኒካዊ ቃለ ነቢዩ ፅንሰ ሀሳቡ ፈጣሪ ለሰዎቹ ጸሐፊዎቹ እያንዳንዱን ፊደልና ቃሉን ቃለ ነቢዩ ነግሮ ጽፈዋቸው ነው ይለናል። ነገር ግን መጽሐፍ ቅዱስ ሜካኒካዊ ቃለ ነቢዩ ነው ብሎ አይናገርም። ይልቁንስ ፈጣሪ መጽሐፍ ቅዱስን ሊጽፉ ሰዎቹን መርጦ፣ ተሞክሮ እና እውቀት ሰጣቸው። አንዳንድ ጊዜ ግን ሁልጊዜ ሳይሆን፣ ፈጣሪ ሊጠቀሙበት ትክክለኛ ቃሎቹን ሰጣቸው። በሁሉም ሁኔታ፣ መጽሐፍ ቅዱስ ስህተት አልሌለው ነው ብለው የሚያምኑ ሰዎቹ ፈጣሪ ሊጽፈ ያልፈለጋቸው ቃሎቹ ዋናው ጽሑፍ ውስጥ አልገቡም ብለው ያምናሉ። ስለ ቅዱሳን ጽሑፎቹ አነሳሽነት ተጨማሪ ውይይት ለ2ኛ ጴጥሮስ 1፡21 ጥያቄ ይመልከቱ።

ጥያቄ፡ በ2ኛ ጴጥ 1፡1 የ1ኛ ጴጥሮስ እና 2ኛ ጴጥሮስ ዘይቤ ለምን ይለያያሉ?

መልስ፡ ሁለት ምክንያቶች አሉ።

1ኛ ጴጥሮስ በጸሐፊ ጸፍቶ ተሰጠ፡ 1ኛ ጴጥ 5፡12 ጴጥሮስ ይህን ሲልዋኑስ (ሲላስ) ለተባለ ጸሐፊ ነግሮ እንዲጽፍ ያሳያል፣ ሲልዋኑስ ደግሞ ትክክለኛ የግሪክ ሰዋሰው ሊያውቅ ይችላል። ጀሮም (ወደ 404 ዓ.ም.) ይህን ጉዳይ ለመጀመሪያ ጊዜ ጠቁሞ 1ኛ ጴጥሮስ በጸሐፊ ሲልዋኑስ ጸፍቶ ተሰጠ ብሎ ያብራሮ ነበር።

የተለያዩ ርዕሰ ጉዳዮቹ፡ 1ኛ ጴጥሮስ በዋናነት እንደ እግዚአብሔር ቅዱስ ሕዝብ ሆኖ ጭቆናን መቋቋምን ይናገራል፣ 2ኛ ጴጥሮስ ደግሞ ስለ ሐሰተኛ አስተማሪዎቹ ያስጠነቅቃል። ሆኖም ሁለቱ ደብዳቤዎቹ ርዕሰ ጉዳዮቻቸው ቢለያዩም ይዘቶቻቸው ሥውር ተመሳሳይነቶቹ አሏቸው። ለምሳሌ፣ በሙሉ መጽሐፍ ቅዱስ ጴጥሮስ ብቻ (1ኛ ጴጥ 3፡20 እና 2ኛ ጴጥ 2፡5) በኖኅ መርከብ ስምንት ነፍሳት ብቻ ዳኑ ብሎ ሁሉን ሰምቷቸዋል።

ጥያቄ፡ በ2ኛ ጴጥ 1፡1 የእምነታቸን ዋጋ እንዴት ነው?

መልስ፡ የእምነታቸን ለእኛ አሁን ዋጋ ያለው ነው፣ ምክንያቱም የተስፋ፣ የደስታ ምንጭ ነው፣ ዛሬ ልናደርጋቸው እንደሚገቡ ለምናውቃቸው ነገሮቹ ጥንካሬ ይሰጠናል፣ ደግሞ ሊያደርጉ እንደሌለቸው ከምናውቃቸው ነገሮቹ ይቆጥበናል። የእምነታቸን ለወደፊቱም ዋጋ ያለው ነው፣ ምክንያቱም በእምነት የሚመጣ ድነት (ኤፌ 2፡6) የዘላለም ሕይወት ይሰጠናል። የሌሎቹ አማኞቹ እምነት ለእኛ ዋጋ ያለው ነው፣ ምክንያቱም ባሕርያቸውን ስናይ፣ ስለ ሕይወታቸውና ድነታቸው ፈጣሪን እናመሰግናለን። የእምነታቸን ለፈጣሪ ዋጋ ያለው ነው፣ ምክንያቱም ያከብረዋል፣ ዕብ 11፡5 ደግሞ ፈጣሪን ለማስደሰት ቅድመ ሁኔታ እንደሆነ ይናገራል።

ጥያቄ፡ በ2ኛ ጴጥ 1፡1 አንድ አምላክ የለሽ ፈጣሪ ከእኛ የሚፈልገው ዋናው ነገር ርሱን ማመን እንዲሆን ማዘጋጀቱ እጅግ የሚያስደንቅ ሆኖ ታየው። ለምን ሊያስብ ይገባዋል? አምላክ የለሹ ምን ነገር አልተረዳም?

መልስ፡ እምነት ከተወሰኑ እውነቶች ወይም ፅንሰ ሀሳቦቹ ማመን ብዙ ይልቃቸዋል። እምነት ሕይወታቸን ለፈጣሪ ማስረከብ ነው። ቀለለ ምሳሌ ለማምጣት ያህል፣ ሚስቶቻቸን/ባሎቻቸን ሲታዩ ሳይሆን ቢሆን እንኳ ወዶናል/ዳናለ ብለው እናምናለን፣ ባላቸን/ሚስቶቻቸን ሁልጊዜ ፍቅር መቀጠሉ፣ ጥሩ ጊዜዎቹም ሆነ ከባድ ጊዜዎቹ፣ ልናደርገው የምንፈልገው ነው ብለው ለእርሳቸን እናምናለን።

ጥያቄ፡ በ2ኛ ጴጥ 1፡3 ፈጣሪ ለሕይወትና ለመልካምነት የምናስፈልጋቸውን ሁሉ እንዴት ይሰጠናል?

መልስ፡ ፈጣሪ ወደ ክርስቶስ ለመምጣት እና ጌታቸን ደስ የሚያሰኝ ሕይወት ለመኖር የሚያስፈልጉን እውቀቶቹን ሁሉ ሰጥቶናል። ፈጣሪ ደግሞ ወደ ሙሉ እውነት ሊመሩ፣ በውስጣቸን የሚኖር መንፈስ ቅዱሱን ሰጥቶናል። ኢየሱስ ዮሐ 14፡15-16፤ 25-26 እንዳስተማረ፣ መንፈስ ቅዱስ ያጠናክረናል ያጽናናናልም።

ፈጣሪ የምናፈልጋቸውን ሁሉ ሊሰጠ ላይደርስ ብቻ ሳይሆን፣ ሁልጊዜ ማለት ይቻላል የምንፈልጋቸውን ሁሉ አይሰጠንም። አንድ ሰው እንደሚለው፣ ሕብረ ዜማ መሣሪያ ቅለትሙ ሲሆን ድምፁ ያምራል። ሙሉ ለሙሉ ወለፈደ ቅልቱ ምንም ዜማ ማውጣት አይችልም። ስለዚህ ምናልባት ሕይወቱ ምድር ላይ ሙሉ በሙሉ ረክቶ ሊያሳለፈ አይቻልም፣ ይህም ትክክል ነው። እኛ ወደ ሰማይ፣ ወደ መጨረሻ መዳረሻቸን ጉዞ ላይ ነን።

ጥያቄ፡ በ2ኛ ጴጥ 1፡4 ፈጣሪ የሰጠን ውድ ተስፋዎቹ ምን ምን ናቸው ብለህ/ሽ ታስባለህ/ሽ?

መልስ፡ ብዙ አማኞቹ ስለ ኃጢያቶቻቸን ኢየሱስ በመስቀል ላይ ሞቶ ያምጣቸው ድነት ነው ብለው ይናገራሉ፣ ምክንያቱም ያለዚያ ምንም ተስፋ ሳይኖር ጠፍተናል። ነገር ግን ምን ያህል ዘላለማዊ ሕይወት ነው! ድነታቸን ምድር ላይ ለዘላለም ጥሩ ሁኔታ ኖሮ ማሳለፍ ብቻ ሳይሆን፣ ከፈጣሪ ጋር ዘላለምን በሰማያዊ ደስታ ማሳለፍ ነው። ስለዚህ ሌሎቹ በክርስቶስ ዘላለማዊ ሕይወት ነው ብለው ይናገራሉ፣ ድነታቸን ደግሞ የዚያ የመጀመሪያ ደረጃ ነው። ስለዚህ ታላቁ ተስፋ ሁለቱም ናቸው፤ ያለ መጨረሻ ደስታ መጀመሪያ፣ ያለ መጨረሻ ደስታ ታላቅነቱም።

ጥያቄ፡ በ2ኛ ጴጥ 1፡4 የፈጣሪ ተፈጥሮ ተካፋዮቹ ስለሆነ አማልክት እንሆናለን ወይ?

መልስ፡ አይደለም። ሁሉን ቻዮቹ አንሆንም፣ መላእክቱን አንፈጥርም፣ ትክክለኛ ምስጋናን አንቀበልም፣ ወይም ሌሎቹ ብዙ የፈጣሪ ባሕርያቶቹ አናካፍልም። ይህ ጥቅስ ፈጣሪ እንደ ዘላለማዊ ሕይወት፣ ቅድስና፣ ከርሱ ጋር ለመኖር መቻል ያሉ አንዳንድ የፈጣሪ ተፈጥሮ ባሕርያቶቹን ሰጠን ማለቱ ነው።

ጥያቄ፡ በ2ኛ ጴጥ 1፡4 የፈጣሪ ተፈጥሮን እንዴት እንካፈላለን?

መልስ፡ ኢየሱስ ወንድሞቻቸን እና እህቶቻቸን ብሎ ጠርቶናል (ማር 3፡35)፣ ደግሞ ከክርስቶስ ጋር በዙፋኑ ላይ አብረን ተቀምጠናል (ኤፌ 2፡6)። ትናንሽ አማልክት ወይም ብቸኛ እውነተኛ አምላክ ራሱ አንሆንም፣ ነገር ግን ክርስቶስ በመንፈስ ቅዱሱ በውስጣቸን ስለሚኖር የፈጣሪ ተፈጥሮ ተካፋዮቻቸን ነን (ዮሐ 14፡23፤ 1ኛ ዮሐ 4፡12፣15፤ ሮሜ 9፡10-18፤ 1ኛ ቆሮ 6፡19)።

ጥያቄ፡ በ2ኛ ጴጥ 1፡4 ዓለሙ ሰዎቹን እንዴት ያበላሻቸዋል?

መልስ፡ ዓለሙ ሰዎቹ ውሸቱን ስለሚያምኑ እና ምን እውነት ምን ሐሰት እንደሆነ ሊያዩ ስለማይደፍሩ አዕምሮዋቸውን ያበላሻቸዋል። ሁላቸንም ትክክልና ስህተቱን ለማወቅ ዋናው ምንጭ ሆኖ የሚያገለግለን ሕሊና አለን፣ ዓለሙ ደግሞ የሰዎቹን ሕሊና ያደቅቀዋል። ዓለሙ ልባቸውን ያበላሻቸዋል፣ ምክንያቱም ትክክሉን ሊፈልጉ አይደፍሩም፣ ምርጡን መንገድ ደግሞ አይፈልጉም።

ምሳሌ ለማምጣት ያህል፣ ከባድ ሱስ ደረጃ ላይ ያለ ሱሰኛን አስቡ። መጀመሪያ ላይ ሱሱ አስደሳች ሆኖ ታየው፣ ከዚያ ምንም አይጎዳኝም ብሎ ምክንያት ፈጠረ፣ ሕይወቱን ሙሉ ያበላሸው ቢታወቀውም አሁን ደንታ አልሰጠውም።

ጥያቄ፡ በ2ኛ ጴጥ 1፡6 ራስን መቆጣጠር ምስጢር ከዕውቀት ይመጣል። ራስን መቆጣጠር ከዕውቀት እንዴት ይመጣል?

መልስ፡ በእርግጥ ዕውቀቱ ምን ማድረግ እና ምን ሊሠሩ እንደሌለቸው ይነግረናል፣ ነገር ግን ይህ ዕዚህ ላይ ያለው ቁምነገሩ አይደለም፣ ምክንያቱም ራስን መቆጣጠር ምን ማድረግ እንደሚፈልጉ ማወቅ ሳይሆን ራስ ተቆጥቦ ትክክሉን ማድረግ ምርጫ ነው። ዕውቀቱ ዕይታ ይሰጠናል። ዕውቀቱ ሲኖር ራስን ከቆጠቡ ምን ውጤቶቹ እንደሚመጡ ሊያዩ ይቻላቸዋል፣ ደግሞ ባይቆጠቡ ምን ሊሆን እንደሚቻላቸው ሊያዩ ይቻላቸዋል። አንዳንድ ጊዜ ዕምነቱ ሊጥሱ ወይም ሌሎቹ ኃጢያቶቹ ሊያደርጉ ለሚሞክሩ ፈተናዎቹ፣ ያያደርጉ ብቻ ሊወስኑ ይቻላቸዋል። ምክንያቱም ሊያደርጉ ስለማይፈልጉ ነው። በሌሎቹ ሕይወትና ናቸው ሕይወታቸው ምን ሊሆን እንደሚቻሉ ሊያዩ ስለሚደፍሩ ያደርጉ ሊፈልጉ አይደፍሩም።

ጥያቄ፡ በ2ኛ ጴጥ 1፡6 ጽናቱ ከራስን መቆጣጠር ጋር ምን ዓይነት ግንኙነት አለው?

መልስ፡ የክርስቲያን ሕይወቱ ለሩጫ ቢወዳደር፣ ያጠረ ሩጫ ሳይሆን ማራቶን ዓይነት ይሆናል። ራስን መቆጣጠር ዘለቄታ ከሌለው ጠቃሚ አይሆንም። "ዛሬ አልበድልም" ማለቱ ጥሩ ነው፣ ግን "ነገ ደግሜ አስባለሁ" ማለቱ "ይህን ኃጢያት ፈጽሞ ሊያደርጉ አልፈልግም" ከማለቱ ያነሰ ነው። ሊጠፋ ያለውን ዘግይቶ ዘለቄታ ላይ ቆሞ ከመጠበቅ ኃጢያቱን ድል ማድረጉ ይሻላል።

ጥያቄ፡ በ2ኛ ጴጥ 1፡6 መልካምነቱ ከጽናቱ እንዴት ይመጣል?

መልስ፡ መልካምነቱ ጽናቱን ይፈልጋል። አንድ ሰው ሐቀኛ ሊሆን ይቻላል፣ ንጹሕ ሊሆን ይቻላል፣ ወይም ከኃጢያቱ ሊቆጠብ ይቻላል ከሚለው ሩቅ ነው፣ ሊያደርጋቸው ሊቆጠሩ ከሚቻሉ ሰዎቹ አንዱ ከሆነ።

ጥያቄ፡ በ2ኛ ጴጥ 1፡7 ወንድማዊ ደግነቱ ከእውነተኛ መልካምነቱ እንዴት ይመጣል? አንዳንድ ሃይማኖታዊ ዓይነቶቹ ወደ ወንድማዊ ደግነቱ ፈጽሞ ለምን አይደርሱም?

መልስ፡ ፈጣሪ ሌሎቹን እንደ ራሳቸን ፍቅር እንድናደርጋቸው ይፈልጋቸዋል። መልካምነቱን ሊሰሩ ሲፈልጉ ማለቱ የፈጣሪ ትዕዛዛቶቹን ማክበር ማለቱ ነው፣ ፈጣሪ ደግሞ ሌሎቹን ፍቅር እንዲያደርጉ ያዝዛቸዋል። አሁን ሌሎቹን ፍቅር ለማድረግ ፍቅሩ ላይኖረን ይቻላቸዋል፣ ነፍሳቸናም። ነገር ግን የፈጣሪ ፍቅር ሲፈስ ሌሎቹን ፍቅር ልናደርጋቸው እንችላለን።

ጥያቄ፡ በ2ኛ ጴጥ 1፡8 ፍቅሩ ወደ ወንድማዊ ደግነቱ እንደሚያደርሱ ሊያዩ ይቻላቸዋል፣ ነገር ግን ወንድማዊ ደግነቱ ወደ ፍቅሩ እንዴት ያደርሱ?

መልስ፡ ሌሎቹን ደግነቱን ለማሳየቱ ሊወስኑ ሲደፍሩ፣ ፍቅር ለማድረጋቸው ቀላሉ ይሆናቸዋል። አንድ ሥፍራ ደጎቹ ሊሆኑ ሲወስኑ ፍቅር ሊያደርጉ ከመወሰናቸው ጋር ተቀራራቢ ነው።

ጥያቄ፡ በ2ኛ ጴጥ 1፡9 ሰዎቹ ከቀድሞ ኃጢያቶቻቸው ማጽዳቱን እንዴት ሊረሱ ይቻሏቸዋል?

መልስ፡ ልጆቹ ሁለቱ ታጥበው ቀጥሎ ወጥተው ቆሻሻ ውስጥ ለመጫወት እንዴት ሊረሱ ይቻሏቸዋል? - ሊረሱ ይቻሏቸዋል። ያሳዝናሉ ነገር ግን፣ እንደ ፈጣሪ ልጆቹ፣ ልንሆን ዕንደዚያ ያህል ሰነፎቹ ይቻለናል።

ጥያቄ፡ በ2ኛ ጴጥ 1፡10 ምርጫቸን (ምርጫ የሆናቸው) እንዴት ሊያረጋግጡ ይቻሏቸዋል?

መልስ፡ የአንድ ሰውን ምርጫ (ወይም ምርጫ ያልሆናቸው) ዘውላለም ለፈጣሪ ዓይን ምንም የሚበልጥ ሊያደርጉ አይቻሏቸዋም። ነገር ግን ለእኛ ዓይን ሊያረጋግጡ ይቻሏቸዋል።

ኢየሱስን ማክበሩ የዳነ ሰው ምልክቱ ስለሆነ፣ አማኙ ክርስቶስን ታዛዥ ሕይወት ካልኖረ፣ ምልክቱ (ቢያንስ ለጊዜው) ያለ ነው፣ ደግሞ ያ ሰው እውነተኛ ዳነ ወይ ብሎ ሕጋዊ ጥያቄ ያለ ነው። ወደ ሰማይ ላይሄዱ ሊቻሏቸዋል፣ 2ኛ ጴጥ 2፡19-22 እንደሚያሳዩ። ወይ ደግሞ ታዛዥ ያልሆነ ክርስቲያን ሊሆን ይቻሏቸዋል። ነገር ግን ክርስቶስን ታዛዥ ሆኖ ለሚኖሩ ሰዎቹ ይህ ሁለት ትርጉሙ አይኖርም።

ጥያቄ፡ በ2ኛ ጴጥ 1፡11 ክርስቲያኖቹ ፑርጋቶሪ ውስጥ ሐቃቢ ሥቃይ ሲስቃዩ ሀብታሙ/ብዙው ተቀባይነቱ ከሱ ጋር እንዴት ይጣጣማሉ?

መልስ፡ ብዙ አይጣጣሙም። ፑርጋቶሪ ከመጽሐፍ ቅዱስ ሙሉ ለሙሉ የሌለ የካቶሊክ ትምህርቱ ነው፣ ይህን ሊያምኑ ምንም ምክንያቱ የለም። ለተጨማሪ መረጃ በ1ኛ ቆሮ 3፡13-15 ላይ ያለ ውይይቱን ይመልከቱ።

ጥያቄ፡ በ2ኛ ጴጥ 1፡12-15 በክርስቲያን ሕይወታቸን ውስጥ "ማስታወሻዎቹ" ለምን ያስፈልጉናቸዋል?

መልስ፡ ጴጥሮስ ቀደም ሲል ለሰሙ ነገሮቹ ሕዝቡን ለማስታወስ ብዙ ጊዜ ሊያሳልፉ አስፈልጎ ነበር። ዛሬ ደግሞ ተመሳሳይ ዓይነት ማስታወሻዎቹ ያስፈልጉናቸዋል። ማስታወሻዎቹ ለጥቂቱ ምክንያቶቹ ያስፈልጉናቸዋል። አዕምሮቸን ከተማሩት ነገሮቹ ከፊሉን ሊረሳ ይቻሏቸዋል፣ ነገር ግን ዋናው ምክንያቱ ያ አይደለም። ብዙ ጊዜ እውነቶቹን ቢያስታወሱ እንኳ የተማሩቸውን ነገሮቹ ጠቀሜታ እና ተጽዕኖ ደጋግሞ ሊያስቡ ሊያስፈልጋቸው ይቻሏቸዋል። ልክ የኤፌሶን ቤተ ክርስቲያን ራዕ 2፡4-5 ላይ እንዳደረጉ የመጀመሪያ ፍቅሮቻቸን ሊትቱ አንፈልግም። በመጨረሻ፣ ትክክሉን ለማድረግ ዓላማቸን ሊያጠናክሩ ስለ ዓላማቸው ማስታወሻዎቹ ያስፈልጉናቸዋል።

ጥያቄ፡ በ2ኛ ጴጥ 1፡16 እና 1ኛ ዮሐ 1፡1-2 ሐዋርያቱ የዓይን ምሥክሮቹ ሆነዋቸው ለምን ጠቃሚ ነው?

መልስ፡ ሐዋርያቱ እና ነቢያቱ ኤፌ 2፡20 እንደሚናገረው ክርስቶስ ዋናው ቋዱስ ድንጋዩ ሲሆን የእምነታቸን መሠረቶቹ ናቸው። ኢየሱስን ቀጥታ ማየታቸው ጠቃሚ ነው።

ጥያቄ፡ በ2ኛ ጴጥ 1፡17 አባቱ ይህን ለኢየሱስ ጴጥሮስ ሲሰማ መቼ ነገረ?

መልስ፡ ይህ ማቴ 3፡17 ላይ ኢየሱስ ሲጠመቁ ተናገረ። ጴጥሮስ ይህን ደብዛዛው ወይም በቅዱሳን ጽሑፎቹ ያልተጻፉ ሌሎቹ ጊዜያቶቹ ሳይሆን ሊሆን ይቻሏቸዋል።

ጥያቄ፡ 2ኛ ጴጥ 1፡19 አንዳንድ ቅዱሳን ጽሑፎቹ ከሌሎቹ ይበልጥ ርግጠኛ ናቸው ብሎ ያሳያሉ?

መልስ፡ አይደለም። ሙሉ ለሙሉ እውነት የሆነ ነገሩ ይበልጥ እውነት ሊሆን አይደፍርም። ነገር ግን ተጨማሪ የዓይን ምሥክሮቹ ለሰዎቹ ይበልጥ ሊያረጋግጡ ተጨማሪ ማስረጃዎቹ ሊሰጡ ይቻሏቸዋል። Hard Sayings of the Bible ገጽ 726-727 ደግሞ "ይበልጥ ርግጠኛ ሆነ" ምርጡ ትርጉሙ ላይሆን ይቻሏቸዋል ብሎ ይናገራሉ፣ ምክንያቱም ይህ "ሙሉ ለሙሉ ጠንካሩ (ወይም ይበልጥ ጠንካሩ) መደገፍ ሊወስኑ ..." ፍቺ ያለው የግሪክ ምሳሌያዊ አነጋገሩ ነው።

ጥያቄ፡ በ2ኛ ጴጥ 1፡20-21 ቅዱሳን ጽሑፎቹ የግሉ ትርጉሙ ስለሌለው፣ ሰዎቹ ለምን ስለ ቅዱሳን ጽሑፎቹ ግሉን ትርጉሙ ሊሰጡ ጓጉታቸዋል?

መልስ፡ ሦስት ቁምነገሮቹ ሊያስቡ ያስፈልጋቸዋሉ።

1. የግሉ ትርጉሙን ከግሉ ጥናቱ ሊያምታቱ አይገባቸውም። ሁሉ አማኞቹ የፈጣሪ ቃሉን ግሉን ሊያጠኑ አለቸው። ልክ በሐዋ 17፡11-12 ያሉ ቀናዎቹ ቤሮኤዎቹ እንዳደረጉ፣ የምንሰማቸውን ሁሉ ቅዱሳን ጽሑፎቹን ሊሞክሩ ያስፈልጋቸዋል።

2. ነገር ግን ሁላቸንም ሌሎቹ አማኞቹ ቤተ ክርስቲያን ያሉትን ሊያስፈልጉናቸዋል፣ ሌሎቹን ሊያስተምሩ እና ሊያርሙ። ምሳ 27፡17 ብረቱ ብረቱን ሁሉ እንደሚሳሉ፣ አንድ ሰው ሌሎቹን ያሳልፋቸዋል ይናገራሉ።

3. ሌሎቹ አማኞቹን ሆን ብለው ሊሸሹ ሊዳርጋቸው የሚደፍሩ ሰዎቹ አንዳንድ ጊዜ ለሁሉ ግሪኛ ተናጋሪ ቀዳሚ ክርስቲያኖቹ ሙሉ ለሙሉ የሚያዌዱ ሆነው የቅዱሳን ጽሑፎቹን ቀጥተኛ ፍቺ ትተው ልዩ ትርጉሞቹ ሊፈልጉ ሊዳርጋቸው ይቻሏቸዋል። ሃይማኖቶቹ 400 ዓ.ም. በፊት ለማናቸውም ክርስቲያን ቁልፉ ፍቺ ሊያደርሱ ፈጣሪ ሊቻሉ አለቸው ብሎ ሊይቆሙ የሚጠይቁ ከሆነ፣ ምናልባት ያ ቁልፉ ትርጉሙ ቁልፉ ፈጽሞ አልነበረም።

ጥያቄ፡ 2ኛ ጴጥ 1፡20-21 ቤተ ክርስቲያኑ ሁሉ ትርጉሙን ሊሰጡ አለቸው ብሎ ያሳያሉ?

መልስ፡ አይደለም። የካቶሊክ ቤተ ክርስቲያን ያለፈው ታሪካቸ ሊታሰቡ፣ ከትምህርቶቻቸው አንዳንዱ ይህ ነበር።

እውነተኛ ክርስቲያኖቹን ጨምሮ ስቃዩን አመካኙ።

ሁሉ ቅርብ ግንኙነቶቹ፣ ጋብቻ ውስጥ እንኳ፣ ኃጢያቱ ናቸው።

ለቤተ ክርስቲያን ያልሰለጠኑ ሰዎቹን ግደሉ።

ሲበድሉ ቤተ ክርስቲያን ገንዘብ ከፍሉ (ይቅርታ ሲሉ)።

በቅዱስ ቁርባን፣ ምዕመናኑ ጽዋ ሊወስዱ አይገባቸውም፣ ካህናቱ ብቻ ነው።

ካህናቱ ካልሆኑ እና መጽሐፍ ቅዱስ ካለቸው ሊገደሉ አለቸው።

ያገቡ ካህናቱ ሊገደሉ አለቸው።

ጓደኛ ሴት እና ልጆቹ ያሏቸው ካህናቱ ታክሱን ሊከፍሉ አለቸው፣ ከዚያ ሊሆኑ ይቻሏቸዋል።

2ኛ ጴጥ 1፡20-21 ስለ ሁለቱ ርዕሰ ጉዳዮቹ ይናገራሉ፡ ነቢያቱ እና መንፈስ ቅዱሱ። ትንቢቱን ሊናዘዙ ስለ ማድረጉ ያናገራሉ፣ ስለ መጽሐፍ ቅዱሱ ማንበብ ወይም ትርጉሙ መስጠቱ አይደለም።

ጥያቄ፡ በ2ኛ ጴጥ 1፡21 የመጽሐፍ ቅዱሱ ጸሐፊዎቹ በትክክሉ እንዴት በመንፈስ ቅዱሱ ተወሰዱ?

መልስ፡ ተወሰዱ ለሚለው ቃሉ ሐዋ 27፡15፣17 ላይ በነፋሱ ለሚወሰዱ መርከቡ ጥቅም ላይ ዋሉ። ስለ መጽሐፍ ቅዱሱ አነሳሽነቱ አራቱ ቁምነገሮቹ አሉ።

1. በሰዎቹ በኩል የፈጣሪ ቃሎቹ

1ሀ. ሕ ምግባቡ የፈጣሪ ዓሳቢነቱ ብዙ ምርምሩ ፈጣሪ ልዩ ለሆኑ ሰዎቹ ሀሳቦቹ እና ሐሳቦቹ ናቸው። ራዕ 1፡19 አንዱን ምሳሌ ይሰጠናቸዋል። ነገር ግን ምንም ሰዎቹ ቃሉ ብቻ አልነበረም (2ኛ ጴጥ 1፡19-21)።

1ለ. አንዳንዱ ምርምሩ ቀጥተኛ ቃሎቹ ነበሩ፣ ዮሐ 12፡28፤ ኢሳ 6፤ ዘጸ 3፡4-5 ወዘተ ላይ እንዳለ።

1ሐ. ፈጣሪ ሲጽፉ የሰዋ ጸሐፊዎቹ ግሉ ዘይቤ ተጠቀሙ። ፈጣሪ ሊጽፉ ያልፈለጋቸው ወይም እውነት ያልሆኑ ምንም ነገሩ ፈጣሪ ቃሉ ሆኖ ጸፍቱ ሳለ አልተጻፈም።

1ዲ. መጽሐፍ ቅዱሱ ሥውር ኮዱ መጻሐፍቱ አይደለም። የቃሎቹ ትርጉሞቻቸው ምናቸን ዘመናዊ ፍቺዎቹ ሊሰጧቸው ሳይሆን፣ ቋንቋዎቹን ቀዳሚ ተናጋሪዎቹ ሁሉ ያኔ ያቃቶቸው የቋንቋ ትርጉሞቻቸው ናቸው።

2. ለእኛ ሊያደርሱ የፈጣሪ ዓቅሙ

2ሀ. "ሌሎቹ" ሆኖ ስለ ፍጥረቱ ሁሉን አዋቂ ፈጣሪ ሁሉ ሊረዱ አንችልም። ነኛ ግን ፈጣሪ ያሳዩልን ነገሮቹ ሊያውቁ እና ሊረዱ ሓላፊነቱ አለን።

2ለ. ፈጣሪ ሊረዱ በሚቻሉ ዘዴ ሊናገሩ ይደፍሩ ናቸው። ግጥሙ ሊስቡ፣ ምሳሌዎቹ ሊያብራሩ፣ አጠቃላዩ ለሰዎቹ ተመሳሳይ አነጋገሩ ሊያሳዩ ነፃ ናቸው። ፈጣሪ "ፀሐይ መጥለቁ" ያሉ ምሳሌዎቹ ሊጠቀሙ ይደፍሩ ናቸው፣ ደግሞ ፈጣሪ ጥንቸሉ ሲቀምሱ ስለሚታዩ ሃሌዎቹ ፈጥሪዎቹ ዕቃዎቹ ዕብራዊ ምደባ ከሚጠቀሙ ዕቃዎቹ ምድቦቻቸው ሊጠቀሙ ይደፍሩ ናቸው።

2ሐ. የፈጣሪ ቃሉ ሐሳባዊ እውነቱን እና ርሱን ማቅረቡን ሁለቱን ይይዛሉ። ምን ነገሮቹ እውነቶቹ ናቸው ስለሚናገሩ ቀጥተኛ ቋንቋ እና ምን ነገሮቹ ሐሰቶቹ ናቸው ስለሚናገሩ ቋንቋ ሁለቱን ይይዛሉ።

2ዲ. የሰዋ ጸሐፊዎቹ ልክ ዮሁ 10፡13 እና 2ሳሙ 1፡18 ያሉ የታሪክ መጻሕፍቶቻቸው (የያሻ መጽሐፍ) ጨምሮ ወይም ሐዋ 17፡23፣28 እና ቲቶ 1፡12 ሲናዘዙ ደምቦቻቸው ያሉ ቦታ የግሪክ ገጣሚዎቹ ጨምሮ ከቅዱሳን ጽሑፎቹ ውጭ ምንጮቹ ሊያሳዩ ይቻሏቸዋል።

3. የፈጣሪ ቃሉ ሁሉ እውነቱ ነው

3ሀ. ሁሉ ቅዱሳን ጽሑፎቹ ከፈጣሪ ናቸው። የፈጣሪ ቃሉ ሁሉ ሊናዘዙ ሁሉ ላይ ሁሉ እውነቱ ነው። እውነቱ ሊሳሳቱ አይደፍርም። ቅዱሳን ጽሑፎቹ የፈጣሪ ቃሉን ብቻ ይይዛሉ ሳይሆን ናቸው፣ ናቸው (ሮሜ 3፡1-2፤ ዮሐ 10፡35፤ ምሳ 30፡5-6፤ 2ኛ ጢሞ 3፡15፤ 2ሳሙ 22፡31፤ መዝ 33፡4፤ መዝ 119፡151)።

3ለ. ቅዱሳን ጽሑፎቹ ትክክለኛ ብቻ ሳይሆን፣ የፈጣሪ ፍቺ ሊረዱ ሚፈልጓቸው ትክክለኛነቱ አላቸው። ትክክለኛነቱ ዘሁሉ ጊዜ እና ቃሎቹ ቁጥሩ ድረስ ዘልቆ ይሄዳሉ፣ ልክ መዝ 82፡6 እና ማቴ 22፡32 ላይ እንዳለ። ነገር ግን ቅዱሳን ጽሑፎቹ አብዝተው ቀመሶቻቸው ሊጠቀሙ ይደፍሩ ናቸው፣ ልዩ ጊዜ እና መጠን።

3ሐ. ፈጣሪ አይዋሹም። ነገር ግን ርዕሰ ጉዳይ ላይ ሁሉ ሊነግሩ ሐሰቱ አይደለም። ለምሳሌ፣ ቢያንስ ሦስቱ ሴቶቹ ማር 16፡1 ላይ ኢየሱስ መቃብሩ ዘንድ ቢኖሩ፣ ሁለቱ ሴቶቹ ብቻ የሚናገረው ማቴ 28፡1 አሁንም እውነቱ ነው። አዲሱ ኪዳን የኢየሱስ ትምህርቱ ትክክለኛ ፍሬ ነገሩ ነው ነገር ግን ሁልጊዜ ትክክለኛ ቃሎቹ አይደሉም (ማቴ 22፡37፤ ማቴ 13፡22፤ ማር 12፡30፤ ማር 4፡19)።

3ዲ. ቅዱሳን ጽሑፎቹ ለድነቱ እና ለእምነቱ ሊያድጉ ሊያስፈልጉን ሁሉ ሊነግሩ ሙሉ ናቸው። ቅዱሳን ጽሑፎቹ ኢንሳይክሎፒዲያ አይደሉም፣ ስለ ሁሉ ሁሉ ሊነግሩ አይናዘዙም።

3ሠ. ፈጣሪ አንዳንዱ የማስተላለፊያ ስህተቶቹ ፈቅዱ ናቸው፣ ነገር ግን ቃሉ ለዘላለም ቆሟቸዋል። ኢሳ 59፡21፤ ኢሳ 40፡8፤ መዝ 119፡89። ቃሉ እስከ ዛሬ ድረስ ሳይሳሳቱ (ጉልህ ስህተቱ ሳይኖር) ተጠብቆ ነው (ኢሳ 55፡11፤ 1ኛ ጴጥ 1፡23-25፤ መዝ 119፡89፣91፣144፣160)።

4. ምላሻቸን

4ሀ. ቅዱሳን ጽሑፎቹ ለእኛ ዋጋ ያለቸው ሆኖ ሊያከብሩ እና ሊወዱ አለን (መዝ 56፡10፤ መዝ 119፡72፣97፣105፣120)። ቅዱሳን ጽሑፎቹ ሊያምኑ አይደለም ሊሆኑ፣ ነገር ግን ቅዱሳን ጽሑፎቹ ሰጠን ፈጣሪን ሊያመሰግኑ ነው (መዝ 119፡12)። የፈጣሪ ሕጉን ሊደሰቱ አለን (መዝ 119፡16፣35፣47) እና ሲናገሩ "ሊፈሩ" (ኢሳ 66፡5)። ተስፋቸን ስለ ፈጣሪ ቃሉ ነው (መዝ 119፡74፣81)።

4ለ. ቅዱሳን ጽሑፎቹን በማጥናቱ ሳይሆን ኢየሱስ ሊዳኑ ናቸው ብለው ሊረዱ ናቸው (ዮሐ 5፡39-40፤ ያዕ 1፡22-25፤ 1ኛ ቆሮ 13፡2)።

4ሐ. ቅዱሳን ጽሑፎቹ (ሐዋ 13፡48፤ ቆላ 3፡16) ለትምህርቱ፣ ለሊዩ፣ ሊያርሙ እና ለጽድቅ ሥልጠና (2ኛ ጢሞ 3፡16-17) እና ለፈተናው ሊረዱ (መዝ 119፡10) ዋጋ ሊሰጡ አለን።

4ዲ. ቅዱሳን ጽሑፎቹ ሊያነቡ እና ሊያጠኑ አለን (ሐዋ 17፡11፤ ራዕ 1፡3)። ሐቀኛ ሆኖ ሊትረጉሙ አለን፣ ሊጠምዙ ወይም ሊሳሳቱ አይደለም (2ኛ ጴጥ 3፡16)። ወደ ፈጣሪ ቃሉ ሊጨምሩ ወይም ሊሄዱ አይደለም (ምሳ 30፡5-6፤ 1ኛ ቆሮ 4፡6-7፤ ዘዳ 4፡2፤ ራዕ 22፡18-19፤ መክ 12፡12፤ ማር 7፡13)።

4ሠ. አንዳንዱ የብሉይ ኪዳን ትዕዛዛቱ ሕያው ሆነዋቸዋ ናቸው ሊያደርጉ አይደለም፣ ልክ የአሳማ ሥጋ መብላቱ፣ ስዋቶቹ ወዘተ (ሐዋ 10፡9-16፤ 15፡1፣5-29፤ ማር 7፡19፤ ገላ 5፡2-4፤ ዕብ 9፡9-10፤ 10፡18)።

4ረ. ቅዱሳን ጽሑፎቹ ለሕይወቱ ሓሳቦቹ ብቻ ሳይሆን ሕይወቶቻቸን ሥልጣናቸው ናቸው (መዝ 119፡33-34፤ ዮሐ 8፡37፤ ዮሐ 12፡48-50፤ ዮሐ 14፡23)። ፈጣሪ ያስተምሩን ሁሉ ሊያምኑ እና የፈጣሪን ሁሉ ሊያከብሩ አለን (ዮሐ 14፡23-24)።

ለሞርሞን አንባቢዎቹ፣ ይህ ስለ ሞርሞኑ ኪዳን ቡክ አነሳሽነቱ ከሞርሞን ትምህርቱ ይለያያሉ። ጆዘፍ ስሚዝ ሰማያዊ ዕይታ ድንጋዩን ጥቁሩ ኮፍያ ውስጥ ሲያዩ ሞርሞኑ ኪዳን ቡክ ቃሉ ቃሉ እና ፊደሉ ፊደሉ ሊተረጉሙ ዘዋቸዋል ተብሎ ይናዛ ነበር።

ለሙስሊም አንባቢዎቹ፣ ስለ መጽሐፍ ቅዱሱ አነሳሽነቱ የክርስቲያኑ አስተሳሰቡ ስለ ቁርዓኑ አነሳሽነቱ ከሙስሊሙ አስተሳሰቡ ይለያያሉ። ብዙ ሙስሊሞቹ ምድር ላይ ያለው ቁርዓን በሰማይ ጽላቶቹ ላይ ካለው ቁርዓን ትክክለኛ "ሜካኒካዊ ቃለ ነቢዩ" ቅጅ ነው ብለው ያምናሉ።

ስለ ስህተት አልሌለሁ እና ሃይፕ-ቃሉ ቃሉ ልዩነቱ ስለ መጽሐፍ ቅዱሱ ውይይቱን ይመልከቱ። ለሰባቱ ስህተቱ አስተሳሰቦቹ እና ምን ለምን ስህተቶቹ ናቸው ተጨማሪ መረጃ ለ The Complete Book of Bible Answers ገጽ 16 ይመልከቱ። ሰፊ ውይይቱ ለ Christian Theology by Millard Erickson ገጽ 175-259 ይመልከቱ።

ጥያቄ፡ በ2ኛ ጴጥ 2፡1 ጴጥሮስ ያስጠነቅቅ ስለነበረው ሐሰተኞቹ አስተማሪዎቹ ምን ዓይነቶቹ ነበሩ? ዳኑ ሰዎቹ ነበሩ (2ኛ ጴጥ 2፡1ለ፣3ለ)?

መልስ፡ ጴጥሮስ ሰዎቹ ዝርዝሮቻቸው በ2ኛ ጴጥ 2፡10-22 ውስጥ ያብራርወቸዋቸዋ ናቸው። "ሊይዙ እና ሊጠፉ ብቻ ተወልደዋቸዋ ናቸው" (ቁ.12)፣ "ጥቁሩ ጨለማ ለቸው ተቀምጦ ነው" (ቁ.17)፣ "ትክክለኛ መንገዱን ካወቁ ሊሻ ነበራቸው፣ ካወቁ ሊሻ ነበር ደግሞ ወደ ቸ ሊዞሩ" (ቁ.21) ይናዝዙ ናቸው። ስለዚህ ጴጥሮስ ሲናዝዙ ያሉ ሐሰተኞቹ አስተማሪዎቹ ወደ ገሃነም ናቸው። ድነቱ ሊጠፋ ይቻሏቸዋ ናቸው ብለው ለሚያምኑ ክርስቲያኖቹ ሰዎቹ ድናቸው ሊጥፉ (ሊፀፁ ካለሆነ) ወደ ገሃነም ያለ ናቸው ሲሉ፣ ከዳኑ ሁልጊዜ ዳኑ ናቸው ብለው ለሚያምኑ ሰዎቹ ሐሰተኞቹ አስተማሪዎቹ የእውነቱ መንገዱን ቢያውቁ እንኳ (ቁ.21) ፈጽሞ ዳናቸው ሊሆን ያልቻሉ ናቸው።

ጥያቄ፡ በ2ኛ ጴጥ 2፡1 ጴጥሮስ ስለ ሐሰተኞቹ አስተማሪዎቹ ሊደነቁ አለቸው ይላቸዋ?

መልስ፡ 2ኛ ጴጥ 2 ሊደነቁ አይደለም ብሎ ሊያሳዩ ብዙ ታሪካዊ ምሳሌዎቹ ይሰጠናቸዋቸዋ ናቸው። ልክ ያኔ ፈጣሪ አምኞቹ ዙሪያ ክፋቶቹ ሰዎቹ እንዳሉ፣ ዛሬ ደግሞ ፈጣሪ አምኞቹ ዙሪያ ክፋቶቹ ሰዎቹ አሉ። እውነቱ አንዳንዱ ቤተ ክርስቲያን ውስጥ ናቸው፣ ክፉዎቹ ነገሮቻቸውን ያስተምሩ ናቸው።

ጥያቄ፡ በ2ኛ ጴጥ 2፡1 ሸ ሁ ያደጋቸው "ጌታ" ማን ነው?

መልስ፡ የግሪኩ ቃሉ ዴስፖቴስ ከስሙ መጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ አሥሩ ጊዜ ብቻ ይገኛሉ። አምስቱ ጊዜ ለቤቱ ጌቶቹ፣ ሦስቱ ጊዜ ለፈጣሪ አባቱ (ሉቃ 2፡29፤ ሐዋ 4፡24 (ዴስፖታ)፤ ራዕ 6፡10) እና አንዱ ለኢየሱስ ክርስቶስ ይሁ 4 ላይ፣ "ብቸኛ ጌቶቻቸን [ፈጣሪ] እና ጌታቸን ኢየሱስ ክርስቶስ ሊክዱ" ሚለው ላይ ናቸው።

ሃይፐር-ካልቪኒስቶቹ (ጆን ጊሊ ያሉ) እና አንዳንዱ ካልቪኒስቶቹ "ጌታ" ዕዚህ ክርስቶስ ብቻ ሳይሆን አባቱ ወይም ሦስቱ-አንዱ ፈጣሪ ናቸው ብለው ያጎላሉ። ይህ ምንም ቤዛ ሥራ ሊያሳዩ አይደለም ነገር ግን ፈጣሪ የግብፅ ሠራዊቱ ማሰጥምቱ ዘዴ ዘኬ ወቅቱ ውስጥ እስራኤሎቹን "ሸ ሁ ያደገ" ናቸው። ቀለሙ ይህ አስተሳሰቡ ካሉ ተጒቶ አናባቢዎቹ ናቸው።

ካልቪኒስቶቹ ያልሆኑ እና አንዳንዱ ካልቪኒስቶቹ "ጌታ" ዕዚህ ልክ ይሁ 4 ላይ እንዳለ ክርስቶስ ናቸው ይናዝዙ ናቸው። ተጒቱ ብሉም "ቸ" ማንነቱ ምክንያቱ ይህ ክርስቶስ ናቸው ብሎ ይናዝዙ ናቸው፣ "ሕዝቡ" ሚለው ስሙ ቀጠናዊ ስሙ "ሐሰተኞቹ አስተማሪዎቹ" ሚለው ቀደሙ ስሙ ሲወዳደሩ በጣም ሩቁ ናቸው። ሁለተኛ ጴጥ እና ይሁዳ ስለ ጳዉሎስ ሁለተኛ ጴጥሮስ ቅኝ ስለ ጴጥ ምጻ ሁሂ ሑን ተጒቱ ኤድሞንድ ሂበርት ክርስቶስ ናቸው ብሎ ይናዝዙ ናቸው። ተጒቱ አልፎርድ The Greek New Testament ውስጥ "ዓለምቀፍ ቤዛ ምን ሊናዙ ሊሚቻሉ ያሉ ቃሎቹ ከዚህ የሚናዘዙ ናቸው" ይናዝዙ ናቸው።

ካልቪኒስቱ New Geneva Study Bible ገጽ 1981 አልፎርዱ ሙሉ ተቃዋሚ አስደናቂ አስተሳሰቡ አለ። ይህ ክርስቶስ ናቸው ብሎ ይቀበላሉ፣ ነገር ግን "የጴጥሮስ ጥያቄ ዕዚህ ስለ ቤዛ ፅንሰ ሀሳቡ ከማሳደጉ ሐሰተኞቹ አስተማሪዎቹ ሓላፊነቱ ሊያሳዩ ናቸው። ክርስቶስ ሊዋዱ ናቸው ክሚ ሓሳቡ ጋር፣ ጠፊ መንገዶቻቸው (ቁ.2) ክርስቶስ እና ኃጢያቱ ለ ስዋቱ ልዩ ሽሟቹ ላይ ልዩ ዘቂቱ ሊያደርሱ ናቸው" ብሎ ይናዝዙ ናቸው።

ምንም ሆናቸውም፣ ሁሉ ቢያንስ ፈጣሪ ባንዱ ሁኔታ ለርሱ ካሉ ጠፊዎቹ ከፊሉን "ሸ ሁ ያደጋቸው" ናቸው ብሎ ሊቀበሉ አለቸው። ስለዚህ ጥያቄው ፈጣሪ ጠፊዎቹን ባንዱ ሁኔታ ሊያደጋቸው ወይ ሳይሆን ነገር ግን እንዴት ናቸው ነው።

ጥያቄ፡ በ2ኛ ጴጥ 2፡1 እና ይሁ 5 ክርስቶስ ለቸ ሞቱ? ካሆኑ፣ እንዴት?

መልስ፡ ኢየሱስ ሁሉ ሊዳኑ ሊሰጣቸው ደስ ብሎ በመስቀሉ ሞቱ ናቸው። "ጸጋ ቸው ዳናቸው ናቸው፣ እምነቱ ዘዴ - ይህ ከናቸው ሳይሆን የፈጣሪ ስጦታ ናቸው..." (ኤፌ 2፡8)። ነገር ግን ሁሉ እምነቱ ሊኖሩ አይደፍሩም። ዕብ 4፡2 "እኛም ልክ ሰ ቤቱ ቀጥ አቅቦቹ ሆና ቸ ወንጌሉ ሰምቶ ናቸው፣ ነገር ግን ቃሉ ለቸ ዋጋ አልነበረም፣ ሰሙ ሰዎቹ እምነቱ ጋር ሊቀላቅሉ ስላልደፈሩ" ይናዝዙ ናቸው።

፭-ቁጥሩ ካልቪኒስቶቹ ሊቃወሙ ናቸው፣ ኢየሱስ ፈጽሞ ሊቀበሉ ስለማያስፈልጋቸው ሰዎቹ ሞቱ ሳይሆን ናቸው ብለው ይናዝዙ ናቸው፣ ደግሞ ከገሃነም ሊሸሹ ምንም ሰፊ ዓቅሙ አልነበራቸውም። ሁሉን ቻዩ እና ሁሉን ሥልጣን ያለ ፈጣሪ ለምን "ጥቃቅን ምክንያቶቹ" ወይም ሰዎቹ ወደ ርሱ ሊያደርሱ ሙከራዎቹ ሳይሳኩ ሊኖሩ ሊፈቅዱ ናቸው?

መልሱ በኢየሱስ ሐዘናቸው ጩቤ ላይ ነው። "ኢዩሳሌሜ፣ ኢዩሳሌሜ፣ ነቢያቱ ሊግደሉ እና ሰዳቸውን ሊወሩ፣ ደጋግሞ ልጆቻቸን ሊሰበስቡ ፈለኩ፣ ዶሮ ጫጩቶቹ ከክንፎቹ ሥር ሁሉ እንደ ሚሰበስቡ ናቸው፣ ነገር ግን ሊፈቅዱ አልፈለጋቸሁም።" (ማቴ 23፡37)。

ፈጣሪ ሁሉ ሊቆጣጠሩ ናቸው፤ ርሱ ሳይቀር ርሱን ሊቆጣጠሩ ሊወስኑ ይቻሏቸዋቸዋ ናቸው። ይህ ስለሆነ ፈጣሪ ምስጋናቸን ናቸው፣ ሳይሆን ሁሉ ኃጢያቱ ይህ ሰዓቱ ሊጠፉ ሊቻሏቸዋ ናቸዋ። ካልቪኒስቶቹ ጥቃቅን ምክንያቶቹ የሉም ሊናዙ ናቸው፣ ነገር ግን ዮናስ ሚለው ካልቪኒስቶቹ ካልሆነ ቃሎቹ፣ "ዋጋ ቢስ ጣዖቶቻቸን ሊጣበቁ የቸ ሊሆን የሚቻሏቸው ጸጋ ሊተዉ ናቸው።" (ዮናስ 2፡8) ሊተዉ ያስቻሏቸው ነገሩ ሊኖሩ አለቸው።

ፈጣሪን ሊቃወሙ እና የፈጣሪ ዓላማ ሊከሸፉ ሰዎቹ እንዴት ሊቻሏቸዋ? ፈጣሪ ሊፈቅዱ ካልወሰናቸው ማንም ሁሉን ቻዩ ፈጣሪ ዓላማ ሊቃወሙ አይቻሏቸዋም። ካልቪኒስቶቹ ካልሆነ ሌሎቹ፣ ሉቃስ "ፈሪሳዊዎቹ እና ሕጉ ዓዋቂዎቹ ዮሐንስ ሊጠመቁ ስላልደፈሩ ለርሳቸው ራሶቻቸን ፈጣሪ ዓላማ ሊቃወሙ ናቸው" (ሉቃ 7፡30) ጽፉ ናቸው።

ፈጣሪ ሰዎቹ ሊቃወሙ እና ሊጠፉ ሊፈልጉ ሳይሆን ናቸው፣ ነገር ግን ፈጣሪ ሊፈቅዱ ሊቻሏቸዋ ናቸው - ፈቀዱ ናቸው። ሕዝ 33፡11 "ለቸ ናዛቸው፣ 'ፈጣሪ አምላኩ ሕያው ሆኖ ናዘ፣ ክፉዎቹ ሞታቸው ደስ አያሰኘኝም፣ ነገር ግን ከናቸው ከክፉ መንገዶቻቸው ሊዞሩ ሕያው ሊሆኑ ናቸው....'" ይናዝዙ ናቸው።

"ይህ ጥሩ ናቸው፣ ደግሞ ሁሉ ሰዎቹ ሊዳኑ እና የእውነቱ ዕውቀቱ ሊደርሱ የሚፈልጉ አዳኞቻቸን ፈጣሪ ደስ ሊያሰኛቸው ናቸው። አንዱ ፈጣሪ ናቸው፣ ደግሞ ፈጣሪ እና ሰዎቹ አንዱ ሸ ሹ አቻቸው ሰዎቻቸን ሰዎቹ ኢየሱስ ክርስቶስ ናቸው፣ ለሁሉ ሰዎቹ ሊዋዱ ናቸው - በትክክለኛ ጊዜ ሊሰጣቸው ምሥክሩ።" (1ኛ ጢሞ 2፡3-6)

ኢየሱስ 1ኛ ዮሐ 2፡2 ላይ ዓለሙ ከፊሉ ብቻ ሊሞቱ ሳይሆን ናቸው፣ ነገር ግን ያ ቁጥሩ ሁሉ ግሪኛ ተናጋሪ ቀዳሚ ክርስቲያኖቹ ሊያሳሳቱ ወይም ኢየሱስ ለሙሉ ዓለሙ ሊሞቱ ናቸው። ደግሞ ልዩ፣ ርግጠኛ ዓይኑ ስለ ክርስቶስ ቤዛ ናቸው፣ ነገር ግን ሁለቱ አብሮ ሊኖሩ አለቸው፣ ኢየሱስ "ለሁሉ ሰዎቹ አዳኖቻቸው ናቸው፣ ልዩ ለሚያምኑ ሰዎቹ።" (1ኛ ጢሞ 4፡10)

1ኛ ዮሐ 2፡2 "ርሱ ለኃጢያቶቻቸን ስዋቱ ናቸው፣ ለኛ ብቻ ሳይሆን ለሙሉ ዓለሙ ኃጢያቶቻቸው ናቸው።"

ሮሜ 5፡18 "ስለዚህ ልክ የአንዱ ጥፋቱ ሁሉ ሰዎቹ ፍርዱ ውጤቱ ሆናቸው፣ ልክ አንዱ ፍትሃዊ ሥራ ውጤቱ ሁሉ ሰዎቹ ሕይወቱ ሊያደርሱ ፍትህ ናቸው።" አሁን ሁለተኛ ሁሉ ሁሉ ሰዎቹ ሊያቻልኩ ካልሆናቸው፣ ለምን የፊተኛ ሁሉ ሁሉ ሰዎቹ ሊያቻልኩ ናቸው? ቃሎቹ ግሪኩ ተመሳሳዮቹ ናቸው እና ቀዳሚ ክርስቲያኖቹ ሀሳቡ ናቸው።

(የቅዱስ መጽሐፍ ጥቅሶቹ ከ NIV ናቸው)

ጥያቄ፡ በ2ኛ ጴጥ 2፡2 አንዳንዱ ሰዎቹ እውነቱ ሊፈልጉ ስለሆናቸው፣ ፈጣሪ የእውነቱ መንገዱ ሊሻፈሩ ለምን ሊፈቅዱ ናቸው?

መልስ፡ ፈጣሪ ሊጎዱ እና ርሶቻቸን ሊጎዱ ሊቻሏቸው ሊያከሱ ነፃ ሊሆን ሰጠናቸዋ ናቸው። ፈጣሪ ሌሎቹ ሊጎዱ ሊቻሏቸው ሊያከሱ ነፃ ሰጠናቸዋ ናቸው ደግሞ።

1. ቢያንስ አንዳንዱ የፈጣሪ እውነቱ ሁልጊዜ ሊገኙ ይቻሏቸዋቸዋ ናቸው (ሮሜ 1፡19-20፤ መዝ 19፡1-3)።

2. ፈጣሪ ሊፈልጋቸው ሰዎቹ ይበልጥ እውነቱ ሊያሳዩ ሊቸኩሉ ናቸው (ማቴ 7፡11፤ ሮሜ 2፡7)።

3. ፈጣሪ ፍትሃዊ ናቸው፣ ደግሞ ሰዎቹ ሊያውቁ ናቸው ነገሮቹ ሁሉ ሰዎቹ ሊፈርዱ ናቸው (ሮሜ 4፡15፤ 5፡13፣ ዘዳ 1፡39)።

4. ነገር ግን ፈጣሪ ሊፈልጉ ስለማይደፍሩ ሰዎቹ ፈጣሪ ሐሰቱ ሊያምኑ እና ሙሉ ሰነፍነቱ ሊሳሳቱ ሊፈቅዱ ሊቸናቸው ናቸው (ሮሜ 11፡8-10)።

ጥያቄ፡ በ2ኛ ጴጥ 2፡3 ሰዎቹ ሊፈጠሩ ዕቃ ታሪካቸ ሊደሰቱ ለምን ናቸው?

መልስ፡ ሰዎቹ ሊደሰቱ ታሪካቸ ሊሰሙ ናቸው፣ ደግሞ ታሪካቸ እውነቱ ሲሆናቸው ይበልጥ ሊደሰቱ ናቸው። ስለዚህ ሎጂኩ ሲዘላ፣ አንዳንድ ጊዜ ሰዎቹ ይበልጥ ሊደሰቱ ታሪካቸ እውነቱ ሊሆናቸው ሊፈልጉ ናቸው፣ ስለዚህ ይበልጥ ሊሆናቸው ሊቀርቡ ናቸው። ቀዳሚ ሂንዱ እና ጎኖስቲዎቹ ታሪካቸው ሆናቸው ወይም ዛሬ ሞርሞኒዝም ወይም ሳይንቶሎጂ ሆናቸው፣ ሰዎቹ ብዙ ሰዎቹ ሊያምኑ ሊፈጠሩ ሚያምር ታሪካቸ ሠሩ ናቸው።

ጥያቄ፡ በ2ኛ ጴጥ 2፡4 እና ይሁዳ 6 ወደቁ መላእክቱ ታስሩ ናቸው ወይ፣ ወይ ራዕ 16፡14 እና ሌሎቹ ቁጥሮቹ እንደሚናዙ ነፃ ናቸው?

መልስ፡ ሦስቱ ቁምነገሮቹ ሊያስቡ ያስፈልጋቸዋቸዋ ናቸው።

1. አንዳንዱ ጋኔኖቹ ታስሩ ናቸው።

2. ሌሎቹ ናቸው ናቸው፣ ልክ ማቴ 12፡22፤ 17፡14-18 እና ሐዋ 16፡16-18 እንደሚያሳዩ ናቸው።

3. አንዳንዱ ጋኔኖቹ ናቸው ነበሩ ናቸው፣ ነገር ግን ሉቃ 8፡28-32 ላይ ባሉ የኢየሱስ ቃሎቹ ሊታሰሩ ፈሩ ናቸው።

ጥያቄ፡ በ2ኛ ጴጥ 2፡5 ፈጣሪ መርከቡ ስምንቱ "ነፍሳቱ" ብቻ ካዳናቸው፣ ራዕ 16፡3 ላይ "ነፍሳቸ" ያሏቸው የባህሩ ዕቃዎቹ ሆናቸው?

መልስ፡ የግሪኩ ቃሉ ተመሳሳዩ ቢሆናቸውም አውዱ ይለያያሉ። 2ኛ ጴጥ 2፡5 ላይ አውዱ ሰዋ ነፍሳቱ ናቸው። የግሪኩ ቃሉ ደግሞ ሕያውነቱ ሊያቻልኩ ይቻሏቸዋቸዋ ናቸው፣ ልክ ራዕ 16፡3 ላይ እንዳለ። ስለዚህ 2ኛ ጴጥ 2፡5 ላይ እንዳለ ሊዳኑ ሰዋ ነፍሳቱ ሊያስፈልጉ ሰዎቹ ብቻ ናቸው፣ ነገር ግን ዕቃዎቹ ሕያውነቱ አላቸው ደግሞ፣ ልክ ራዕ 16፡3 ላይ እንዳለ።

ጥያቄ፡ በ2ኛ ጴጥ 2፡7-8 ሉጥ ዘፍ 19፡30-38 ላይ ያደረጉ ሁሉ ሲታሰቡ ፍትሃዊ ሰው ሊሆናቸው እንዴት ሊቻሏቸዋ?

መልስ፡ ሦስቱ ቁምነገሮቹ ሊያስቡ ያስፈልጋቸዋቸዋ ናቸው።

1. ሉጥ ሚስቶቻቸን ካጡ ሊቀጥሉ ብዙ ሲስቡ ዘሞ ሊፈጽሙ ሽቀቡ ናቸው።

2. ፍትሃዊ ሰው ሳይቀር ፍትሃዊ ያልሆናቸው ሰዎቹ ቀጣዩ ሓሳብ እና ፈተናቸ ሊጎዱ ይቻሏቸዋቸዋ ናቸው።

3. የሉጥ ኃጢያቱ 2ኛ ጴጥ 2፡7-8 ሊያሳዩ ሲናዘዙ ከነበሩ ዕቃዎቹ ሊቀጥሉ ነበሩ ናቸው።

ጥያቄ፡ በ2ኛ ጴጥ 2፡8 ሰዎቹ ፍትሃዊ ያልሆናቸው ሥራዎቹ ፍትሃዊ ነፍሱን ሊያሰቃዩ ትክክሉ ሁሉ ናቸው? ሊሆናቸው ሊለው አይደለም?

መልስ፡ ሉጥ ፈጽሞ ፍትሃዊ ያልሆናቸው ሰዎቹ መካከሉ ፍትሃዊ ሕይወቱ ሊኖሩ ሞከሩ ናቸው። ሦስቱ እንግዶቹ ሲመጡ ከውጭ ብቻ ሳይሆን ሥጋዊ አደጋቸው ሊጣሉ ናቸው። ይበልጥ ከፋቸዋ፣ የሚስቶቻቸው አለመታዘዛቸ ሞቶቻቸን ሊያስከትሉ ናቸው። ነገር ግን ይበልጥ ከፋቸዋ፣ ዙሪያቸቸው ፍትሃዊ ያልሆናቸው ሰዎቹ ባሕርያቸን ሊጎዱ ናቸው፣ ሲሰቡ ናቸው። ከሁሉ ይበልጥ ከፋቸዋ፣ ለርሱ ባሕርያቸ ብቻ ሳይሆን ለልጆቻቸው ባሕርያቸ ሊጎዱ ናቸው። ፈጣሪ እዚያ ሊኖሩ ሊፈልጉ ወይ ብሎ ሰው ሊጠይቁ ደረጃቸ ናቸው።

ጥያቄ፡ በ2ኛ ጴጥ 2፡9 ሉጥ ዘሞ ፈጽሙ ስለሆናቸው፣ ፈጣሪ ሊፈትን ፍትሃዊ ሰዎቹ ሊያድናቸው እንዴት ሉጥ ምሳሌ ናቸው?

መልስ፡ ሉጥ ፈጣሪ ሊሠሩ እና ሊሠሩ ስለማይደፍሩ ሁለቱ ጠቃሚ ምሳሌ ናቸው። ሉጥ ፍትሃዊ ሕይወቱ ኖሩ ናቸው። ፈጣሪ ወደ ጨዉ ምሰሶ የሆናቸ ሚስቶቹ ዞሩ ሲሉ ሌሎቻቸው ቤተሰቦቻቸ ሁሉ አዳኑ ናቸው። ነገር ግን ሉጥ ብዙ ሲሰቡ ከሆናቸ ሊቀጥሉ፣ ልጆቻቸ ዘሞ ሊፈጽሙ ናቸው። ፈጣሪ ሉጥ አዳኑ ናቸው፣ ነገር ግን ፈጣሪ ፈጽሞ ሕይወቱ ሊጠብቁ እና ፍትሃዊ ሊሆናቸው ሊዓሻቸ ሊወስዱ ሓላፊነቱ አልወሰዱም ናቸው።

ፍትሃዊ ሰው፣ ፈጣሪ ታላቅ ቸርነቱ እና ሰዎቹ ዘገየቸ ውድቀቱ ሌሎቹ ያሳዝናቸው ምሳሌ ፈጣሪ ፈቃዱ ዳኑ ጊደዖን ዳኞቹ 8፡24-28 ናቸው።

ጥያቄ፡ በ2ኛ ጴጥ 2፡9-10 "ፍትሃዊ ያልሆናቸ" እና ልዩ ሥጋዊ ፍትሃዊ ያልሆናቸ ናቸ ሊፈልጉ እና ሥልጣናቸን ሊናቁ ሰዎቹ መካከሉ ልዩነቱ ምናቸው?

መልስ፡ ሥጋዊ ፍትሃዊ ያልሆናቸ ናቸ ሊፈልጉ እና ሥልጣናቸን ሊናቁ ሁለቱ ይበልጥ ጽናቱ ፍትሃዊ ያልሆናቸ ዓይነቶቹ ናቸው።

ሳቀፈው ፍትሃዊ ያልሆናቸ እና ሥራዊቱ ፍትሃዊ ያልሆናቸ መካከሉ ልዩነቱ ናቸው። ምንም ፈተናቸ ሲመጡ ሁልጊዜ ሊወድቁ ሰዎቹ እና ሊወድቁ መንገዶቻቸ ሊፈልጉ ሰዎቹ ልዩነቱ ናቸው። አንዳንድ ጊዜ ሰዎቹ ኃጢያቶቻቸ "ሁልጊዜ ሊፀፀቱ" ሲሆናቸው ሊያድርጉ ሊቀጥሉ ናቸው። ሌሎቹ ሰዎቹ ሊፀፀቱ ሳይቀናቸው ናቸው፣ ነገር ግን ለቸ ሊሰማቸው ዓይን ሊሠሩ ናቸው ሊያደርጉ ናቸው። ሌሎቹ ሰዎቹ ደግሞ ኃጢያቶቻቸ ሊካብሩ ይቻሉ ሊሆናቸ ናቸው። ለምን ጠጭ ውድድሩ ውስጥ "ምርጡ ጠጭ" ሊሆናቸ ጥሩ ናቸው፣ (ሊተዉ ሰዎቹ ጋር ሊኛ) ብዙ "ውጤቶቻቸ" ሊሆናቸ ጥሩ ናቸው ናቸው። ሰዎቹ ምን ያህል ቀማኞቹ ናቸው ወይ ምን ያህል ጥሩ ገዳዮቹ ናቸው ሚያወድሱ ፊልሞቹ ናቸው። ምናልባት ኃጢያቱ ሥራዎቻቸ ሊደሰቱ ሰዎቹ ፈጣ ያናናቸ ቢኖሩ "አወዳሾቹ" ዕዚህ ውስጥ ሊቀሩ ሊቻሏቸዋ ናቸው።

ጥያቄ፡ በ2ኛ ጴጥ 2፡10 እና ይሁ 8-10 ሰዎቹ ሰማያዊ ፍጡሮቹ ሊሳደቡ እንዴት ሊቻሏቸዋ?

መልስ፡ ስድቡ ቢያያዙ ልዩ ዓይኖቹ ናቸው። ስድቡ ስለ ነገሩ ሐሰቶቹ ሊፈጥሩ ሊያቻልኩ ናቸው። መላእክቱ ቁሩ ቤቤ ሕፃናቱ ጋር ሊሆናቸ ይሆናቸ? ሚካኤልና የአሱሪው ሠራዊቱ ሊያጠፉ መልዐኩ ሆናቸ? ጋኔኖቹ ሁሉ ቀርኖቻቸ እና ሹካቸ ናቸው? እውነቱ መጽሐፍ ቅዱሱ ሉሲፈር ሁሉ መልኩ ሊያምሩ ናቸው ብሎ ይናዝዙ ናቸው። ዘገዩ ጎኖስቲዎቹ ስለ መላእክቱ እና ሃለ-ፈጣሪ ፍጡሮቹ ሊፈጥሩ ልዩ ልዩ ሒሶቻቸ ናቸው። ስለ መላእክቱ ወይ ስለ ጋኔኖቹ ነገሮቹ ሊሠሩ አይደለም ናቸው።

ስድቡ ስለ ነገሩ ሊዳቆቱ ወይ ሊናቁ ሊያቻልኩ ናቸው። ኢዮብ ፈጽሞ ስለ ሰይጣን ሊናቁ ሊያስቡ ሊቻሏቸዋ ብሎ አላስቡም።

2ኛ ጴጥ 2፡10 እና ይሁ 8-10 ስድቡ ስለ ሰዎቹ ርሳቸው ሥልጣናቸ ሊከሱ ሊያቻልኩ ናቸው። ስለዚህ ሚካኤልም ሳይቀር ሰይጣን ሊሞቃቸው ሳይደፍሩ "ጌታ ሊናዛቸው" ብሎ ናዘዘ ናቸው።

ጥያቄ፡ በ2ኛ ጴጥ 2፡10 ዕዚህ ላይ ሊናዘዙ ሥልጣናቸ ምናቸው?

መልስ፡ ሥልጣናቸ ሚለው ቃሉ ስለ ፈጣሪ ሥልጣናቸ፣ ቤተ ክርስቲያን ሥልጣናቸ፣ የመንግሥት ሥልጣናቸ፣ ወላጆቹ፣ ወይም ሥልጣናቸ ሙሉ ሊናዘዙ ሊቻሏቸዋ ናቸው። ሁልጊዜ ማለት ይቻሏቸዋ አንዱ ዓይነቱ ሥልጣናቸ ሊናቁ ሰዎቹ ሥልጣናቸ ሙሉ ሊኖሩ ሊቸናቸ ናቸው። ጴጥሮስ አንዱ ዓይነቱ ሥልጣናቸ ብቻ ናቸው ሌሎቹ ሊናዘዙ ሁሉ ሊሆናቸ ምንም ምልክቱ የለም።

2ኛ ጴጥ 2፡10 ሲናዘዙ፣ ሥልጣናቸን ሊናቁ እና ሥጋዊ ፍትሃዊ ያልሆናቸ ናቸ ሊፈልጉ ሊቃናቸ ይቻሏቸዋ ናቸው። The Believer's Bible Commentary ገጽ 2297 "ክርስቶስ አልቁቃሮቹ ሆነ ሊናዘዙ ሐሰተኞቹ ሃይማኖቱ ሥልጣናቸ ሁልጊዜ ዝቅ ሥነ ምግባሩ ባሕርያቸ ሊለዩ ሚሮሙ ናቸው። ናቸ ፈጽሞ ሕጻን ሥጋዊ ጾታ ሥραዎቻቸ ሊሰጡ ናቸ ሳይሆን ናቸ ሊዋቸ ናቸ ሙሉ ሊናዘዙ ናቸው። የቦልቲሞሩ ሜሪላንድ ሴቶቹ ትምህርቱ ቤቱ የኤፒስኮፓሉ ቄሱ 'ሁላቸን ሊፀናቱ እና ስለ ሥጋዊ ሥራዎቻቸ ሀሳቦቻቸ እና ናቸ ሊካሱ ሊቆሙ አለቸን። ይህ ሀሳቦቻቸ ሄትሮሴክሷሌ ሆናቸ፣ ሆሞሴክሷሌ ሆናቸ ወይ ኦቶሴክሷሌ ሆናቸው ሁሉ ሊናዘዙ ናቸዋ...ጾታቸ ደስ ሊያሰኛቸው...ሊሠሩ ወይ ሊሠሩ ስለማይደፍሩ ምንም ሕጎቹ ሊናዘዙ ናቸዋ። ሊሆናቸ ምንም ሕጎቹ ናቸ ሉዓሽቸ የሉም ሊናዘዙ ናቸዋ.' (Pageant Magazine፣ ቀደሙ፣ 1965 ሊጠቅሱ ናቸው)" ይናዝዙ ናቸው።

ጥያቄ፡ በ2 ጴጥ 2፡10-11 ውስጥ፣ ለ"ክቡራን/ኃያላን" የሚለው የግሪክ ቃል ሌሎች የት ቦታዎች ላይ ጥቅም ላይ ውሏል?

መልስ፡ በብዙ ዓይነት አውዶች ጥቅም ላይ ውሏል። ከነዚህ ጥቂቶቹ እነዚህ ናቸው።

የእግዚአብሔር ሸኪና ክብር፡ ሉቃ 2፡9፤ ሐዋ 7፡55

የእግዚአብሔር ክብር፣ ወይም እኛ እግዚአብሔርን ማክበር፡ ማቴ 24፡30፤ ማር 13፡26፤ ሉቃ 2፡14፤ 19፡38፤ 21፡27፤ ዮሐ 7፡18፤ 11፡4፤ ሮሜ 1፡23፤ 3፡7፣23፤ 4፡20፤ 15፡7፤ 16፡27፤ 1 ቆሮ 10፡31፤ 2 ቆሮ 1፡20፤ 4፡6፤ 4፡15፤ 8፡19፤ ገላ 1፡5፤ ኤፌ 3፡21፤ ፊሊ 1፡11፤ 4፡19፤ ቆላ 1፡17፤ 1 ጢሞ 1፡17፤ ቲቶ 2፡13፤ ዕብ 1፡3፤ 1 ጴጥ 4፡13፣14፤ 2 ጴጥ 1፡17፤ ራዕ 4፡9፣11፤ 19፡7፤ ኤር 13፡16 (ሴፕቱዋጂንት)፤ 1 ሳሙ 6፡5 (ሴፕቱዋጂንት)

ክብር ለጌታ ይሁን፡ 2 ጢሞ 4፡18

እግዚአብሔርን ማክበር፡ ራዕ 11፡13፤ 14፡7፤ የሙሴ ዘፈን ዘጸ 15፡1-6 ሴፕቱዋጂንት

ለእግዚአብሔር ክብር ስጡ [እውነቱን በመናገር]፡ ዮሐ 9፡24፤ ኢያ 7፡19 ሴፕቱዋጂንት

እግዚአብሔርን አክብሩ፡ አፖክሪፋ 4 መቃብያን 1፡12

ለእግዚአብሔር ክብር አለመስጠት፡ ሐዋ 12፡23፤ ራዕ 16፡9

የእግዚአብሔር ጸጋ ታላቅነት፡ ሮሜ 9፡23፤ ኤፌ 1፡12፣14፣18፤ 3፡16፤ 1 ጢሞ 1፡11፤ 2 ጴጥ 1፡3፤ ኤፌ 1፡6

የኃይል ሥራዎች፡ ዮሐ 11፡40፤ ሮሜ 6፡4 (= ኢሳ 12፡2፤ 45፡24 ሴፕ.)

አባት፡ ዮሐ 8፡49፤ ኤፌ 1፡17፤ ፊሊ 2፡11፤ 4፡20

አባት ክርስቶስን ማክበር፡ ዮሐ 8፡54

የክርስቶስ ታላቅነት፡ ማር 10፡37፤ ማቴ 16፡27፤ ማር 8፡38፤ ሉቃ 9፡26፤ 24፡26፤ ዮሐ 17፡5፣22፣24፤ 1 ጢሞ 3፡16፤ ዕብ 2፡7፣9፤ 13፡21፤ 1 ጴጥ 1፡11፣21፤ ፊሊ 3፡21፤ ራዕ 5፡12

አባት/እግዚአብሔር ወልዱን ያከበረ፡ ዮሐ 11፡4፤ 2 ጴጥ 1፡17

ኢየሱስ ከሙሴ የሚበልጥ ክብር አለው፡ ዕብ 3፡3

ክርስቶስ በምስጢራዊ ለውጥ ወቅት፡ ሉቃ 9፡32

መላእክት በታዩ ጊዜ፡ ሉቃ 9፡31፤ ራዕ 18፡1

ሰዎች የክርስቶስ ክብር ናቸው፡ 2 ቆሮ 8፡23

ክርስቶስን ማክበር አለብን፡ 2 ጴጥ 3፡18

እግዚአብሔር ያወድሰናል፡ ዮሐ 5፡44

አንድ ሰው ሌላውን ማክበር/ማወደስ፡ ሉቃ 14፡10፤ ዮሐ 5፡44

ከሰዎች ምስጋና አለመጠበቅ፡ 1 ተሰ 2፡6

የሙሴ ፊት፡ 2 ቆሮ 3፡7

ለክብራችን፡ 1 ቆሮ 2፡7፤ 2 ቆሮ 6፡8፤ ኤፌ 3፡13

ተሰሎንቄዎች የጳውሎስ ክብር ነበሩ፡ 1 ተሰ 2፡20

የክብር አክሊል እንቀበላለን፡ 1 ጴጥ 5፡4

ክብራቸው ውርደታቸው ውስጥ ነው፡ ፊሊ 3፡19

ለራስህ ክብር ማግኘት፡ ዮሐ 7፡18፤ 8፡50፣54

ድርብ፡ የሰዎችን ክብር ከእግዚአብሔር ክብር ይልቅ ወደዱ። ዮሐ 12፡43

ፀሐይ፣ ጨረቃ፣ እና ከዋክብት፡ ሐዋ 22፡11፤ 1 ቆሮ 15፡40

ሌሎች ቦታዎች፡ 1 ጴጥ 1፡17

በቴዬር ዲክሽነሪ (Thayer's Lexicon) መሠረት፣ በጥንታዊ ግሪክ ቃሉ doxa ከግል አመለካከት/ምኞት እስከ ሕዝባዊ ዝና ድረስ ሰፊ ትርጉም አለው።

በአፖክሪፋ 4 መቃብያን 5፡17 ውስጥ፣ የቴዬር የሐዲስ ኪዳን የግሪክ መዝገበ ቃላት ገጽ 155 መሠረት፣ ቃሉ አስተያየት፣ ፍርድ ወይም እይታ ማለት ነው።

የቴዬር ዲክሽነሪ ቀጥሎ፣ ቃሉ በግሪክ ጽሑፍ ውስጥ ብርሃን ወይም ደምቀት ማለት ባይሆንም፣ በቅዱሳት መጻሕፍት ውስጥ ለዕብራይስጥ ቃሉ ትርጉም ሆኖ ጥቅም ላይ ውሏል ይላል።

እንደሚታወቅ፣ ክብር በቅዱሳት መጻሕፍት ውስጥ ጠቃሚ ፅንሰ ሐሳብ ነው። 2 ቆሮ 3፡18 ለጌታ ክብር ነጸብራቅ ሆን ዘንድ ያዛናል። ለሌሎች ያለህን ፍቅር፣ ዕውቀትህን፣ እና ሥራህን ትሰላ ይሆናል፤ ነገር ግን የእግዚአብሔርን ክብር ለማንጸባረቅ ስላለህ ሁኔታ ደግሞ ትሰላ ዘንዳ ትጠበቃለህ?

ጥያቄ፡ በ2 ጴጥ 2፡10-11 ውስጥ ክቡራን/ኃያላን ማን ናቸው?

መልስ፡ የግሪክ ቃሉ doxas በቀጥታ ትርጉሙ "ክብሮች" ማለት ነው (ስትሮንግ ቁጥር 1391)። በጥንታዊ ግሪክ ቃሉ አስተያየት፣ ከፍ ያለ አስተያየት፣ ወይም ክብር ለሚለው ነገር ጥቅም ላይ ውሏል። በሙልተን እና ሚሊጋን (Moulton and Milligan) "ቃላት ዘ ሐዲስ ኪዳን" ገጽ 168 መሠረት፣ ቃሉ ለፀሐይ፣ ሴቶችን እና መርከቦችን ለመግለጽ፣ እና አስትሮሎጂ ፓፒረስ ላይ ጥቅም ላይ ውሏል። ግሪክ ተናጋሪ ክርስቲያኖች ይህን ቃል ለእግዚአብሔር ክብር ወይም ታላቅነት፣ ለመላእክት፣ እና እግዚአብሔር እኛን ለማክበር በሐዲስ ኪዳን እና በሴፕቱዋጂንት የብሉይ ኪዳን ትርጉም ጥቅም ላይ አውሏቸዋል።

በ2 ጴጥሮስ እና ይሁዳ መካከል ተመሳሳይ ነጥቦች አሉ። ይሁዳ 8 እነዚህ ክፉ ሰዎች ሥልጣንን ይቃወማሉ እናም የሰማያዊ ፍጥረታትን ስም ያጠፋሉ (doxa፣ ተመሳሳዩ የግሪክ ቃሉ) ይላል። ይሁዳ 9 ቀጥሎ ሚካኤል ሰይጣንን ቀጥታ ሳይሰድብ "ጌታ ይዘልፍህ" ያለውን ምሳሌ ይሰጣል።

ሁለት ድምዳሜዎች፡ ከይሁዳ ጋር ያለው ተመሳሳይነት ቃሉ ሰማያዊ ፍጥረታትን ስም ማጥፋትን እንደሚያሳይ ያሳያል። ነገር ግን፣ ቃሉ ሌሎች "ከፍ ያሉ ሰዎች"ን፣ ያም የቤተ ክርስቲያን ወይም የመንግሥት መሪዎች ቢሆኑ፣ ስም ማጥፋትን ለማሳወቅ ከመጠቀም አያግደውም።

ጥያቄ፡ በ2 ጴጥ 2፡12 ውስጥ ጥቂት ሰዎች እንደ አውሬ እንስሳት የሚሆኑት እንዴት ነው?

መልስ፡ አንዳንድ እንስሳት ደህንነት፣ ምግብ፣ ጋብቻ፣ ደስታ፣ ትግልና ሥልጣን ብቻ ሊያስቡ ይችላሉ። አንዳንድ ሰዎች ደግሞ ተመሳሳይ ናቸው።

ጥያቄ፡ በ2 ጴጥ 2፡13 ውስጥ ለማያምን ሰው ለፓርቲ ብቻ መኖሩ ጥሩ ያለመሆኑን እንዴት ታስረዳዋለህ?

መልስ፡ ኤርምያስ 5፡31ሇ "በመጨረሻው ምን ታደርጋለህ?" እንደሚጠይቀው ነው። ከዓመታት በፊት "ምርጡን" ፓርቲ ብትሄድ ኖሮ ምን ሚሆን ነበር? ዛሬ ምን ያህል ደስተኛ ያደርግህ ነበር? ወደ ሕመም ወደሚቀየር ጊዜያዊ ደስታ ሳይሆን፣ ዘላቂ ሐሴትን ፈልግ።

ጥያቄ፡ በ2 ጴጥ 2፡14 ውስጥ ቅዱሳት መጻሕፍት ስለ ዓይኖች እና ዝሙት ሌላ ምን ይላሉ? እንዴት ይዛመዳሉ?

መልስ፡ ለዝሙት ፈተናዎች ብዙ ጊዜ በዓይን ይመጣሉ። ምናልባት ስለዚህ ነው ኢየሱስ በማቴ 5፡27-30 ዝሙት ከመፈጸም ዓይንህን ምሳሌያዊ በሆነ መልኩ ማፍቀር እምሻል ያለው። ኢዮብ ደግሞ ኢዮብ 31፡1 ላይ ለወጣቲቷ ልጅ ምኞት ዓይን ላለማሳደር "ከዓይኖቹ ጋር ቃል ኪዳን ገባሁ" ብሏል።

ጥያቄ፡ በ2 ጴጥ 2፡15 ውስጥ ሰዎች፣ አሁንም ያሉ አማኞች ጭምር፣ የቢዖር ልጅ የባሌዓምን መንገድ ለመከተል ሊዳሉ የሚችሉት እንዴት ነው?

መልስ፡ ባሌዓም እግዚአብሔርን ቀጥታ ያልካደ ነው፤ ይልቁንም ለገንዘብ ሲል ተስማምቷል። ገንዘብ ክፉ አይደለም፣ ገንዘብ ማስደምም ክፉ አይደለም። ነገር ግን ስለዚህ፣ ባሌዓም እንዳደረገው ለገንዘብ ፍቅር ሲባል እምነትህን ለማላላት ምክንያት ማቅረቡ ብዙ ጊዜ ቀላል ይሆናል።

ጥያቄ፡ በ2 ጴጥ 2፡16 ውስጥ፣ እንደ ቢዖር ልጅ ባሌዓም ያሉ እውነተኛ የእግዚአብሔር ነቢይ ዕብድ ሊሆን የሚችለው እንዴት ነው?

መልስ፡ ባሌዓም በሕሙምነት ዐይነት ዕብደት አልነበረበትም፤ ነገር ግን ባሌዓም ሞኝነት ባደረጉ ተግባሮቹ እና ትንሽ ገንዘብ ለማግኘት ሲባል እግዚአብሔር የፈቀደውን ወሰን ለማቋረጥ በመሞከሩ ዕብደት ነበረበት። ለገንዘብ፣ ደስታ፣ ወይም ደህንነት ሲባል የእግዚአብሔርን ፈቃድ ወሰን ለማቋረጥ መሞከር ዕብደት ነው፤ ነገር ግን ሰዎች ዛሬም ቢሆን ይህን ያደርጋሉ።

ጥያቄ፡ በ2 ጴጥ 2፡17-19 ውስጥ አንዳንድ አስተማሪዎች ያለ ውሃ እንደሆኑ ምንጮች የሚሆኑት እንዴት ነው? ይህ ምሳ 25፡14 ን ይዛመዳልን?

መልስ፡ ምንጭ ሁለቱንም ማለት ማራኪ ሆኖ ይታያል እናም ጥቅም ላይ ሊውል የሚችል ውሃ አለው። ነገር ግን ምንጩ ዕውን ሳይጠቅም ጠቃሚ ነኝ የሚለውን ምናቤ ያቀርባል። አንዳንድ ጊዜ አስተማሪዎች ለጥቂቶቹ ጥሩ ይመስላሉ፤ ነገር ግን እውነትን ሳይሆን የራሳቸውን አስተያየት ብቻ ያስተምራሉ። ሌሎች አስተማሪዎች ዕውቀት ሊኖራቸው ይችላል፤ ግን ትምህርታቸው ሕይወት የለውም፣ ምክንያቱም የክርስቶስን ሕያው ውሃ ስለማይሰጡ ነው።

ጥያቄ፡ 2 ጴጥ 2፡19-22 ሰዎች መዳናቸውን ሊያጡ ይችላሉ ብሎ ያስተምራልን?

መልስ፡ እዚህ ለ"ማወቅ" የሚለው የግሪክ ቃሉ "መለየት" ወይም "ማወቅ" ማለት ነው። አንዳንድ ክርስቲያኖች ይህን አማኞች መዳናቸውን ሊያጡ ይችላሉ ለማሳየት ይጠቀሙበታል። ሌሎች ክርስቲያኖች ይቃወማሉ፣ ምክንያቱም ዕጣ እና ውሾች ርኩስ እንስሳትን ይወክላሉ። ዕጣዋ ከውጭ ብቻ እንደታጠበች እናም ዕጣዋም ሆነ ውሻው ከዕጣ እና ውሻ ሆነ ሳይቀጥሩ ፈጽሞ እንዳልተለወጡ ልብ ሳይ።

ሁሉም ክርስቲያኖች ቢያንስ ለጥቂት ጊዜ ለሌሎቹ ክርስቲያን ሆነው የሚታዩ ነገር ግን ሲሞቱ ወደ ሲኦል የሚሄዱ ሰዎች በቤተ ክርስቲያን ውስጥ ሊኖሩ ይችላሉ ማለት ይስማሙ ይሆናል። "1001 ለቅዱሳት መጻሕፍት ጥያቄዎች መልስ ተሰጠ" ገጽ 87 ይህ የመዳን መንገዱን አውቀው ለሚቃወሙ ሰዎች አስቸጋሪ ማስጠንቀቂያ ነው ይላል። ስለ ዕብ 6፡4-8 ውይይቱን ደግሞ ይዩ።

"ከባድ የቅዱሳት መጻሕፍት አስቸጋሪ ምንባቦች" ገጽ 729-730 ሰዎቹ "ተለውጠዋል" ቢባልም ዳግም ተወልደዋል ሳይባሉ ሰዎች ከሃዲ ሆነው ሊባሱ እና ወደ ሲኦል ሊሄዱ እንደሚችሉ ይወያያል።

ጥያቄ፡ በ2 ጴጥ 2፡19-22 ውስጥ፣ አከራካሪ አቋምን ስናነሳ፣ አሳማ ዘፈቀደ ቢሆን፣ ወይም ውሻ ሌሎች ውሾችን ቢገድል፣ ይህ እግዚአብሔርን ካልጎዳ፣ ሰዎቹ ተመሳሳዩን ሲያደርጉ እግዚአብሔርን የሚጎዳው ለምንድን ነው?

መልስ፡ አሳማም ሆነ ውሻ ምን እንደሆኑ አይረሱም፤ ነገር ግን አንዳንድ ሰዎች እንደ እንስሳ ብቻ ከመኖር ለሚበልጥ ነገር መፈጠራቸውን ይዘናሉ።

ጥያቄ፡ በ2 ጴጥ 3፡1 ውስጥ፣ እግዚአብሔር ትንቢት የሚሰጠን ትክክለኛ ዓላማዎቹ ምን ናቸው?

መልስ፡ እግዚአብሔር ትንቢታዊ ቃሎቹን ለምን ባርኮናቸዋል ብሎ ቢያንስ ሦስት ምክንያቶችን ማየት እንችላለን።

ሀ) አንዳንድ ጊዜ ትንቢታዊ ሁኔታ ሲያዩ ልናደርጋቸው የሚገቡ ልዩ ነገሮች አሉ። ለምሳሌ፣ በራዕይ ስለተጠቀሰው ባቢሎን "ከባቢሎን ሽሹ" ተባልናል። መሲሑ በመጣ ጊዜ፣ አይሁዶች እርሱን ሊለዩ እና ሊከተሉ ይገባ ነበር።

ለ) አሳሳቢ፣ ክፉ ነገሮች ሲፈጠሩ፣ እግዚአብሔር ብዙ ጊዜ አስቀድሞ ይነግረናል ስለዚህ አዎ፣ እግዚአብሔር ስለዚህ ያወቀ ነው፣ ምንም እነዚህ ነገሮቹ የእግዚአብሔርን ዕቅድ ሊቃወሙ አይችሉም ማለት ነው። ከዚህ ምሳሌዎቹ ዳን 7፡28 እና ዳን 11 ናቸው።

ሐ) እምነታችንን ለማጠናከር፣ እግዚአብሔር የቃሉን ቃሌ ሲፈጽም ስናይ ነው።

ጥያቄ፡ የ2 ጴጥሮስ 3፡1-2 ዋናው ይዘት ምን ነው?

መልስ፡ ጴጥሮስ ቃሎቹ እና ሌሎቹ ሐዋርያት ቃሎቻቸው ከብሉይ ኪዳን ሥልጣን ጋር እኩል ደረጃ እንዳላቸው ይናገራል። ጴጥሮስ ደግሞ 2 ጴጥ 3፡15-16 ላይ የጳውሎስ ጽሑፎች ቅዱሳት መጻሕፍት ናቸው ብሎ ዝርዝር ያረጋግጣል።

ጥያቄ፡ በ2 ጴጥ 3፡3 ውስጥ ሣቂ ትክክለኛ ትርጉሙ ምን ነው?

መልስ፡ አስቀድሞ ሣቂ ምን እንዳልሆነ፣ ቀጥሎ ምን እንደሆነ።

ሁሉም ሰው ስለ አንዳንድ ነገሮች ጥርጣሬ ይኖረዋል - ቢያንስ ሊኖረው ይገባል። ስለ ምንም ቀላለኝ ሰሚ መሆን ጥሩ አይደለም፤ ይልቁንም ማስረጃ ስለሌላቸው ወይም ብዙ የተቃርኖ ማስረጃ ስላለ ነገሮች ጥርጣሬ ሊኖረን ይገባል።

ነገር ግን ሣቂ ስለ ነገሮች ማስረጃ ሳይመረምር ወይም ስለ ነገሩ ማስረጃ ሳይቀበል ዝቅ አድርጎ ሊናገር ዝቅተኛ ነው። ሣቂ ብዙ ጊዜ ሞኝ ሆኖ ይታያል ምክንያቱም ሌሎቹ እውነት ሆኖ የሚያውቁትን ነገር ዝቅ አድርጎ ስለሚናገር ነው።

ጥያቄ፡ በ2 ጴጥ 3፡3 ውስጥ ማሾፍ እና የራሳቸውን ክፉ ምኞቶቻቸውን መከተል ብዙ ጊዜ አብረው የሚሄዱት እንዴት ነው?

መልስ፡ ብዙ ጊዜ ለማሾፍ ያለው፣ ሳይነጋ ቢቀርም፣ ዋነኛ ምክንያቱ የእግዚአብሔርን ፋንታ የራሳቸውን ምኞቶቻቸውን ለመከተል ምክንያት ለማቅረብ ነው። እግዚአብሔርን ካላመኑ፣ ደግሞ እርሱን ላለመከተል ጥፋተኛ ሊሰማቸው አይችልም።

ጥያቄ፡ 2 ጴጥ 3፡4-7 ወጥ ሁኔታ ዋና አቋምን (uniformitarianism) ይጠቅሳልን?

መልስ፡ ምናልባት ነው። ወጥ ሁኔታ ዋና አቋም ዘመናዊ ሂደቶቹ ብቻ ጊዜ ተደምሮ ምድር ያለፈ ታሪኩን ሁሉ ለማስረዳት ሊጠቅሙ ይችላሉ ብሎ ሁሉ ሥርዓቱ ዘዴ ዓለማዊ የጂኦሎጂ ዕይታ ነው።

ነገር ግን፣ ወጥ ሁኔታ ዋና አቋሙ ዛሬ ምድሩን እያጣ ነው። ከጊዜ ወደ ጊዜ ብዙ ጂኦሎጂስቶቹ ስቴፊን ጄ ጉልድ ያቀረበውን "ፑኔቹዌትድ ኢኩሊብሪዩም" (ቀዳዳ ሚዛን) ሌላ እይታ ይቀበሉ ናቸው ምክንያቱም የጂኦሎጂ ማስረጃ ለሱ የተሻለ ድጋፍ ስለሚሰጥ ነው። ጉልድ አምላክ የሌለ ሰው (atheist) ቢሆንም፣ ከወጥ ሁኔታ ዋና አቋም ይልቅ ቀዳዳ ሚዛን ደጋፊ ያሆን ማስረጃ ሆሎ ከፍ ያለ ዕድሜ ወይም ወጣ ዕድሜ ምድርን ጨምሮ ፈጠራን ደጋፊ ነው።

ከሌላ ጎን ሲታይ፣ ሰዎቹ ሁሉ ነገሩ አንድ ናቸው ብለው ትልልቅ ክስተቶቹን ሳያስተውሉ ይቀራሉ። ለምሳሌ፣ የእንግሊዝ ንጉሥ ጆርጅ ሦስተኛ ሐምሌ 4 ቀን 1776 ዓ.ም. ለዚያ ቀን ማስታወሻ ደፍቱ ላይ "ዛሬ ምንም አስፈላጊ ነገር አልሆነም" ብሎ ፃፈ። ሐምሌ 4 ቀን 1776 ዓ.ም. ዩናይትድ ስቴትስ ነጻነቷን ከእንግሊዝ ያወጀችበት ቀን ነው።

ጥያቄ፡ በ2 ጴጥ 3፡5-8 ውስጥ ዓለሙ ለምን በጎርፍ እና በእሳት ጠፋ ብለህ ታስባለህ?

መልስ፡ ዓለሙ ዘፍ 6-8 ውስጥ ባለ ኖኅ ጎርፍ ጠፋ። ነገር ግን እግዚአብሔር ዘፍ 9፡11 ውስጥ ምድርን ዳግም ጎርፍ ሊያጠፋ እንደማይሆን ቃሉ ሰጠ። ስለዚህ እግዚአብሔር ወደፊት ምድርን ጎርፍ ሊጠቀምበት እንደሌለ ቃሉ ሰጠ።

ጥያቄ፡ በ2 ጴጥ 3፡7 ውስጥ "ጥፋት" ወይም "ሁሉ ይጠፋ" ማለት ያላማኞቹ ፍጹም እንደሚጠፉ ማለት ነውን?

መልስ፡ አይደለም። ሦስት ነጥቦቸን ለማሰብ።

1. ሲኦል በማቴ 25፡41፣46 ዘላለማዊ ቅጣት ነው። ሰይጣን እና ሌሎቹ ራዕ 20፡10 ዘላለም ይሠቃያሉ።

2. ሉቃ 13፡3፤ ዮሐ 3፡15፣ 16፣ 10፡28 እና ሌሎቹ ውስጥ ማለቅ ነው። 2 ተሰ 1፡9 ዘላለማዊ ጥፋት ነው፣ ያላማኞቹ 1 ቆሮ 6፡13፤ 2 ተሰ 2፡8፤ ራዕ 11፡18 እና ሌሎቹ ቁጥሮቹ ውስጥ ይጠፋሉ።

3. ሰዎቹ ፍጹም እንደሚጠፉ ምንም ቁጥሩ ቅዱሳት መጻሕፍት ውስጥ የለም።

ሁለቱ 1 እና 2 እንዴት እውነት ሊሆኑ ይችላሉ? ሊሆን ይችላሉ በሁለት ሊሆኑ ወይም ሁለቱም ሊሆን ይቻሉ ናቸው።

1. ፍርስራሽ፡ ብዙ ምድራዊ ነገሮቹ ወድሞ ሊኖሩ ስለሚችሉ። ሰዎቹ ሊወድሙ ግን ዘላለም ሊኖሩ ሊቻሉ ለምን ዋናው ምሳሌዎቹ ናቸው። መኪናዎቹ ሊወድሙ ከዚያ ወደ ቆሻሻ ጣዬ ሊሄዱ ይቻሉ ናቸው። ቤቱ በእሳት ሊወድም ከዚያ ያቃጠለው ቅሪቱ ይለቃሉ። የመጨረሻ፣ ሐጢዓተኛ ሰዎቹ አካሎቻቸው ወደምተጥ ቢሆኑ ቢኖሩ።

2. አሲምፕቶቲ (Asymptotes)፡ ነገሩ ምንም ሆናለሁ ሂደቱ ውስጥ ሊሆን ይቻሉ ናቸው፣ ነገር ግን ነገሩ ሂደቱ ዘላለም ሊወስድ ስለሚቻሉ ዘላለም ሊሆን ይቻሉ ናቸው። ለምሳሌ፣ ነገሩ ሁሉ ዓመቱ መጠኑ ግማሽ ቀነሳ ይበሉ። ምን ያህሉ ዓመቶቹ ይሆናሉ መጠኑ ፍጹም ዜሮ ሲሆን? መልሱ ማለቂያ የሌለው ዓመቶቹ ናቸው። ስለ አሲምፕቶቲ ዊትቱ ዘወር ደጋፊ ወይም ቃጤ ቅዱሳት መጻሕፍት ምንም አላየሁም።

አሲምፕቶቲ አቋምን ዋናው ሆኖ ሆኖ የሚያስተምሩ ከጥንቱ አቋም (ፍርስራሽ) ሌላ አማራጭ ሆኖ ያቀርቡታሉ። ነገር ግን፣ እነዚህ አቋሞቻቸው እርስ በርስ ይሞሉ ናቸው፣ እናም የአሲምፕቶቲ አቋምን ምክንያታዊ ሆኖ ማሳየት ከጥንቱ አቋም ምንም ሊቀንሰው አይችልም።

"ወቃሽዎቹ ሲጠይቁ" ገጽ 493-494፤ "ሐሰተኛ ኑፋቄ ሲጠይቁ" ገጽ 297 እና ቀጣዩ ጥያቄ ይዩ።

ጥያቄ፡ በ2 ጴጥ 3፡7፣10-12፤ ራዕ 21፡1 እና ሶፎ 1፡2-3 ውስጥ፣ ሰ 1፡4 ምድር ዘላለም ትኖራለች ሲል ምድሩ ፍጹም የሚጠፋው እንዴት ነው?

መልስ፡ ለዚህ መልስ ለማግኘት፣ ምድሩ በጎርፍ የጠፋ ሁኔታ እንዴት ሆነ ማወቅ። ዘፍ 9፡11 ጎርፉ ምድርን "አጠፋ" ይላል። አሁን መሠረቱ እና ዓለቶቹ አሁንም ነበሩ፣ ነገር ግን ሕይወቱ ሁሉ፣ እና ሌሎቹ ሁሉ፣ ጎርፉ ከምድር ፊት ደምሰሰ። ስለዚህ ምድሩ ኖኅ ዘመን ስትጠፋ፣ ምንም ሳይሆን አልቀረም ነገር ግን ወለሉ ሙሉ ተጠረገ።

ለምድር የሚለው የዕብራይስጥ ቃሉ ሰፊ ትርጉም ያለው ነው፣ ለምድር ቃሉ ሰፊ ትርጉም እንዳለ ነው። ምድር ቆሸሽ፣ ምድር፣ ዓለም፣ ወይም ዓለም ላይ ያለ ሊያሰኝ ይቻሉ ናቸው። እግዚአብሔር ወለሉ ሥር ያለ ዘላለም ሊኖር ሰጠ ሁኔታ ወሰደ፤ ነገር ግን እግዚአብሔር ሶፎ 1፡2-3 ሲናገር ወለሉ ሙሉ ሙሉ ያጸዳዋሉ። ራዕ 21፡1 አዲሱ ምድሪ ካለፈ ምድር ቅሪቶቹ ላይ ተመሥርታ ትሆናለሁ።

ጥያቄ፡ በ2 ጴጥ 3፡8 ውስጥ 1,000 ዓመቱ ምን ማለት ነው?

መልስ፡ እውነተኛ ክርስቲያኖቻቸው ስለዚህ ይለያሉ።

1. ጥቂቶቹ ቁጥሩን ሒሳብ አድርገው ያስቡ፡ 1 ቀን ዘፍጥረት ውስጥ = 1,000 የኛ ዓመቶቻቸው። የቡርናባስ መልዕክቱ (ወደ 70-130 ዓ.ም.) ምዕ 15 ገጽ 146 "ልጆቼ ሆይ፣ 'ስድስት ቀን ፈጸመ' ለሚለው ቃሉ ትርጉም ተቀበሉ። ጌታ ሁሉ ነገር ስድስት ሺ ዓመቶቻቸው ይፈጽሙ ዘንድ ለምናዊ ነው፣ ምክንያቱም ቀኑ ከእርሱ ዘንድ ሺ ዓመቶቻቸው ናቸው። እናም እርሱ ራሱ 'ዛሬ ሺ ዓመቶቻቸው ሁሉ' ብሎ ምሥክሩ ይሰጣሉ። ስለዚህ ልጆቼ ሆይ፣ ስድስት ቀን ውስጥ ቀልም ስድስት ሺ ዓመቶቻቸው ውስጥ ሁሉ ነገሩ ይፈጸሙ ዘንድ ናቸው። ሰባተኛ ቀን ዕረፈ" ይላሉ።

2. ሌሎቹ "ሁሉ" ቃሉን ያዩ እናም 1 ሁሉ 1,000 ነው 1,000 ሁሉ አንድ ነው ሁለቱ ፍሬ ሐሳቦቻቸው ናቸው ብለው ያምናሉ ቃሉ እግዚአብሔር የርሱ ቀን ሚለው ቃሉ ከኛ ጊዜ ጋር ሲነጻጸር ከፍ ወይም ዝቅ ሊሆን ይቻሉ ናቸው ማለት ብቻ ናቸው። ዕብራይስጥ ቃሉ yom ከ24 ሰዓቶቹ ይበልጥ ዘዴ አንዱ ምሳሌ ደብ 7፡1 ዮርዳኖስ ወንዙ ይሻገሩ ዘንድ ተሳካ ሁኔታ ሲሆን ነው። ደግሞ፣ በብሉይ ኪዳን እና በሐዲስ ኪዳን ሁለቱ "የጌታ ቀን" ከ24 ሰዓቶቹ ይበልጣሉ ጊዜ ነው።

መልስ፡ በብዙ ዓይነት አውዶች ጥቅም ላይ ውሏል። ከነዚህ ጥቂቶቹ እነዚህ ናቸው።

የእግዚአብሔር ሸኪና ክብር፡ ሉቃ 2፡9፤ ሐዋ 7፡55

ክብር ለጌታ ይሁን፡ 2 ጢሞ 4፡18

እግዚአብሔርን ማክበር፡ ራዕ 11፡13፤ 14፡7፤ የሙሴ ዘፈን ዘጸ 15፡1-6 ሴፕቱዋጂንት

ለእግዚአብሔር ክብር ስጡ [እውነቱን በመናገር]፡ ዮሐ 9፡24፤ ኢያ 7፡19 ሴፕቱዋጂንት

እግዚአብሔርን አክብሩ፡ አፖክሪፋ 4 መቃብያን 1፡12

ለእግዚአብሔር ክብር አለመስጠት፡ ሐዋ 12፡23፤ ራዕ 16፡9

የእግዚአብሔር ጸጋ ታላቅነት፡ ሮሜ 9፡23፤ ኤፌ 1፡12፣14፣18፤ 3፡16፤ 1 ጢሞ 1፡11፤ 2 ጴጥ 1፡3፤ ኤፌ 1፡6

የኃይል ሥራዎች፡ ዮሐ 11፡40፤ ሮሜ 6፡4 (= ኢሳ 12፡2፤ 45፡24 ሴፕ.)

አባት፡ ዮሐ 8፡49፤ ኤፌ 1፡17፤ ፊሊ 2፡11፤ 4፡20

አባት ክርስቶስን ማክበር፡ ዮሐ 8፡54

አባት/እግዚአብሔር ወልዱን ያከበረ፡ ዮሐ 11፡4፤ 2 ጴጥ 1፡17

ኢየሱስ ከሙሴ የሚበልጥ ክብር አለው፡ ዕብ 3፡3

ክርስቶስ በምስጢራዊ ለውጥ ወቅት፡ ሉቃ 9፡32

መላእክት በታዩ ጊዜ፡ ሉቃ 9፡31፤ ራዕ 18፡1

ሰዎች የክርስቶስ ክብር ናቸው፡ 2 ቆሮ 8፡23

ክርስቶስን ማክበር አለብን፡ 2 ጴጥ 3፡18

እግዚአብሔር ያወድሰናል፡ ዮሐ 5፡44

አንድ ሰው ሌላውን ማክበር/ማወደስ፡ ሉቃ 14፡10፤ ዮሐ 5፡44

ከሰዎች ምስጋና አለመጠበቅ፡ 1 ተሰ 2፡6

የሙሴ ፊት፡ 2 ቆሮ 3፡7

ለክብራችን፡ 1 ቆሮ 2፡7፤ 2 ቆሮ 6፡8፤ ኤፌ 3፡13

ተሰሎንቄዎች የጳውሎስ ክብር ነበሩ፡ 1 ተሰ 2፡20

የክብር አክሊል እንቀበላለን፡ 1 ጴጥ 5፡4

ክብራቸው ውርደታቸው ውስጥ ነው፡ ፊሊ 3፡19

ለራስህ ክብር ማግኘት፡ ዮሐ 7፡18፤ 8፡50፣54

ድርብ፡ የሰዎችን ክብር ከእግዚአብሔር ክብር ይልቅ ወደዱ። ዮሐ 12፡43

ፀሐይ፣ ጨረቃ፣ እና ከዋክብት፡ ሐዋ 22፡11፤ 1 ቆሮ 15፡40

ሌሎች ቦታዎች፡ 1 ጴጥ 1፡17

ጥያቄ፡ በ2 ጴጥ 2፡10-11 ውስጥ ክቡራን/ኃያላን ማን ናቸው?

ጥያቄ፡ በ2 ጴጥ 2፡12 ውስጥ ጥቂት ሰዎች እንደ አውሬ እንስሳት የሚሆኑት እንዴት ነው?

ጥያቄ፡ በ2 ጴጥ 2፡13 ውስጥ ለማያምን ሰው ለፓርቲ ብቻ መኖሩ ጥሩ ያለመሆኑን እንዴት ታስረዳዋለህ?

ጥያቄ፡ በ2 ጴጥ 2፡14 ውስጥ ቅዱሳት መጻሕፍት ስለ ዓይኖች እና ዝሙት ሌላ ምን ይላሉ? እንዴት ይዛመዳሉ?

ጥያቄ፡ 2 ጴጥ 2፡19-22 ሰዎች መዳናቸውን ሊያጡ ይችላሉ ብሎ ያስተምራልን?

ጥያቄ፡ በ2 ጴጥ 3፡1 ውስጥ፣ እግዚአብሔር ትንቢት የሚሰጠን ትክክለኛ ዓላማዎቹ ምን ናቸው?

መልስ፡ እግዚአብሔር ትንቢታዊ ቃሎቹን ለምን ባርኮናቸዋል ብሎ ቢያንስ ሦስት ምክንያቶችን ማየት እንችላለን።

ሐ) እምነታችንን ለማጠናከር፣ እግዚአብሔር የቃሉን ቃሌ ሲፈጽም ስናይ ነው።

ጥያቄ፡ የ2 ጴጥሮስ 3፡1-2 ዋናው ይዘት ምን ነው?

ጥያቄ፡ በ2 ጴጥ 3፡3 ውስጥ ሣቂ ትክክለኛ ትርጉሙ ምን ነው?

መልስ፡ አስቀድሞ ሣቂ ምን እንዳልሆነ፣ ቀጥሎ ምን እንደሆነ።

ጥያቄ፡ 2 ጴጥ 3፡4-7 ወጥ ሁኔታ ዋና አቋምን (uniformitarianism) ይጠቅሳልን?

ጥያቄ፡ በ2 ጴጥ 3፡5-8 ውስጥ ዓለሙ ለምን በጎርፍ እና በእሳት ጠፋ ብለህ ታስባለህ?

መልስ፡ አይደለም። ሦስት ነጥቦቸን ለማሰብ።

1. ሲኦል በማቴ 25፡41፣46 ዘላለማዊ ቅጣት ነው። ሰይጣን እና ሌሎቹ ራዕ 20፡10 ዘላለም ይሠቃያሉ።

3. ሰዎቹ ፍጹም እንደሚጠፉ ምንም ቁጥሩ ቅዱሳት መጻሕፍት ውስጥ የለም።

ሁለቱ 1 እና 2 እንዴት እውነት ሊሆኑ ይችላሉ? ሊሆን ይችላሉ በሁለት ሊሆኑ ወይም ሁለቱም ሊሆን ይቻሉ ናቸው።

"ወቃሽዎቹ ሲጠይቁ" ገጽ 493-494፤ "ሐሰተኛ ኑፋቄ ሲጠይቁ" ገጽ 297 እና ቀጣዩ ጥያቄ ይዩ።

ጥያቄ፡ በ2 ጴጥ 3፡8 ውስጥ 1,000 ዓመቱ ምን ማለት ነው?

መልስ፡ እውነተኛ ክርስቲያኖቻቸው ስለዚህ ይለያሉ።

ጥያቄ፡ በ2ኛ ጴጥሮስ ውስጥ፣ ዛሬ ያለን ጽሑፍ ከመጀመሪያው የተጻፈው ጋር ትክክለኛ ጥበቃ እንደሆነ እንዴት እናውቃለን?

መልስ፡ ቢያንስ ሦስት ምክንያቶች አሉ።

1. እግዚአብሔር ቃሉን እንደሚጠብቅ ቃል ገብቷል፦ ኢሳይያስ 55:10-11፤ ኢሳይያስ 59:21፤ ኢሳይያስ 40:6-8፤ 1ኛ ጴጥሮስ 1:24-25፤ እና ማቴዎስ 24:35።

2. የቀደምት ቤተ ክርስቲያን ምስክርነት። 2ኛ ጴጥሮስን ወይም ከእሱ ቁጥሮችን የጠቀሱ ጸሐፊዎች እነዚህ ናቸው።

የሮሙ ቀሌምንጦስ (96-98 ዓ.ም.) 2ኛ ጴጥሮስ 2:5ን በ1ኛ ቀሌምንጦስ ምዕ.7 ቅጽ.1 ገጽ.7 ቅጽ.9 ገጽ.231 ላይ ጠቁሟል።

ዮስጢኖስ ሰማዕቱ "የጌታ ቀን እንደ ሺህ ዓመት ነው" ሲል ሙዙር 90:4ን እና 2ኛ ጴጥሮስ 3:8ን ሁለቱንም ጠቅሷል።

የበርናባስ መልዕክት ምዕ.15 ገጽ.146 (100-150 ዓ.ም.)፣ ዮስጢኖስ ሰማዕቱ (ወደ 138-165 ዓ.ም.) እና ኢሬኔዎስ (182-188 ዓ.ም.) ከጌታ ጋር አንድ ቀን እንደ ሺህ ዓመት ነው ይላሉ (2ኛ ጴጥሮስ 3:8)። ነገር ግን እነዚህ ሙዙር 90:4ን እንዲሁም 2ኛ ጴጥሮስ 3:8ን ሊጠቅሱ ይችላሉ። 2ኛ ጴጥሮስ በአዲስ ኪዳን ውስጥ ከሁሉ ያነሰ ምስክርነት ያለው መጽሐፍ ነው።

2ኛ ቀሌምንጦስ (120-140 ዓ.ም.) ምዕ.2 ገጽ.517 2ኛ ጴጥሮስ 3:9ን ጠቁሟል፦ "እርግጥ ነው፣ የቆሙትን ሳይሆን የሚወድቁትን ማጽናት ታላቅ እና አስደናቂ ነገር ነው። ስለዚህ ክርስቶስም ጠፍተው የነበሩትን ሊያድን ፈቀደ..."

2ኛ ቀሌምንጦስ (120-140 ዓ.ም.) ምዕ.16 ገጽ.522 2ኛ ጴጥሮስን ጠቁሟል፦ "ነገር ግን፣ የፍርዱ ቀን አሁንም እንኳ 'እንደሚቀጣጠል እቶን' እንደሚመጣ ታውቃላችሁ፣ 'ሰማያትም ይቀልጣሉ'፣ ምድርም ሁሉ እንደ እሳት ላይ ቅልቅል እርሳስ ትሆናለች፣ ከዚያም የሰዎች ሚስጥራዊ እና ግልጽ ሥራዎች ይታያሉ።"

ኢሬኔዎስ (182-188 ዓ.ም.) 2ኛ ጴጥሮስ 3:8 ከ"ከጌታ ዘንድ አንድ ቀን እንደ ሺህ ዓመት ነው" የሚለውን 1/3ኛ ጠቅሷል። ይህ ትክክለኛ አገላለጽ 2ኛ ጴጥሮስ 3:8 እና ሙዙር 90:4 ላይ ብቻ ይገኛል። ጸረ-መናፍቃን ገጽ.551። ተመሳሳዩን በጸረ-መናፍቃን ገጽ.557 ላይ ጠቅሷል።

በማሳሰቢያ ሆኖ፣ የሙራቶሪያን ቀኖና (ወደ 170 ዓ.ም.) ያዕቆብን፣ ዕብራውያንን፣ 1ኛ እና 2ኛ ጴጥሮስን፣ ወይም የዮሐንስን ሦስተኛ መልዕክት አላካተተም።

የእስክንድርያው ቀሌምንጦስ 2ኛ ጴጥሮስ 2:5 መካከለኛ ክፍልን "ኖህ ንስሐን ሰበከ" ብሎ በስትሮማታ (193-202 ዓ.ም.) መጽሐፍ 1 ምዕ.21 ገጽ.331 ጠቅሷል። ቀሌምንጦስ አንባቢዎቹ ቀደም ሲል ሰምተውታል ብሎ የሚገምተው ይህ ትክክለኛ ሐሳብ 2ኛ ጴጥሮስ 2:5 ካልሆነ በስተቀር በቅዱስ ጽሑፍ ውስጥ አይገኝም። (ከ15 ቃላት ውስጥ 3 ቃላት፣ አንዱ ረጅም ቃል ጨምሮ)

ሂፖሊጦስ (222-235/246 ዓ.ም.) 2ኛ ጴጥሮስ 2:22ን 1/4ኛ ጠቅሷል። "ከጥቂት ጊዜ በኋላ ደግሞ ወደ ተመሳሳዩ ጭቃ ተመለሰ።" ሁሉም መናፍቃን ውድቅ መጽሐፍ 9 ምዕ.1 ገጽ.125

ሂፖሊጦስ (222-235/236 ዓ.ም.) 2ኛ ጴጥሮስ 1:18,19ን ጠቁሟል። ሁሉም መናፍቃን ውድቅ መጽሐፍ 10 ምዕ.24 ገጽ.151

ሂፖሊጦስ (222-235/236 ዓ.ም.) 2ኛ ጴጥሮስ 1:21ን ጠቁሟል። ስለ ክርስቶስ እና ፀረ-ክርስቶስ ጥናት ምዕ.2 ገጽ.204

ሂፖሊጦስ (222-235/236 ዓ.ም.) 2ኛ ጴጥሮስ 1:18,19ን ምናልባት ጠቁሟል። ሁሉም መናፍቃን ውድቅ መጽሐፍ 10 ምዕ.24 ገጽ.151

ኤክስ ኦሪጌን (225-254 ዓ.ም.) ጴጥሮስ "እውቅና ያለው ትክክለኛ መልዕክት አንዱን ብቻ ትቶ ሄደ። ሁለተኛ ትቷል ብለን እንፍቀድ፤ ይህ ጥያቄ ውስጥ ይገባልና።" ብሏል። ኦሪጌን ስለ ዮሐንስ ማብራሪያ ከአምስተኛው መጽሐፍ ምዕ.3 ገጽ.346

ኦሪጌን (225-254 ዓ.ም.) "ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ፣ እርሱ 'እውነተኛ ብርሃን' እና 'በልባችን ውስጥ ወጪ ነው'" ይላል። "በልባችን ውስጥ ወጪ ነው" የሚለው 2ኛ ጴጥሮስ 1:19 ጠቃሽ ነው።

የቀርጤጌና ቆጵርያኖስ (ወደ 246-258 ዓ.ም.) "የጴጥሮስ መልዕክት"ን ጠቅሶ 2ኛ ጴጥሮስ 2:11,12ን በቆጵርያኖስ ጥናቶች ጥናት 12 – ሦስተኛው መጽሐፍ ምስክርነቶች ምዕ.11 ገጽ.536 ላይ ጠቅሷል።

ፊርሚልያን (256 ዓ.ም.) ጴጥሮስ ስለ ሐሰተኛ አስተማሪዎች ያስጠነቀቀውን ጠቅሷል፣ ይህም 2ኛ ጴጥሮስ ጠቃሽ ነው።

አዳማንቲዎስ (300 ዓ.ም.) 2ኛ ጴጥሮስ 3:15ለ ጴጥሮስ ጽፎ ብሎ ጠቅሷል። "ከዚያም ሐዋርያው ጴጥሮስ 'ለወንድሜ ለጳውሎስ ለተሰጠው ጥበብ መሠረት' ብሎ ሲጽፍ..."

አዳማንቲዎስ (ወደ 300 ዓ.ም.) 2ኛ ጴጥሮስ 2:19ለ የቅዱስ ጽሑፍ ሥልጣን ሰጥቶ ጠቅሷል። "የቅዱስ ጽሑፍ ምንባብ እጠቅሳለሁ" ሲል 'ሰው ከማን ጋር ሲሸነፍ፣ የእርሱም ባሪያ ይሆናል' ይላል።

የኦሊምፐስ እና ፓታራ ሜቶዲዎስ (270-311/312 ዓ.ም.) 2ኛ ጴጥሮስ 3:8ን ከጴጥሮስ ብሎ በትንሣኤ ላይ ባለው ሥራው ጠቅሷል።

ላክታንቲዎስ (ወደ 303-ወደ 325 ዓ.ም.) 2ኛ ጴጥሮስ 2:22ን ጠቁሟል፦ "የቂሬናይቃ ሰዎች ምግባር ደግሞ ይህ ስለሚያስደስት ሊወደስ ይገባዋል ይላሉ። እውነቱ ነው፣ ቆሻሻ ውሻ ወይም ጭቃ ውስጥ ተቦርቅቃ የምትሽከረከር አሳማ ትላለህ።" የቅዱስ ተቋሞች መጽሐፍ 3 ምዕ.8 ገጽ.75

ላክታንቲዎስ (ወደ 303-ወደ 325 ዓ.ም.) 2ኛ ጴጥሮስ 2:22ን ጠቁሟል፦ "ጭቃ ውስጥ ተቦርቅቃ በምትሽከረከር አሳማ ሁሉ ቆሻሻ ምኞቶቻቸው ውስጥ ሰጥሟቸዋል፤ ምክንያቱም አማልክትን የሚያመልኩ፣ ማለትም ጭቃ እና ምድርን የሚያመልኩ፣ ጭቃ ይቀባሉ።" የቅዱስ ተቋሞች መጽሐፍ 4 ምዕ.17 ገጽ.119

ላክታንቲዎስ (ወደ 303-ወደ 325 ዓ.ም.) 2ኛ ጴጥሮስ 2:11ን ጠቁሟል፣ ይህም ሙዙር 90:4ም ነው። የቅዱስ ተቋሞች መጽሐፍ 7 ምዕ.14 ገጽ.211

ብዙዎች የጌታ ቀን ሺህ ዓመት ነው ብለው ጠቅሰዋል።

ከኒቅያ ጉባኤ በኋላ

የኒቅያ ጉባኤ (ግንቦት-ሰኔ 325 ዓ.ም.) 2ኛ ጴጥሮስ 2:22ን (ውሾች እና አሳሞች) ቀኖና 12 ገጽ.27 ላይ ጠቁሟል።

? የኤዎስዮስ የቤተ ክርስቲያን ታሪክ (323-326 ዓ.ም.) መጽሐፍ 3 ምዕ.3 ገጽ.133-135 የአዲስ ኪዳን መጽሐፍትን ይወያያል። 1ኛ ጴጥሮስ ትክክለኛ ነው ይላል። የጳውሎስ 14 መልዕክቶች ይታወቃሉ ይላል፣ ምንም እንኳ የሮም ቤተ ክርስቲያን ጳውሎስ ዕብራውያንን ጻፈ ብሎ ቢጠራጠርም። 2ኛ ጴጥሮስ ክርክር ያለው ነው ይላል። "ሐዋ. ሥራ ጳውሎስ"፣ [የሄርማስ እረኛ]፣ "ሐዋ. ሥራ ጴጥሮስ"፣ "የጴጥሮስ ወንጌል"፣ "የጴጥሮስ ስብከት"፣ እና "ራዕይ" ትክክለኛ አይደሉም ይላል። የኒቅያ እና ከኒቅያ በኋላ ያሉ አባቶች ሁለተኛ ተከታታይ ቅጽ.1 ገጽ.1233-145

ፊርሚከስ (4ኛ ክፍለ ዘመን) 2ኛ ጴጥሮስ 2:11ን ጠቅሷል።

አትናቴዎስ (367 ዓ.ም.) 2ኛ ጴጥሮስ ውስጥ ምንም ልዩ ቁጥሮችን አይጠቅስም፣ ነገር ግን የበዓላት መልዕክት 39 ገጽ.552 ላይ የአዲስ ኪዳን መጽሐፍትን ዘርዝሯል።

ሲኖፕሲስ ስክሪፕቱሬ ሳክሬ (350-370 ዓ.ም. ወይም 5ኛ ክፍለ ዘመን) ሁለቱን የጴጥሮስ መጽሐፍት እንደ አዲስ ኪዳን ክፍል ይጠቅሳል። 2ኛ ጴጥሮስ 1:1ን ሙሉ ጠቅሷል።

የፑዋቲዬ ሂላሪ (355-367/368 ዓ.ም.) "እና እንደገና፣ ቅዱሱ ሐዋርያው ጴጥሮስ በሁለተኛ መልዕክቱ እንደሚለው የአምላክን ተፈጥሮ እንደሚካፈል ቢያውቅም፣ የአምላክን ተፈጥሮ በራሱ ገደብ መለካት የለበትም..." ስለ ሥላሴ 1ኛ መጽሐፍ ምዕ.18 ገጽ.45

ሶርያዊ ኤፍሬም (373 ዓ.ም.)

የኢየሩሳሌም ቄርሎስ (ወደ 349-386 ዓ.ም.) (ተዘዋዋሪ) የያዕቆብ፣ ጴጥሮስ፣ ዮሐንስ፣ እና ይሁዳ ሰባቱ መልዕክቶች ጠቅሷል። ካቴቼቲካዊ ትምህርቶች ትምህርት 4 ምዕ.36 ገጽ.27-28

የኢየሩሳሌም ቄርሎስ (ወደ 349-386 ዓ.ም.) 2ኛ ጴጥሮስ 1:19ን ትምህርት 10.15 ገጽ.61 ላይ ጠቁሟል።

የሚላን አምብሮስ (370-390 ዓ.ም.) 2ኛ ጴጥሮስ 1:21ን ጠቁሟል። "እንዲሁም መንፈስ ቅዱስ አንድ ነው፣ እርሱ በነቢያት ውስጥ ሠርቷል..."

ሦስተኛው የቀርጤጌና ጉባኤ (397 ዓ.ም.)

ሺዝማቲኩ የካልያሪ ሉሲፈር (370/371 ዓ.ም.)

ዓይነ ስውሩ ዲዲሞስ (398 ዓ.ም.)

ዩሊዮስ ፊርሚከስ ማተርኑስ (4ኛ ክፍለ ዘመን) የጣዖት አምልኮ ስህተቶች

ጄሮም (404 ዓ.ም.) 2ኛ ጴጥሮስ 1:4፤ 2:13፤ 3:10ን ጠቅሷል።

ጄሮም "ሐዋርያቱ ያዕቆብ፣ ጴጥሮስ፣ ዮሐንስ፣ እና ይሁዳ መንፈሳዊ እና አስፈላጊ የሆኑ፣ አጭርም ረጅምም የሆኑ ሰባት መልዕክቶችን አሳትመዋል፤ ማለትም በቃላት አጭር ነገር ግን በይዘት ረጅም ናቸው፣ ስለዚህ ሲያነቧቸው ግራ የማይገቧቸው ጥቂቶች ናቸው።" ይላል። ደብዳቤ 53 (ለጳውሊኑስ) ቅጽ.6 ገጽ.102

ጄሮም ግን የ1ኛ ጴጥሮስ እና 2ኛ ጴጥሮስ ዘይቤ የተለያየ መሆኑን ተመልክቷል። 1ኛ ጴጥሮስን ሲልዋኖስ ጸሐፊ ሆኖ ጽፎት ስለነበር ነው ብሏል።

የሂፖ አውጉስጢን (416-430 ዓ.ም.) 2ኛ ጴጥሮስ 1:4ን የሐዋርያው ጴጥሮስ ብሎ ስለ ፔላጊዎስ ክስ ምዕ.42 ገጽ.202 (ቅጽ.5) ላይ ጠቅሷል። 2ኛ ጴጥሮስ 1:2,17,21፤ 2:4,15,20፤ 3:9,11,18ን ደግሞ ጠቅሷል።

ዮሐንስ ካሲያን (419-430 ዓ.ም.) 2ኛ ጴጥሮስ 2:19ን በዮሐንስ ካሲያን ደንቦች መጽሐፍ 5.8 ገጽ.238 ጠቁሟል።

የእስክንድርያው ቄርሎስ (444 ዓ.ም.) 2ኛ ጴጥሮስ 2:4፤ 3:11ን ጠቅሷል።

ስፔኩሉም (5ኛ ክፍለ ዘመን) 2ኛ ጴጥሮስ 1:2 (3), 5፤ 2:11,13፤ 3:9,10,11ን ጠቅሷል።

ቁዮድቩልትዴዎስ (ወደ 453 ዓ.ም.) 2ኛ ጴጥሮስ 1:21፤ 2:4ን ጠቅሷል።

ቫሪማዱም (445/480 ዓ.ም.) 2ኛ ጴጥሮስ 1:21ን ጠቅሷል።

የደማስቆ ዮሐንስ (706-749 ዓ.ም.) "...ሰባቱ ካቶሊካዊ መልዕክቶች፣ ማለትም አንዱ የያዕቆብ፣ ሁለቱ የጴጥሮስ፣ ሦስቱ የዮሐንስ፣ አንዱ የይሁዳ..." የኦርቶዶክስ እምነት ገለጻ መጽሐፍ 4 ምዕ.17 ገጽ.90

የመናፍቃን እና ሐሰተኛ መጽሐፍት ምስክርነት

መናፍቃዊው ፕሪስኪልያን 2ኛ ጴጥሮስ 2:2ን ጠቅሷል።

ሐሰተኛ-ሂፖሊጦስ (235/246 ዓ.ም. በኋላ) 2ኛ ጴጥሮስ 3:3ን ጴጥሮስ ብሎ ጠቅሷል። ክፍል 10 ገጽ.244

ሐሰተኛ-ቆጵርያኖስ (358 ዓ.ም. በኋላ) 2ኛ ጴጥሮስ 2:13ን ጠቅሷል።

ሐሰተኛ-ሜቶዲዎስ (312 ዓ.ም. በኋላ) 1ኛ ጴጥሮስ 2:6 ግማሽ፣ ሙዙር 118:22፤ ወይም ኢሳይያስ 28:16 ሊሆን የሚችል ጥቅስ አለው። ስለ ስምዖን እና አና ንግግር ምዕ.6 ገጽ.387

መናፍቃዊው ፔላጊዎስ (416-418 ዓ.ም.) 2ኛ ጴጥሮስ 2:20፤ 3:9,10,11ን ጠቅሷል።

ፔላጊያዊ መናፍቃዊው የኤክላኑም ዩሊያን (ወደ 454 ዓ.ም.) 2ኛ ጴጥሮስ 3:11ን ጠቅሷል።

3. ያለን የ2ኛ ጴጥሮስ ቀደምት ቅጂዎች ትናንሽ የቅጂ ልዩነቶች እንዳሉ ያሳያሉ፣ ነገር ግን ምንም ዓይነት ሃይማኖታዊ ጉልህ ስህተቶች የሉም።

p72 ቦድሜር 7 እና 8 ፓፒሪ 1ኛ ጴጥሮስ 1:1-5:14፣ 2ኛ ጴጥሮስ 1:1-3:18 እና ይሁዳ 1-25። ወደ 300 ዓ.ም. የዚህ ቅጂ ክፍል ፎቶ (2ኛ ጴጥሮስ 1:16-2:2ን የሚያሳይ) "የቅድምት አዲስ ኪዳን ቅጆች ሙሉ ጽሑፍ" ገጽ.468 ላይ ይገኛል። የጽሑፉ ዘይቤ "ሰነዳዊ ዘይቤ" ነው ይላል።

p74 (=ቦድሜር 17) ሐዋ 1:2-5,7-11,13-15,18-19,22-25፤ 2:2-4፤ 2:6-3:26፤ 4:2-6,8-27፤ 4:29-27:25፤ 27:27-28:31፤ ያዕቆብ 1:1-6,8-19,21-23,25,27፤ 2:1-3,5-15፤ 18-22, 25-26፤ 3:1,5-6,10-12,14,17-18፤ 4:8,11-14፤ 5:1-3,7-9,12-14,19-20፤ 1ኛ ጴጥሮስ 1:1-2,7-8,13,19-20,25፤ 2:6-7,11-12,18,24፤ 3:4-5፤ 2ኛ ጴጥሮስ 2:21፤ 3:4,11,16፤ 1ኛ ዮሐንስ 1:1,6፤ 2:1-2,7,13-14,18-19,25-26፤ 3:1-2,8,14,19-20፤ 4:1,6-7,12,16-17፤ 5:3-4,9-10,17፤ 2ኛ ዮሐንስ 1,6-7,13፤ 3ኛ ዮሐንስ 6,12፤ ይሁዳ 3,7,12,18,24 (7ኛ ክፍለ ዘመን)

7ኛ ክፍለ ዘመን - 1968 - "የአዲስ ኪዳን ጽሑፍ" ያዕቆብ 2:4 እና 1ኛ ጴጥሮስ 1:12 አሉት።

7ኛ ክፍለ ዘመን - 1975 - አላንድ እና ሌሎች ሦስተኛ እትም

6ኛ ክፍለ ዘመን - 1998 - አላንድ እና ሌሎች አራተኛ ተሻሻለ እትም

ቫቲካኑስ [B] (325-350 ዓ.ም.)፣ ሲናይቲከስ [Si] (340-350 ዓ.ም.)፣ እና አሌክሳንድሪኑስ [A] (ወደ 450 ዓ.ም.) 2ኛ ጴጥሮስ ሙሉ አሉት።

ክሌሜንቲን ቩልጌት 4ኛ እስከ 5ኛ ክፍለ ዘመን 2ኛ ጴጥሮስ 1:1፤ 2:14ን ጠቅሷል።

ዎርድስዎርዝ-ዋይት ቩልጌት 4ኛ እስከ 5ኛ ክፍለ ዘመን 2ኛ ጴጥሮስ 1:1-2፤ 3:9ን ጠቅሷል።

ስቱትጋርት ቩልጌት 4ኛ እስከ 5ኛ ክፍለ ዘመን 2ኛ ጴጥሮስ 1:1-2፤ 3:9ን ጠቅሷል።

048 5ኛ ክፍለ ዘመን

0209 (7ኛ ክፍለ ዘመን)

ኢጣሊካ (h) 5ኛ ክፍለ ዘመን

ኢጣሊካ (j) 5ኛ ክፍለ ዘመን

ኢጣሊካ (q) 6ኛ/7ኛ ክፍለ ዘመን

ቦሃይሪክ ቆብጥ [Boh] 3ኛ/4ኛ ክፍለ ዘመን

ሳህዲክ ቆብጥ [Sah] 3ኛ/4ኛ ክፍለ ዘመን

ኤፍሬሚ ሬስክሪፕቱስ [C] 5ኛ ክፍለ ዘመን

ፔሺታ ሶርያዊ [SyrP] ከ350 በላይ ቅጂዎች፣ ቀደምቱ 411-435 ዓ.ም. ናቸው (2ኛ ጴጥሮስ 3:18 ብሩስ ሜዝጀር "የአዲስ ኪዳን ጽሑፋዊ ማብራሪያ" ገጽ.633 ዘንድ)።

ሃርክሌያን ሶርያዊ [SyrH] 3ኛ/4ኛ ክፍለ ዘመን ወይም 616 ዓ.ም. 2ኛ ጴጥሮስ 1:3-5,10,17,19,21፤ 2:4,6,9-13,15,20፤ 3:9-11,18ን ጠቅሷል።

ፊሎክሴኒያን ሶርያዊ [SyrPh] 507/508 ዓ.ም. 2ኛ ጴጥሮስ 1:3,10,14,17፤ 2:4,6,11-13,15,17,20፤ 3:9-11,18ን ጠቅሷል።

ፍልስጤማዊ ሶርያዊ [SyrPal] 6ኛ ክፍለ ዘመን 2ኛ ጴጥሮስ 1:1-5,10፤ 3:10-11,18ን ጠቅሷል።

አርሜናዊ [Arm] ከ5ኛ ክፍለ ዘመን

ጆርጂያዊ [Geo] ከ5ኛ ክፍለ ዘመን

ጎቲክ 493-555 ዓ.ም.

ስለ 2ኛ ጴጥሮስ ቀደምት ቅጂዎች ተጨማሪ ለማወቅ www.BibleQuery.org/2 Peter Manuscripts.html ይመልከቱ።