< Biblíufyrirspurn úr Míkah

Spurning: Í Míkah, hver er meginatriði bókarinnar?

S: Eins og í mörgum öðrum smærri spádómsbókum talar Míkah fyrst og fremst til uppreisnarseggja sem, vonandi, munu breytast og iðrast. Hún fjallar um tvær spurningar: hvar erum við núna og hvert getum við haldið héðan?

S: Í Míkah, hvað eru líkindi við bók Jesaja?

S: Míkah og Jesaja lifðu samtímann og hefðu vel getað þekkt hvorn annan og hlustað á hvorn annan. Þó að engar nákvæmar tilvitnanir séu til staðar, eru nokkrir líkindir í orðalagi og hugsun.

Míkáspáin hefur 105 vers, svo það eru ein samlíking á hverjum sjö versum. Til samanburðar hefur Opinberunarbókin eina samlíkinguna við restina af Biblíunni á hverjum fimm versum.

Í samanburði er hér styttri listi yfir samlíkingar með Jeremía.

S: Í Míkah 1, hvenær var þessi bók skrifuð?

A: Þar sem Míkás nefnir borgina Samaríu, sem var til um 880 f.Kr., hlýtur Míkás að hafa verið ritað eftir þann tíma. Þar sem Samaríu var eytt árið 722 f.Kr., hlýtur að minnsta kosti hluti Míkásar að hafa verið ritaður fyrir þann tíma. Míkah lifði um svipað leyti og Jesaja. Orð Míkah 3:12 var vitnað öld síðar á tímum Jeremíasar í Jeremías 26:18. Míkah segir að bókin hafi verið skrifuð á tímum þriggja konunga, sem staðsetur hana á tímabilið 750/740 til 687/686 f.Kr.

Spurning: Í Mík 1:1, gæti þessi Míkah verið sami og Míkía, sem spáði fyrir Ahab í 1 Konungabók 22:8?

S: Nei. Þó að Míkah sé stytting á nafninu Míkía, spáði Míkía um árið 854 f.Kr., en Míkah sem hér um ræðir lifði rúmlega hundrað árum síðar.

Spurning: Í Mík 1:1, hvar var Morasheth?

S: Heimalægi Míkásar var um 40 kílómetra, eða 25 mílur, suðvestur af Jerúsalem. Við vitum ekki nákvæmlega hvar þetta litla þorp var, en stefnan setur það nálægt filistíska borginni Gat.

S: Hvers vegna er borginni Samaríu getið í Mík 1:1, þar sem Samarítumenn urðu til fyrst öld síðar, eftir útlegðina?

A: Þó að samaritarnir hafi ekki verið til fyrr en eftir útlegðina, var borgin Samaríu til fyrir þá. Borgin Samaríu var höfuðborg norðurríkis Ísraels frá tíma Omrí, sem reisti hana um 880 f.Kr. (1. Konungabók 16:24).

Q: Í Mík 1:2, hvernig er Guð vitni gegn sumum mönnum?

S: Guð sér allt og veit allt. Sem dómari mannkyns er Guð vitni að því illu sem menn segja og gera. Hins vegar leggur þessi vers áherslu á að Guð sé vitni gegn þeim. Fyrir fólk sem gerir illt vilja þeir helst að Guð viti ekki hvað það gerir. Þó að Lúxortextinn (Septuaginta) megi þýða sem "vitni meðal" eða "vitni gegn", er samhengi textans að Guð sé vitni gegn synd.

Eitt mál er: gegn hverjum er Guð vitni? Næstu vers tala eingöngu um Júda og Samaríu. Ef Guð er ekki að ásaka allar þjóðir, þá er Guð að ásaka Júda og Samaríu, og allar þjóðir eiga að heyra og veita athygli.

Spurning: Í Mík 1:4, hvenær munu fjöll bráðna og klofna?

S: Þetta og Míkah 4 mun gerast á hinum síðustu dögum. Sakaríás 14 lýsir nánar hvernig Olíufjallið mun klofna í tvö.

S: Í Mík 1:5, af hverju kallar Míkah synd þeirra "brotið Jakobs"?

S: Eins og við sjáum í Míkásar 1:10-15 er Míka mjög nákvæmur í orðalagi sínu. Míka notar nafnið "Jakob" til að minna þá á ætt þeirra og hverjir þeir eru. Oft þegar einhverjum er bent á syndir sínar er gott að minna þá á hverjir þeir eru og hvaðan þeir koma. Ávítun getur verið hávær og hörð; en ávítun getur einnig verið hljóðlát og íhugul.

S: Í Mík 1:6, hvernig átti Samaríu að verða eins og hrúga á akri og gróðursetning vínakra?

S: Þessi hliðstæður eru sýnilegar áminningar um áður hreinsaðan úrgang og gagnslausan efni. Fyrir kristna eru 2. Tímóteusarbréf 2:20-21 og 2. Pétursbréf 1:8 áminningar um að við verðum að gæta þess að óhlýðni okkar geri okkur ekki gagnslaus.

Q: Í Mík 1:7, heiðrar Guð nokkurn tíma fórnir sem honum eru gefnar af peningum sem aflað er með illum hætti?

S: Guð er frjáls til að gera sem Honum þóknast með peningum sem aflað er á illan hátt. Við ættum þó aldrei að færa Guði eignir sem við höfum aflað okkur á ólöglegan hátt, en aftur á móti ættum við ekki að eiga neinar slíkar eignir frá upphafi. Guð vill að við gefum Honum af heiðarlegu og sæmilegu starfi okkar. Jafnvel Davíð í 2 Samúel 24:24 vildi ekki færa Drottni fórn sem kostaði hann ekkert. Dávíð krafðist þess að greiða Araúna fyrir það sem hann ætlaði að fórna. Í Markúsarguðspjallinu 12:41-44 hrósaði Jesús örlæti ekkju sem gaf fórn. Peningar sem fengnir eru með siðlausum eða ólögmætum hætti, eða með því að misnota aðra, eru gagnslausir sem eitthvað sem Guði þykir vænt um.

Spurning: Í Míkásar 1:8-9, hvað táknar það að refi og ugla séu saman? Hvernig tengist þetta Míkásar spámanni?

S: Bæði eru dýr sem hreyfast (og gefa frá sér hljóð) á nóttunni. Þau geta haft ógnvekjandi hljóð, en þú sérð þau ekki. Kannski á svipaðan hátt mun Míka harmast yfir þeim, óháð því hvort þau sjá hann eða ekki. Á svipaðan hátt varar Guð þá við um syndir þeirra, og þau þurfa að hlusta þótt þau sjái hann ekki, né afleiðingar syndar sinnar – ennþá.

S: Í Mík 1:9; 2:10 og Jer 30:12,15, hvenær eru andleg sár manna ógrænanleg af Guði?

S: Fyrir suma virðast sumir syndir auðveldari í iðrun en aðrir. Þó Guð sé alvaldur, eru til ákveðin atriði sem hann kýs að gera ekki. Þegar einhver vill ekki að Guð lækki hann frá illu sínu og hafnar Guði, er Guð ekki skyldugur til að þvinga á hann það sem hann vill ekki. Þegar svo er, er sárið ólæknandi, eins og í Ósía 5:13.

Spurning: Í Míkó 1:10-14, af hverju notar þessi spámaður orðaleiki í þessari alvarlegu stöðu?

A: Þessir orðaleikir eru ekki húmor, heldur bókmenntalegt bragð í fornhebraískri ljóðlist. Það var gott að spádómarnir væru fluttir á þann hátt að auðvelt væri að muna þá, því þá myndu menn rifja upp orðin þegar spádómurinn rætist. Míkah var ekki einstakur, því þegar Guð gaf Jeremía sýn í fyrsta sinn gerði hann það í formi orðaleiks.

Þó að þetta, dæmisögur og endurteknar máltæki geti þjónað sem minnisgripur, er það vanmat að segja að þetta sé bara minnisgripur. Í hvert sinn sem fólk heyrði nöfn þessara kunnuglegu bæja mundi það þetta ljóð og dómnum sem beið. Einnig var ekki bara um það að ræða að dómurinn myndi falla yfir sveitir almennt, heldur myndu þessir tilteknu bæir (sem og aðrir) verða fyrir áhrifum.

S: Í Míkásar 1:10a og 1:15b eru þetta bókahlífar, hvernig tengjast þær og hvaða þýðingu hafa þær?

S: Míkah 1:10a er ekki upprunalegt hjá Míkah. Hann er að vitna í 2. Samúel 1:20, þegar Sáúl og Jónatan voru drepnir af Filistímönum. Míkah 1:15b nefnir Adúllam, þar sem Davíð faldi sig fyrir Sáúl í helli í 1. Samúel 22:1. Þetta er í öfugri tímaröð.

Sp.: Í Mík 1:13, hvernig er sum synd eins og boðorðið um að "spenna hesta vagnsins þíns"?

S: Sum synd, þegar þú fremur hana, er í grundvallaratriðum lokið. Aðrar syndir eru meira fíknvaldandi og vaxa, eins og krabbamein. En enn aðrar syndir má kalla "upphafssyndir." Rétt eins og maríjúana getur verið inngangsefni að harðari vímuefnum, brjóta sumir syndir niður hindranir eða gera einstaklingnum kleift að fremja fleiri syndir. Til dæmis getur stuldur og fjáröflun úr honum gert einstaklingnum kleift að verða ölvaður, borga vændiskonu, neyta vímuefna eða gera aðra hluti. Sumar syndir eru eins og að spenna fyrir vögnum hestana þína.

Lachís var stór borg í Sjefelu, láglendi Júda, og þekkt fyrir hesthús sín. Í 5. Mósebók 17:16-17 segir að konungur megi ekki safna sér miklum fjölda hesta né eiginkvenna. Hins vegar, frá Sálómoni og fram, áttu konungar Ísraels og Júda stórar hjarðir. En hestar skipta meira máli í árásarhernaði en við varnir borgar. Sennakereb var svo stoltur af því að hafa lagt borgina undir sig að hann lét gera relíefmynd af henni á höll sinni í Níneve. En þó var aldrei gerð mynd af Jerúsalem.

Q: Í Mík 1:16, af hverju myndu þeir raka höfuð sín í sorg?

A: Þeir voru ekki að syrgja húsin sín eða auðinn, heldur börnin sín, sem annaðhvort voru látin eða höfðu verið tekin til þrældóms og aldrei aftur séð.

Spurning: Í Mík 1:16, þar sem talað er um háfuglslausa háfugla, voru þá háfuglar í Palestínu?

A: Engar fuglategundir sem við köllum "hrafnfóðurörn" voru í Palestínu, þar sem þessar fuglategundir lifa í Norður-Ameríku. Í Míkah 1:16 stendur: "gerið ykkur hrafnfóðurörnslaus," og hebreska orðið fyrir örn getur einnig þýtt hræætur.

Svartur örn, einnig kallaður fiskörn, var sköllóttur á höfði og hálsi, eins og margar aðrar fuglategundir sem éta dauða dýr.

Gíreðlar, einnig kallaðir egyptískir örnarnir, hafa einnig sköllóttan haus með gulum hálsfjaðrum.

Grífuvötur, sem einnig eru einfaldlega kallaðir örn, hafa háls sem er sköllóttur eða mjög þunnhúðaður með hvítum loðdúni.

Tvær alvöru örnar í Palestínu, keisarahörn og gullörn, hafa ekki sköllótt höfuð né háls.

Sköllóttan haus kemur í veg fyrir að fiður klumpist saman vegna blóðtöku þegar fuglinn steypist höfði á undan inn í innmatur dauðs dýrs.

Spurning: Í Míkó 2:1, hvað er merkilegt við að þeir séu að leggja illt til á rúmum sínum?

A: Fólk gerði ekki aðeins illt þegar það var freistað í aðstæðum, og ekki aðeins gerði það fyrirfram hugsað illt, heldur lágu þeir jafnvel vakandi í rúmum sínum um nætur og plönuðu hvernig þeir gætu gert illt. Kannski er þetta ein af ástæðunum fyrir því að Sálmur 4:4 hvetur fólk: "Í rúmi þínu, rannsakaðu hjarta þitt og vertu kyrr." (Berean Standard Bible)

S: Í Míkásar 2:1-2, hvernig geta menn í dag skipulagt fjárhagslegt illverk?

Svar: Míkás 2:2,4,9 talar sérstaklega um að leggja undir sig akrar og svíkja karla og konur um heimili sín, og gefa akrana landráðsmönnum. Í dag getur það einnig falið í sér að taka fjárfestingar, sparnað og eftirlaun fólks, annaðhvort með ólögmætum hætti eða með lögmætum en siðlausum hætti.

Hér er einfölduð dæmi. Ímyndaðu þér siðlausan fjárfestingarsjóð sem rekur átta sjóði, og hver þeirra setti allt fé sitt í fjárfestingar sem voru jafn áhættusamar og Las Vegas. Líkurnar á 48% ávöxtun voru 50%, og líkurnar á að tapa öllu voru 50%. Að meðaltali misstu helmingur sjóðanna allt fé sitt og hurfu hljóðlega. Hálfur hluti sjóðanna gerði 40% (þeir héldu hinum 8% fyrir stjórnunargjöld og bónusa). Endurtaktu þetta nú í tvö ár í viðbót. Að meðaltali myndi einn sjóður hafa 40% árlega ávöxtun í þrjú ár í röð, sem lítur út eins og afar glæsilegur árangur. Þú heyrir aldrei um hina sjóðina, með nánast sömu stefnu, sem hverfa.

Raunsærra dæmi er ein fjárfestingartímaritsþjónusta sem ég fylgdi í nokkra mánuði. Þegar þeir sögðu að hlutabréf myndi hækka, hækkaði það yfirleitt – um þriðjung sinnum. Um þriðjung sinnum lækkaði það. Og um þriðjung sinnum gerði það ekkert. Svo í raun og veru var að fylgja ráðum þeirra eins og að kasta teningum. Hins vegar gátu þeir auglýst vinningspár sín sem þeir höfðu spáð rétt fyrir um og þagað um hin tvö þriðju hlutana.

Sp.: Í Mík 2:2b, hvernig getur maður svindlað einhvern úr arfinum sínum?

S: Á tímum Gamla testamentisins var landið arfleitt innan ættbálksins. Jafnvel þótt landið væri selt átti það að snúa aftur til upprunalega eigandans á Júbílíuárinu, sem kom á fimmtán ára fresti (3. Mósebók 25:10-13). Hins vegar voru Ísrael og Júda á þessum tíma eins og þjóðirnar í kringum sig og fylgdu því ekki. Þeir óhlýddu lögum og héldu landi að eilífu sem þeir áttu ekki að halda. Fólk getur í dag græðgishyggjulega náð til eigna í gegnum dómstólakerfið, ef það höfðar dýrar málsóknir eða kallar á falska vitni.

Spurning: Í Mík 2:3, hvað er athugavert við að "ganga svo stoltlega" eða "ganga hátt"?

S: Að vera stolt getur gefið til kynna að þú sért að treysta meira á sjálfan þig en á Guð. Það getur látið þig líða æðri öðrum. Einhver sagði einu sinni að í ensku væri miðletur bæði í orðinu sin (synd) og pride (stolti) "I". Þegar einhver metur sjálfan sig, eða eigin mikilvægi, meira en kærleika sinn til Guðs og annarra, er hann að óhlýða tveimur stærstu boðorðunum sem Jesús gaf.

Spurning: Í Mík 2:3, hvað með þá sem segja að Drottinn reiðist ekki né hafi reiði?

Þeir eru að vanrækja lykilatriði í eðli Guðs. Eiga þeir þá aldrei að hafa lesið Opinberunarbókina? Eiga þeir þá aldrei að hafa lesið gamlatestamentis-bækurnar fyrir utan Orðið Sólómons, Rút og Ester? Í hverri bók Gamla testamentisins nema þessum þremur er minnst á reiði og hefnigirni Guðs. Að sama skapi minnir hver bókin í Nýja testamentinu á reiði og hefnigirni Guðs nema eftirfarandi: Filippíbréfið, 1. og 2. Tímóteusarbréf, Títusarbréfið, Filemóníbréfið, 1. Pétursbréf og 1., 2. og 3. Jóhannesarbréf. Hér er hluti af heimildaskrá.

Guð er öfundugur Guð. 2. Mósebók 20:5; 34:14; 5. Mósebók 4:24; 5:9; 6:15; Jósúa 24:19; Nahúm 1:2; Sakarías 8:2; 1. Korintubréf 10:22

Guð refsir. 1. Mósebók 3:14-19; 4:13; 15:14; 2. Mósebók 32:34; 3. Mósebók 18:25; 26:18,28; 5. Mósebók 22:18; 1. Samúelsbók 15:2; 2. Samúelsbók 7:14; Jób 21:19; 37:13; Sálmur 59:5; 89:32; 94:10; Jesaja 10:12; 13:11; 24:21; 26:21; 27:1; Jeremía 5:9,29; 6:15; 9:9,25; 11:22; 14:10; 21:14; 23:34; 27:8; Esekíel 5:8-10; Sakarías 10:3; (gefið í skyn) Sefanías 3:15; Matteus 25:46; Postulasagan 7:7; 2 Korintubréf 10:6; 1 Þessaloníkubréf 4:6; 2 Þessaloníkubréf 1:8-9; Hebreabréfið 2:2; 10:29; 12:6; Júdasbréfið 7; Opinberunarbókin 17:1; refsa Babýlon Jeremía 25:12

Guð er ekki háð. Galatabréfið 6:7

Guð hefnir. 5. Mósebók 32:35,43; 1. Samúelsbók 24:12; 2. Konungabók 9:7; Jesaja 1:24; 65:6; 66:6; Jeremía 5:9,29; 9:9; 15:15; 51:6b,36; Rómverjabréfið 12:19; 2. Þessaloníkubréf 1:6; Hebreabréfið 10:30; Opinberunarbókin 6:10; gefið í skyn í Sálmi 79:12; 94:2; Klageljóðin 3:64

Guð hefur reiði. 2 Mósebók 15:7; 22:24; 32:10-12; 3 Mósebók 10:6; 4 Mósebók 11:33; 16:46; 5 Mósebók 9:7-8,22; 11:17; 29:23,28; 1 Samúelsbók 28:18; 2 Konungabók 22:13,17; 23:26; 1 Króníkubók 27:24; 2 Króníkubók 12:7,12 (reiði snúin frá); 19:2,10; 24:18; 28:11,13; 29:8,10; 30:8; 32:25-26; 34:21,25; 36:16; Esra 5:12; 8:22; 10:14; Nehemía 13:18; Jób 14:13; 21:20,30; 32:2; Sálm 2:5,12; 21:9; 59:13; 78:31,38,49; 79:6; 89:46; 90:7,11; 95:11; 102:10; 106:23,40; 110:5; 124:3; Orðskv. 11:4; Jesaja 9:19; 10:6; 13:13; 14:6; 60:10; Jeremía 7:29; 10:10; 18:20 (snúa reiði); 21:5; 32:37; 50:13; Klagelied 3:1; Esekíel 7:12,14,19; 21:31; 38:19; Hóseas 5:10; 13:11; Amos 1:11; Nahúm 1:2; Habakkúk 3:2,8; Sefanías 1:15,18; Sakaría 7:12; 8:14; Matteus 3:7; Lúkas 3:7; 21:23; Jóhannes 3:36; Rómverjabréfið 1:18; 2:5; 9:22; Efesusbréfið 2:3 (reiðinnar börn); 5:6; Kólossubréfið 3:6; 1. Þessaloníkubréf 1:10; Hebreabréfið 3:11; 4:3; Opinberunarbókin 6:16-17; 11:18; 12:12; 14:8,10,19; 15:1,7; 16:1,19; 18:3; 19:15

Guð reiðist. 2. Mósebók 4:14; 4. Mósebók 11:10; 12:9; 22:22; 25:3-4; 32:10; 5. Mósebók 4:25; 6:15; 7:4; 9:18-19; 13:17; 29:20,23-24,27-28; 31:17,29; 32:16,21-22; Jósúa 7:1,26; 23:16; Dómarabókin 2:12,14,20; 3:8; 10:7; 2 Samúel 6:7; 24:1; 1 Konungabók 11:9; 14:9,15; 15:30; 16:2,7,13,26,33; 21:22; 22:53; 2 Konungabók 13:3; 17:11,17-18; 21:6,15; 22:17; 23:19,26; 24:20; 1 Króníkubók 13:10; 2 Króníkubók 25:15; 33:6; 34:25; Esra 9:14; Nehemía 4:5; 9:5,13; Sálmur 2:12; 6:1; 7:6,11; 21:9; 27:9; 38:3; 56:7; 69:24; 74:1; 76:7; 78:21,49,50; 79:5; 80:4; 85:3-5; 90:7,11; Predikarinn 5:6; Jesaja 1:4; 5:25; 9:12,17,21; 10:4-5,25; 12:1; 13:3,9,13; 42:25; 48:9 (Guð seinkar reiði sína); 63:3,6; 65:3; 66:15; Jeremía 3:12; 4:8,26; 12:3; 15:14; 17:4; 18:23; 21:5; 23:20; 25:37-38; 30:23; 32:37; 33:5; 36:7; 42:18; 44:3,6; 49:37; 51:45; 52:3; Lamentations 1:12; 2:1,3,6,21-22; 4:11,16; Ezekiel 5:13,15; 7:3,8; 13:13; 20:8,21; 22:20; 25:14; 43:8; Daniel 9:16; Hosea 8:5; 11:9; Jónas 3:9; Míkah 2:3; 5:15; Nahúm 1:6; Sefanías 2:2-3; Sakarías 10:3

Seinn til reiði (en samt reiður). Jóel 2:13b; Jónas 4:2; Nahúm 1:3

Ekki reiður að eilífu. Míkah 7:18

Guð eyðileggur [í reiði] 1. Mósebók 6:13 (flóðið); 19:12-13 (Sódóma og Gomórra); Amos 6:11; 9:8; Obadia 8,15; Habakkúk 1:5-11; Haggai 2:22; Sakyllarbréf 1:3; 2:16; Markús 12:9; 1 Korintubréf 3:17; 10:8; Jakobsbréf 4:12; 2 Pétursbréf 2:4-9,12

Reiði Guðs. Daníel 9:16

Reiði Guðs. Malakías 1:4

Guð má ögra til reiði. Sálmur 78:58; 106:29; Jeremía 7:18-20; 8:19; 11:17; 25:6-7; 32:29-32; Esekíel 8:17; 16:26

Guð má ögra til öfundar. 1 Korintubréf 10:22

Guð er ástúðlegasti veru alheimsins, en hann hefur einnig mestan reiði.

Spurning: Í Mík 2:9, hvernig getur einhver tekið dýrð Guðs frá barni að eilífu?

S: Í vilja okkar og jafnvel í því hverjir við verðum þegar við eldumst upp, erum við að vissu leyti háð þeim sem umlykja okkur.

Q: Í Mík 2:11, af hverju er það viðeigandi að falsspámenn spái vín fyrir þetta fólk?

Svar: Slíkur spámaður myndi bæði spá því sem fólkið vildi heyra og því sem það myndi fá. Engin yfirnáttúruleg gjöf var nauðsynleg fyrir spádóm sem fólkið myndi of fúslega uppfylla sjálft. 2. Tímóteusarbréf 4:3 talar um fólk sem hefur "kláða í eyrunum" og mun hlusta eingöngu á prédikara sem segja það sem það vill heyra.

Q: Í Mík 2:11, af hverju hafa menn tilhneigingu til að trúa hlutum sem þeim þykja ánægjulegir?

S: Þetta er algengur eiginleiki fallinnar mannlegu náttúru; fólk hefur fallna útgáfu vonar. Við viljum trúa hlutum sem við vonum að séu sanna og getum blekkt okkur sjálf. Fólk vill kalla óþægilega hluti sem eru nánast öruggir algjörlega óvíst, og ánægjulega hluti sem eru mjög óvíst örugga. Ef þú telur hversu oft í fréttum einhver lýsir einhverju sem staðreynd þegar hann gat ekki vitað að það væri staðreynd, myndir þú telja mjög hátt talan.

Sp.: Í Mík 2:12-13 er engin ástæða gefin fyrir þessum fyrirheitum í Mík 1-2:10. Af hverju heldurðu að Guð lofi þetta?

S: Þetta snýst ekki um fólkið sjálft. Það snýst að hluta til um Guð og að hluta til um samband Guðs við lýðinn. Guð gaf loforð til Abrahams, Davíðs og annarra, og Guð mun standa við orð sitt engu að síður. En Guð elskar einnig niðja Abrahams og mun gera þetta vegna kærleika síns til þeirra. Ekkert bendir þó til þess að þeir hafi það skilið.

S: Í Mík 2:12 og Jes 34:6, hvar er Bozrah?

S: Hún var í Edóm samkvæmt Amosarbréfi 1:12. Bozrah var höfuðborg Edóms; hún er nútíma Buseirah, sem er um 25 til 30 mílur sunnan við Dauðahafið.

Spurning: Í Mík 3:1-2, af hverju hata sumir leiðtogar hið góða og elska hið illa?

Svara: Illt getur verið það sem glæpamenn gera, en illt getur einnig verið pólitískt, lagalegt og trúarlegt. Sumir leiðtogar geta verið "sambýlisverur", sem gera sér grein fyrir að völd þeirra byggjast eingöngu á því að veita sumum ójöfnu forgang fram yfir aðra.

Sumir fremja illt af engum öðrum ástæðum en eigin hagnaði eða öryggi. En það er ekki endilega að elska hið illa. Aðrir vilja hafa "illkvittnislega snjalla" einstaklinga sem bandamenn sína, því þeir vita að þeir muni víkja reglum þegar það er þeim í hag. Enn aðrir finna persónulega ánægju af því að láta hina réttlátu falla eða sjá þá þjást.

S: Í Mík 3:2-4, er hér verið að tala um raunverulegt kanníbalisma?

A: Nei. Þetta er að gleypa sálir manna fyrir peninga. Míkás notar svo harða og lifandi orðræðu til að miðla dýpt og þrjósku hins illa hjá stjórnmálaleiðtogum, lögfræðingum og trúarleiðtogum.

Sp.: Í Mík 3:4, neitar Guð nokkurn tíma að veita blessun sína þeim sem biðja um hana?

A: Oft gerir hann það. Maður þarf að spyrja sig hvers vegna fólkið er að biðja um blessun Guðs. Þegar fólk vill blessun náns sambands við Guð en forðast nána hlýðni við hann, fær það ekki alltaf það sem það vill. Jakobsbréfið 4:3 talar um fólk sem biður Guð en fær ekki, vegna þess að það biður um að nota það í eigin löngunum.

Spurning: Í Mík 3:5-7,11, af hverju gefur Guð stundum aðeins þögn þeim sem segjast vilja heyra hann?

S: Falskir spámenn "kynnir frið en narta með tönnum sínum" (Míkás 3:5); það er að segja, þeir bíta aðra á meðan þeir segja frið. Hebreska orðið fyrir að narta eða bíta, nasak, getur þýtt bit tanna, bit orms og vexti af láni.

Spurning: Í Mík 3:9, hver er munurinn á því að láta réttlæti sig ekki varða og því að fyrirlíta réttlæti?

S: Fyrst smá bakgrunnur, svo svarið. Hebreska orðið fyrir að fyrirlíta, ta'ab, er mjög sterkt orð sem þýðir að hata. Frá og með 701 f.Kr. var forystan í Jerúsalem mjög veikburða. Konungurinn var fluttur í útlegð rétt rúmlega hundrað árum síðar, árið 597 f.Kr., og Musterið var eyðilagt árið 586 f.Kr.

Sumir leiðtogar hugsa um réttlæti fyrir alla, jafnvel þá sem studdu þá ekki. Aðrir leiðtogar láta sig ekki varða hvort réttlæti sé framfylgt eða ekki, svo lengi sem þeir fá það sem þeir þurfa. Kannski vilja þeir helst ekki hugsa um óréttlæti. Aðrir trúa hins vegar því að "markmiðið helgi aðferðirnar" og að hvaða aðferð sem er, réttlát eða ekki, sé réttlætanleg til að ná því sem þeir vilja. Sumir vilja eitthvað ákveðið, eins og að vinna kosningar. Aðrir vilja allt sem þeir geta fengið, fyrir sig sjálfa og trygga stuðningsmenn sína, og þeir telja að það sé aldrei nóg að reyna að fullnægja þessum þörfum, svo þeir hugsa: "Ég get hætt núna."

Spurning: Í Mík 3:9, hvaða dæmi eru í sögunni um leiðtoga sem fyrirlíta réttlæti?

S: Vínekran Nabót

Fölskuðu dekrettalarnir

Fölskuðu dekrettalarnir eru 100 bréf sem staðfesta vald Páfa. Í þeim segir Pétur að honum hafi verið veitt vald til að leiða kirkju Krists á jörðinni. Pétur gaf þetta vald til næsta páfa, o.s.frv.

Flest fölsuðu dekretaálin eru svokölluð "Pseudo-Isidórísk" dekretaál, nefnd eftir manni sem kallaði sig "Isidore Mercator", sem virðist hafa skrifað þau í Frakklandi og flutt til Metz í Frakklandi á árunum 847–859 e.Kr. Þau gefa í skyn að vera bréf páfanna og kirkjuþinga frá árunum 78–731 e.Kr. Það eru mörg stolin tilvitnun, en að öðru leyti er stíllinn eins og hjá einum og sama höfundinum.

Sýnist helsti hvati að baki þessum dekreta hafa verið að tryggja staðbundnum biskupum meiri sjálfstæði með því að segja að þeir væru ekki ábyrgir gagnvart erkibiskupum, kirkjuþingum eða ríkinu, heldur einungis páfanum. Þessir falskuðu dekreta höfðu djúpstæð áhrif og lyftu páfunum í stöðu æðri öllum öðrum á jörðinni.

Decretalarnir voru notaðir á kirkjuþingum í Worms (868), Köln (887), Metz (893) og Tribur (895). Aðskilnaðarþjóðkirkjan samþykkti þær aldrei, og þær voru hafnaðar sem falsanir í vestri um 1100 e.Kr. Tvö óyfirstíganleg vandamál eru annars vegar að enginn hafði heyrt um þær fyrir 850 e.Kr., og hins vegar að þær innihalda mörg söguleg tímasetningarvillur, þ.e. "hvernig stendur á því að páfar vitnuðu í fólk sem fæddist eftir dauða þeirra?" Þrátt fyrir það notaði kaþólska Corpus Juris enn árið 1580 fölsuðu dekreta til að sanna að kaþólskan væri rétt. Árið 1628 þurfti ennþá protestantinn David Blondel að afsanna fölsunarnar.

Einkenni sumra páfanna:

Ættum við að ganga til liðs við páfann Júlíus II (Stríðs páfa, 1503–1513) í her hans, til að hernema, myrða og ræna í ítölskum borgum til að bæta við "Guðs ríki", þ.e. páfadæmisríkjunum?

Hversu slæmir voru sumir páfar? Samkvæmt Topical History of Christianity eftir Austin, bls. 148,

Þá [eftir 904] hófst svokölluð "pornoкратия", þegar Theodora og tvær dætur hennar, Theodora yngri og Marozia, stjórnuðu í reynd Róm og kirkjunni sjálfri. Sem lokkandi vændiskonur höfðu þessar konur selt líkama sína í skiptum fyrir embætti, titla og land, sem veitti þeim víðtækan völd. Marozia átti ólögmæta ástarmál við páfann Sergíus III, og úr því fæddist sonur sem síðar varð páfi Jón XI. Þegar Marozia leitaði til að láta krýna sig keisaraynju, lét yngri sonur hennar, Alberic, móðru sína ræna og fangelsa, setti hálfbróður sinn, páfann, í fangelsi og gerðist sjálfur keisari. Hann ríkti frá 932 til 954 og beitti páfadóminn algjörum völdum. Eftir dauða Alberic var sonur hans, Octavian, kjörinn páfi, Jóhannes XII, og reyndist vera viðbjóðslegasti meðlimur þessa siðspillta fjölskyldu.

b. Ríkisstjórnir Ottóanna. Árið 962 krýndi hinn illi Jón XII þýska konunginn Ottó I keisara Heilaga rómverska ríkisins. Í þeirri trú að hann hefði bandamann í lastum, komst Jón fljótlega að því að hinn nýi keisari var maður meiri prúðmennsku og helgaður því að endurheimta sæmd og heiður páfadómsins. Þegar Ottó kallaði saman kirkjuþing til að ræða sviptingu Johns embætti, hótaði páfi þeim öllum bannsökum, en þeir sviptu hann embætti engu að síður. Þremur mánuðum síðar kallaði Jón saman aðra kirkjuþing sem ógilti ákvarðanir kirkjuþings Ottós. Þess vegna ákvað Otto að beita valdi til að losa páfadóminn undan illgjörnum stjórnanda sínum.

... Næstu tóku tveir og fjörutíu ár [eftir 1004] í sögu páfadómsins að sér harða samkeppni, hentuga meðalveðru, andlegan máttleysi, lastir og spillingu. Það virtist ná sínu lægsta stigi með kjörinu á spilltum tólf ára dreng, páfanum Benedikt IX (1032–1045), sem eftir skammarlega lauslæti og óstjórn seldi hina heilögu tíaru (þ.e. embætti páfans) til hæsta bjóðanda. Hann var síðan þekktur sem Gregoríus VI (1045–1046)…."

Q: Í Mík 3:11-12, af hverju treysta sumir sem hunsa Guð ennþá á Guð til að vernda sig?

S: Í stað þess að treysta Drottni reyna sumir að endurskapa Guð í eigin mynd.

Fólk blekkir sjálft sig þegar það lítur á kristni sem ekki annað en eldhættutryggingu. Það telur Guð oft mikilvægan, en það telur ekki hlýðni sína mikilvæga. Í amerísku lagi segir: "Guð blessi Ameríku", en vegaskilti var reist þar sem spurt var: "Blessar Ameríka Guð?"

S: Hvers vegna heldurðu að Mík 4:1-3 sé nánast eins og Jesaja 2:2-4?

A: Þetta bendir til þess að vísað sé til sama atburðarins. Það verður ekki aðeins friður, heldur engin ógn af stríði; engin þörf verður á múrklæddum girðingum og borgum. Sama hversu mikill velmegun verður, mun nóg verða fyrir alla.

Spurning: Í Mík 4:9-13, hver er konan í þjáningu?

S: Þetta er myndlíking um lýðinn í Júda og Ísrael. Hún grætur vegna taps síns. Þetta er líka eins og kona í fæðingu, því eftir útlegðina endurfæddu heimkomumenn þjóð sína.

S: Í Mík 4:10, sýnir þessi tilvísun til Babýlonar að, nema þetta hafi verið guðdómlega innblásin spádómssýn um framtíðina, hafi Míkah verið skrifað síðar?

S: Tveir punktar til að íhuga í svari.

1. Babýlon varð ekki ráðandi heimsveldi fyrr en næstum öld eftir að Samaríu var eytt.

2. Þó að þetta sé guðdómlega innblásin spádómur, er hér einnig um að ræða sögu úr fortíðinni. Strax eftir að Assýríumenn voru stöðvaðir fyrir utan Jerúsalem sendi konungur Meródak-Baladán frá Babýlon sendimenn til Júda til að gera bandalag. Konungur Hiskía sýndi þeim allt, eins og greint er frá í 2. Konungabók 20:12-15 og 2. Króníkubók 32:31. Guð notaði Jesaja til að segja Hiskía að lýðurinn yrði fluttur til útlegðar til Babýlon, eins og segir í 2. Konungabók 20:16-18.

Í stuttu máli myndi heimsókn Babýloníumanna, ásamt opinberri spádómi Jesaja á þessum tíma um útlegð Júda, ekki gera Míkah anachronískan.

Spurning: Hvers vegna er Mík 4:11-13 ljóðræn réttlæti fyrir þjóðirnar sem safnast saman gegn Jerúsalem?

A: Þeir söfnuðust saman til að gleypa og ná í herfangið. En Guð hafði aðra hugmynd. Að lokum safnast þeir saman til að verða gleyptir og verða sjálfir herfangið.

Q: Í Mík 5:2, af hverju nefnir Míka hér "Efrata"?

S: Það voru tvö Betlehem, eitt í norðri og eitt í Júda; Betlehem Ephratah var Betlehem í Júda. Eins og Walter Kaiser segir í Hard Sayings of the Bible, bls. 335-336: "Ephrathah er eldri nafn Betlehem. Það kemur frá orðinu 'að vera frjósamur', og það nafn hentar einstaklega vel fæðingarstað þess sem myndi færa frelsun til jarðar." Betlehem er kallað Ephrath í 1. Mósebók 35:19 og 48:7.

Einnig bar ein af konum Kalebs nafnið Efrat. Hur var sonur þeirra, Salma var sonur hans, og sagt er að Salma hafi verið faðir Betlehem í 1 Króníkubók 2:19,50-51.

S: Í Mík 5:2, hvað er óvænt við Betlehem hér?

A: Þó að Betlehem væri aðeins um 5–6 mílur suður-suðvestur af Jerúsalem, var það langt frá því hvað varðar mikilvægi. Það var svo lítið og ómerkilegt að það var ekki einu sinni nefnt meðal bæjanna í Jósúa 15 og Nehemía 11. Þar sem Davíð hafði fæðst í Betlehem var það kallað Davíðsborg. Ef ekki væri fyrir það, væri það varla þekkt, því lítið annað merkilegt gerðist þar.

Sp.: Í Mík 5:2b, hvernig eru uppruna stjórnanda Ísraels "frá fornum tíma"?

S: Hebraíska orðið hér þýðir bókstaflega "dagar ómetanlegs tíma". Jesús hafði tilveru frá örófi alda (Jóhannesarguðspjallið 1:1; 17:5; Hebreabréfið 7:3). Áður en fyrsta sekúndan hófst hafði Jesús þegar verið getinn af Guði föður.

Spurning: Þar sem Mík 5:2 segir "þúsundir" í masoretísku handritinu og í Septuaginta, af hverju segir Mt 2:6 "stjórnendur/höfðingjar"?

S: Óháð því sem Míka 5:2 segir, er þetta það sem prestarnir og kennararnir sögðu Heródi að sögn. Lítum á fjögur atriði sem gætu útskýrt hvers vegna þeir sögðu það.

1) Í Míka 5:2 stendur: "Þú, Betlehem Efrata, sem ert minnstur meðal þúsunda Júda, af þér mun hann koma til mín, til að verða höfðingi í Ísrael…" (Orðrétt þýðing Green) Meginatriðið er að þótt Betlehem væri lítið að stærð, mun það verða mikilvægt.

2) Hebreska orðið fyrir "þúsundir" (fleirtala) í Míkah 5:2 er 'alapim. Samsvara þess á grísku er chiliasin. Hebreska orðið fyrir stjórnendur/höfðingja (fleirtala) er 'allupe. Gríska samsvarandi orðið er hegemosin. Þó að grísku orðin séu algjörlega ólík eru hebresku orðin mjög lík, ef áhrif vokalanna eru hunsuð. Gamla testamentið var upphaflega skrifað án vokalanna; þeir voru ekki bættir við fyrr en um 700 e.Kr. Þetta bendir til þess að þeir hafi ekki verið að lesa úr grísku sjötugum þýðingunni, heldur annað hvort úr hebresku, arameísku eða mögulega annarri grískri þýðingu.

3) Þetta var sagt af prestum og lögfræðingum. Þeir gátu gert mistök, eða þeir gátu verið að vitna fyrir Heródi í grískri þýðingu annarri en LXX. Líklegra er þó að þeir hafi verið að þýða munnlega úr hebresku yfir á arameysku eða grísku eftir því sem á leið.

4) En í raun gerðu prestarnir og lögfræðingarnir ekki mistök við að miðla merkingu: litla Betlehem er EKKI minnst í mikilvægi fyrir þann höfðingja sem kemur þaðan.

Spurning: Í Mík 5:3, sem spáir því að Ísrael verði yfirgefið þar til Messías kemur, af hverju heldurðu að Guð hafi gert það?

S: Þó ritningin segi það ekki, gæti það verið eins og leikskáld sem stýrir hraða sögunnar og skapar rólegheit fyrir stóra atburðinn.

Spurning: Í Mík 5:4-5a, telur þú að þetta sé loforð sem við getum krafist í dag, eða er það eingöngu fyrir okkur þegar við komum til himnaríkis?

S: Þar sem talað er um "jörðina" er það uppfyllt á jörðinni. Þó að það rætist að fullu í þúsund ára ríkinu og hinum nýja himni og jörð, er það loforð sem við getum krafist að einhverju leyti núna. Í dag styrkir Guð okkur með krafti sínum. Míkásar 5:5a segir að sá eini skuli vera friður okkar, og sá eini er Jesús. Í dag eigum við að dvelja í Guði og dýrka nafn hans til enda jarðar.

Spurning: Í Míkah 5:5, af hverju stendur "sjö hirðar, jafnvel átta höfðingjar manna"?

S: Valdherrar í Mið-Austurlöndum voru oft kallaðir hirðar. Þessi bókmenntalega tækni að para saman tölur kemur einnig fram í Amos 1:3,6,9,11,13; 2:1,4,6 og Orðskvæðum 30:15,18,21,29. Það þýðir að nákvæm tala skiptir ekki máli; það er umfang talans sem skiptir máli. Þannig að, í andstæðu við tómarúm guðlegra leiðtoga, eða jafnvel nokkurra leiðtoga yfir höfuð, á tímum Míka, myndu vera nægjanlegir leiðtogar til að leiða lýðinn.

Spurning: Í Mík 5:7, hvernig eru Guðs menn eins og dögg frá Drottni?

S: Daggur er ekki áberandi, en hann vökvar alls staðar. Í Palestínu á þurrkatímabilinu var daggur helsta leiðin til að plöntur fengju raka. Daggur beinist ekki sérstaklega að fáum stöðum; hann fer alls staðar. Þar sem við erum vitni fyrir heiminn gætum við ekki verið áberandi, en kristnir menn ættu að fara alls staðar. Við erum eins og bréf frá Kristi (2 Korintubréf 3:3) og eina bréfið frá Kristi sem sumir sjá.

Spurning: Í Mík 5:12, af hverju stunda menn galdra og töfra, og hvernig tengist Mík 5:12 við Mík 5:11 og 5:13?

S: Sumir gera það vegna þess að þeir halda að það gæti virkað, aðrir eru kannski ekki vissir en gera það til öryggis og vegna þess að þeir halda að það geti ekki skaðað. Sumir vilja stjórna náttúrunni, andlegum öflum o.s.frv., til að láta þau vinna eftir vilja sínum. Annar hluti ástæðunnar er tilfinning um stjórn á yfirnáttúrulegum öflum. Sumir biðja aðra um aðstoð við að fá ákveðna hluti, til dæmis ástfanginn aðila eða til að bölva öðrum. Stundum vilja þeir sem færa goðum fórnir eða stunda okkultisma ekkert annað en að vera látnir í friði af illum öflum. Þeir óttast ill öfl.

En enn verri en þetta eru þeir sem gera þetta eingöngu til að græða peninga og hvetja aðra til þess.

Sp.: Í Mík 5:12, af hverju heldurðu að Guð sé svo á móti galdra og spádómum?

A: Þetta er í eðli sínu viðurkenning á því að þú trúir á hið yfirnáttúrulega, viðurkenning á því að þú þurfir á hjálp að halda, og snýr þér til annars í stað Guðs. Ímyndaðu þér vikurnar fyrir útskriftarball í menntaskóla, þegar strákur biður stelpu um að fara með sér. Hvernig heldurðu að hann myndi líða ef hún segði: "Ég vil virkilega fara á ballið, ég á engan til að fara með mér og ég myndi frekar fara með nánast hverjum sem er frekar en þér." Þetta er kannski dálítið eins og það sem fólk er að segja Guði þegar það vill hafna hjálp og vernd hans og kjósa í staðinn að fara með illum djöflum.

Q: Í Mík 6:1-2, hvers vegna var Míka að tala við hæðirnar og fjöllin?

A: Þetta er ljóðræn notkun bókmenntalegs bragðs sem kallast persónugerð. Guð kallaði hæðirnar og fjöllin sem vitni að trúfesti Guðs gagnvart Ísraelsmönnum og vantrú þeirra gagnvart Honum. Auk þess notaði Jesaja, sem lifði á sama tíma, svipuð bókmenntaleg brögð.

Sp.: Í Mík 6:3, hvernig geta sumir verið þreyttir á trúarbrögðum og þreyttir á Guði? Hver er munurinn?

Svara: Sumir halda að þeir séu þreyttir á Guði, en þeir átta sig ekki á því að þeir séu þreyttir á trúarbragðinu. Þeir eru þreyttir á að gera sömu hlutina sem eru merkingarlausir fyrir þá og sjá engan árangur. En Guð segir að jafnvel þegar við biðjum hann um hluti með vafa í stað trúar, munum við ekki fá neitt (Jakob 1:6-7). Sumir eru í raun þreyttir á Guði, því þeir líta á hlýðni við Guð sem það sem hindrar þá í að njóta þeirrar ánægju sem þeir raunverulega vilja. Þeir sjá ekki að mörg boð Guðs eru ekki einungis til dýrðar hans, heldur einnig til verndar og hagsbóta fyrir okkur.

Sp.: Í Mík 6:4-5, hvað er úrræðið þegar okkur finnst við þreytt á að þjóna Guði?

S: Nálgist Guð í bæn.

Mundu hvað Guð gerði fyrir aðra í fortíðinni; lestu Orð hans.

Minnstu þess sem Guð hefur gert fyrir þig.

Skipuleggðu hvernig þú getir aftur byrjað að þjóna Guði betur frá og með nú.

Spurning: Hvað segir Mík 6:6-8 um fórnir í Gamla testamentinu?

A: Hér er engin skipun um að hætta fórnum. Fimm atriði til að hafa í huga í svari.

1. Ræðumaðurinn í þessari ljóðrænu lýsingu er Míkás, en ekki Guð.

2. Míkah segir aldrei að hann muni hætta fórnum sínum. Hann mun áfram beygja sig fyrir Guði og færa brennifórnir.

3. Míka spyr sjálfur hvort Drottinn myndi þóknast yfirdrifið framfærslum, sem Guð bað ekki um, eins og þúsundir hrúta, tíu þúsund ár af olíu eða mannfórn af frumburði sínum. Óbeina svarið er auðvitað nei.

4. Sumir gætu ekki séð að Míkás sé hér að tala um forgangsröðun. Dýrustu sjálfviljugu fórnir sem hugsast geta eru ekki Guði jafn góðar og að breyta réttlátt, sýna miskunn og ganga auðmjúklega með Honum.

5. Nánasta sögulega samhengi hér er líklega hin gífurlega fórn sem Hezekía færði í 2. Króníkubók 30.24, sem innihélt 1.000 nautgripi og 7.000 kindur. Míkah var að dæma þetta nokkuð hart. Þótt þessi fórn hafi litið áhrifamikil út, hefði Guði þótt miklu betra að fólkið gengi hlýðið með Honum en þessi ytri sýning.

Spurning: Í Mík 6:6-8, af hverju er "að ganga" mikilvægara en fórnir?

S: Fórn án hlýðni er gagnslaus og þreytandi fyrir Guð, eins og segir í Jesaja 1:14. Ef þú ert hlýðinn og þóknast Guði, munt þú vilja færa þær fórnir sem Guð óskar eftir. Guð ber umhyggju fyrir hjarta þínu jafnt sem gjörðum þínum. Jesús sýndi í Matteusi 5:23-24 að ef bróðir þinn hefur eitthvað á móti þér, skaltu fresta fórn þinni þar til þú hefur fyrst leyst málið við bróður þinn.

Spurning: Í Mík 6:6-8, hvernig áttu menn að öðlast frelsun hér?

S: Þó að fólk öðlist frelsun með því að Guð gefur hana þeim, fjallar Míka 6:6-8 ekki um frelsun. Heldur, fyrir þann sem þegar er trúmaður, spyr Míka:

1) Hvað hann eigi að færa Guði

2) Hvað Guði þætti þóknanlegt

3) Hvað Guð hefur sýnt að sé gott, og hvað Drottinn krefst.

Það er áhugavert að fyrstu tveimur spurningunum er svarað með eftirfarandi spurningum.

1) Til að vita hvað þú eigir að færa Guði, ættir þú að spyrja hvað Guði þætti þóknanlegt.

2) Í stað þess að ímynda sér hvað Guði gæti þótt vænt um skaltu spyrja hvað Guð hefur sýnt að sé gott og hvað Guð krefst.

3) Guð hefur sýnt að við eigum að breyta réttlátt, elska miskunn og ganga hógværlega með Guði.

Spurning: Í Mík 6:8, hvað er merkilegt við andlegu orðið hér?

Svar: Hebreska orðið hér, adam, þýðir maður. Því er þetta vissulega ekki ætlað eingöngu Ísrael heldur öllum mönnum.

Q: Í Mík 6:6-8, af hverju fá sumir rangar hugmyndir um hvernig eigi að gleðja Guð?

S: Þegar eitthvað virðist þér fyrst skynsamlegt, ert þú líklegri til að trúa því; jafnvel þótt það sé ekki rétt.

Kenndur rangt af öðrum: Annaðhvort hafa þeir aðeins heyrt rangt, eða þá hafa þeir heyrt bæði rétt og rangt og valið að trúa hinu röngu.

Auðveldara að skilgreina: Að segja að Guð vilji bara að þú hlýðir lögum hljómar nokkuð skynsamlega. Eftir allt saman gaf Guð mörg lög. Einnig er Guð dómari, og þau eru snjöll: sértæk, mælanleg, framkvæmanleg, raunsæ (eða viðeigandi) og tímabundin. Þetta er skýrara og afmarkaðra en að vera í sambandi við Guð.

Næstum ómögulegt að mistakast: Að segja að þú þurfir aðeins að hafa kærleiksleg tilfinningu til Guðs hljómar mun aðlaðandi. Það er engin barátta og engin ábyrgð, og það hljómar vel. Þegar einhver lítur á trúarlega einstaklinga sem hugsa eingöngu um að hlýða reglum, geta þeir stundum brugðist við á hinn öfgann og talið boð Guðs ekki vera meira en tillögur.

Betra að finna fyrir: Í Matteusi 7:21-23 munu margir reyna að segja Kristi hvað þeir hafa áorkað, en Kristur mun segja að hann hafi aldrei þekkt þá og kalla þá "verkamenn lögleysis". Sumir geta einblínt eingöngu á boðunarstarf, eða boðunarstarf og lærisveinatöku, og ef þeir vinna nógu hart skiptir það ekki máli að þeir hlýði ekki Guði. Sagt var að vinnubrögð Robin Hood væru að taka frá hinum ríku og gefa hinum fátæku. Með öðrum orðum, ef þú gefur hinum fátæku peninga, þá réttlætir það að þú rændir hinum ríku. Á miðöldum og síðar varð iðrunargreiðsla að leið til þess að ef þú greiddir kirkjunni eitthvað eða afsalaðir þér einhverju, þá var synd þín afsökuð.

Það var leikskóli sem átti í vandræðum með að foreldrar sóttu börnin sín seint. Starfsfólkið gat ekki farið heim þegar það átti að. Þess vegna byrjuðu þeir að rukka foreldra fyrir að koma seint. Vandamálið versnaði í stað þess að batna, því foreldrar fundu ekki lengur til sektar fyrir að sækja börnin sín seint, þar sem greiðsla peninga gerði það í lagi.

Að lokum er ein af ástæðunum sú að þeir leitast ekki í raun og veru við að þóknast Guði, heldur er aðalmarkmið þeirra annað.

Sp.: Í Mík 6:10-12, hvernig svindla menn á öðrum með því að skammta þeim of lítið?

A: Á þeim tíma mældu kaupmenn korn, málma eða aðra hluti með vog þar sem þeir notuðu vogarstangir með þekktu magni. Ef þeir létu sumar vogarstangirnar verða léttari eða þyngri, þá væru þeir að svíkja aðra. Það væri eins og bensínpumpa þar sem í hvert sinn sem hún sagði að þú hefðir fyllt á einn gallon, hefðir þú í raun aðeins fyllt á 0,95 gallon. Það væri eins og að selja hús eða bíl þar sem þú vissir að vandamál var til staðar en upplýstir kaupandann ekki um það.

S: Í Mík 6:11, hvað er "falskur þungi"?

A: Þetta er þyngd sem kaupmaður lýgur upp sem annaðhvort ákveðna þyngd eða jafngilda annarri þyngd, eins og 5. Mósebók 25:13 sýnir. Til dæmis notar svikari kaupmaður, þegar hann vegur eitthvað til að selja, vog merkt 1 kílógramm sem er í raun 0,95 kílógramm. Þegar hann vegur eitthvað til að kaupa notar hann vog merkt 1 kílógramm sem er í raun 1,05 kílógramm.

S: Í Mík 6:13-15, hvernig mun Guð skerða velmegun þeirra og hamingju?

S: Þeir munu "éta en ekki verða saddir". Furðulega mun Guð samt sem áður gefa þeim mat og auð. Hins vegar munu þeir hvorki varðveita né nýta mat sinn né auðinn vel. Ef þeir telja að svarið við æðstu hamingju sé mikill matur og auð, mun Guð sýna þeim það með því að láta þá fá þessi gæði en ekki verða saddir.

Það er svipaða myndin með vörusafnara og einhvern sem fer skrefinu lengra og er óheiðarlegur til að safna auðæfum. Þeir nota ekki sviksamlegar vogir, ræna né afla sér ólögmætra auðæfa vegna þess að þeir eru svangir. Þeir eru líklega þegar vel settir en vilja samt safna enn meira.

Spurning: Í Mík 7, af hverju sýnir Guð ekki miskunn og svo sýnir hann miskunn?

A: Þrjú atriði til umhugsunar um miskunn Guðs.

1. Miskunn er óverðskuldað. Nánar tiltekið felst miskunnin í því að þú fáir ekki þær slæmu hluti sem þú átt skilið.

2. Guð er ekki skyldugur til að sýna neinum miskunn. Hins vegar er Guð mjög miskunnsamur og hann gleðst yfir því að sýna miskunn.

3. Guð er ekki skyldugur til að veita öllum sömu miskunn. Eins og Rómverjabréfið 9 sýnir, var Guð réttlátur gagnvart bæði Efraím og Jakobi, en hann sýndi Jakobi sérstaka miskunn sem hann veitti ekki Efraím.

Sp: Í Mík 7:1, hvað er slæmt við að borða sumaraldin?

A: Það er ekki uppskerutími enn. Ávextirnir geta verið litlir, bitrir og grænir. Þrátt fyrir það þýðir lítið magn núna mun minna við uppskeru. Fólk gæti samt gert þetta, sett framtíð sína í veð, ef það væri örvæntingarlaust eftir mat núna.

S: Í Mík 7:1, hvernig borða menn sumarfruits í dag?

S: Fólk veðsetur framtíð sína á margvíslegan hátt.

Á róttækum nótum skaða þeir líkama sinn með fíkn í fíkniefni, áfengi og reykingar.

Á fínlegri hátt geta þeir veðsett framtíð heilsu sinnar með langvarandi skorti á svefni, hreyfingarleysi og slæmri næringu núna. Stundum geta menn veðsett framtíð heilsu sinnar með of mikilli hreyfingu eða hættulegum og spennandi athöfnum.

Fjárhagslega er hægt að taka svokallaða "öfuga veðsetningu", þar sem bankinn greiðir þeim peninga á hverjum mánuði í mörg ár, og í lok tímabilsins eignast bankinn allt húsið. Stundum fær maður þó aðeins 50% af því sem hann lagði inn, sem gerir þetta að hræðilegri fjárfestingu, nema viðkomandi sé örvæntingarfullur.

Í samböndum geta þeir svikið eða eyðilagt langvarandi vináttu fyrir skammtímaávinningi í dag.

Á andlegu sviði geta þeir tekið þátt í huldufári eða öðrum hlutum sem geta gefið djöflum "tog" á þá fyrir restina af ævinni.

Hvað persónuleika varðar geta þeir komist í klám, partístíl lífs eða annað sem getur einnig gefið djöflum "tog" á þá alla ævi. Þess vegna er svo mikilvægt að ala upp börnin ykkar vel í Drottni.

S: Í Mík 7:3 hvað þýðir það að fremja illt með báðum höndum?

A: Þeir voru ekki sáttir við að gera aðeins illt til að hagnast efnislega. Þeir vildu fá enn meiri ávinning með því að gera enn meira illt.

Spurning: Í Mík 7:3 er síðasta orðasambandið bókstaflega "vefja allt saman". Hvernig vefa sumir kúgarar í valda­stöðu net sitt saman í dag?

S: Þeir sem eru kúgaðir verða fyrir árásum frá mörgum hliðum: óréttlátum lögum, réttarkerfi sem er þeim of dýrt og fólki sem beitir lögum til að viðhalda óréttlæti. Fólk særir þá harkalega, rænir þá eða kúgar þá ólöglega, og þeir hafa engan málsvara.

S: Í Mík 7:4, hvernig eru sumir eins og brenninetlur eða þyrnar?

S: Sum eru eins og fallegar rósir en þú stingst á þig á þyrnum þegar þú nálgast þær. Önnur eru ljót og hafa líka þyrna. Dýr meiða sig í munninn ef þau beita sig á þau.

S: Í Mík 7:5, hver er konan sem hér er vísað til?

S: Þessi kona væri eiginkona hlustandans. Málfarinu er hér óvenjulegt og gefur í skyn fjarlægð eða sundurlyndi. Það gefur í skyn ekki aðeins skort á samskiptum heldur segir að það séu málefnalegar ástæður til að halda upplýsingum frá henni og treysta henni ekki. Þetta er sorgleg ummæli um hjónaband þegar þetta á við. Hjónabönd voru svona á þessum tímum óhlýðni.

Q: Í Mík 7:5-6, af hverju er oft deilur innan fjölskyldu?

S: Fjölskyldumeðlimir hafa oft væntingar um óbilandi, skilyrðislausa tryggð. Það getur komið fjölskyldumeðlimum á óvart að meta arf eða peninga meira en þá sem þeir ólust upp með. Fíkn getur einnig verið uppspretta ágreinings.

S: Í Mík 7:7-8, hvernig bíða sumir trúarmenn Guðs í myrkri eftir ljósi frelsunar sinnar og sýknu?

A: Þeir kunna að vera undir miklu álagi frá öðrum. Eða þeir kunna að standa frammi fyrir erfiðleikum sem tengjast heilsu eða fjárhag. Eða þeir kunna að finna fyrir örvæntingu sem fær þá til að efast um hvort starf þeirra og þjónusta sé yfir höfuð mikilvægt þegar falsspámaður talar lygar.

Spurning: Í Mík 7:14, hvers vegna er hirðisstavurinn mikilvægur og hvernig hefur Guð myndlíklega staf?

S: Stöngin er með beygju svo hirðirinn geti lyft kind úr þröngu rými. Hún getur einnig verið notuð sem kylfa gegn rándýrum.

S: Í Mík 7:16, hvað er skömm og af hverju finna sumir fyrir henni en aðrir ekki?

S: Fólk finnur fyrir skömm þegar því er til skammar fyrir það sem það hefur sagt, gert eða jafnvel hver það er. Í kínverskri menningu merkir skömm "roðna andlit". En hjá sumum er samviskan svo deyfð að þau finna enga skömm lengur.

Sp.: Í Míkah, hverjir eru elstu handritin sem enn eru til í dag?

S: Dauðahafsrullurnar: (300–200 f.Kr.) Það eru tvær útgáfur af Míka meðal Dauðahafsrullanna, nefndar 4Q81 (=4QXIIf) og 4Q82 (=4QXIIg). Einnig er til skýringarrit á Míka nefnt 1Q14 (=1QpMic).

4Q81 inniheldur Míkás 5:1-2

4Q82 inniheldur Míka 1:7,12-15; 2:3-4; 3:12; 4:1-2; 5:6-7; 7:2-3,20

Nahal Hever er hellir nálægt Engedi sem inniheldur brot úr tólf smáprofetunum á grísku (8 Hev XIIgr). Talið er að hann hafi verið skrifaður á árunum 50 f.Kr. til 50 e.Kr. Hann var falið á meðan uppreisn Bar Kokhba gegn Róm stóð yfir. Þetta er endurskoðun á Septúagínta, gerð í Júdeu, og nánast samhljóða masórísku handritinu. Það inniheldur Míkah 1:1-8; 2:7-8; 3:5-6; 4:3-10; 5:1-6 [LXX 2-7].

Wadi Murabb'at-rúllan (MurXII) er frá um 132 e.Kr. Hún inniheldur Míkáspjallið 1:1–16; 2:1–13; 3:1–12; 4:1–14; 6:1–7,11–16; 7:1–20.

Alls eru varðveitt í Dauðahafsritunum, í Nahal Hever og í wadi Murabb'at eftirfarandi vers úr Míkasi: 1:2-5,6,7,8,9,12-15; 2:2-3,6,10-11; 3:12; 4:1-2,13; 5:1-2, 6-7,14-16; 7:2-3,11,20.

Kristnar biblíuritgerðir frá um 350 e.Kr. innihalda Gamla testamentið, þar á meðal Míka. Míka er heildstæð bæði í Vaticanus (325–350 e.Kr.) og Alexandrinus (um 450 e.Kr.), þar sem bækur tólf minni spámannanna voru settar fyrir framan Jesaja.

Hóseas, Amos og Míkas voru ekki til staðar í Sinaítíkusi (340–350 e.Kr.).

Nýja testamentið vitnar tvisvar í Míka: Matteus 2:6; 10:35-36.

Q: Hvaða snemma rithöfundar vísa til Míka?

S: Fyrir-níkeverskir rithöfundar sem vísa til eða gefa í skyn vers úr Míka eru:

Justin Martýr (um 138–165 e.Kr.) nefnir Míkah sem einn af tólf smáprofetunum. Samtal við Trypho Gyðingann, kafli 108, bls. 253

Melito/Meleto frá Sardis (170–177/180 e.Kr.)

Melito frá Sardis (170-177/180 e.Kr.) (óbeint) nefnir "gamla testamentið" og skráir bækurnar. Hann skráir ekki tólf smápostula einstaklingsbundið, heldur kallar þá Tólfmenningana. Brot 4 úr Bók útdrætti, bindi 8, bls. 759

Írenæus frá Lión (182-188 e.Kr.) vitnaði í Míkah

Irenaeus í verkinu Á móti villutrú, bók 3, kafli 20.4, bls. 451, vitnar ranglega í Míkás 7:9 sem efnislega úr Amos.

Muratoríuskaninn (190–217 e.Kr.) bls. 603 (að hluta) nefnir "rit Gamla testamentisins"

Klemens frá Alexandríu (193–202 e.Kr.) "Þeir eru þeir sem spámaðurinn Míka segir um: ,Hlusta á orð Drottins, þið þjóðir sem þjáist af kvölum.'" Stromata bók 4, kafli 26, bls. 440

Tertullían (198-220 e.Kr.) "Því, þar sem synir Ísraels halda því fram að við höfum rangt fyrir okkur í því að taka við Kristi, sem þegar hefur komið, skulum við leggja fram mótmæli gegn þeim úr ritningunum sjálfum, í þeim skilningi að Kristur, sem var efni spádómsins, hafi komið; þó að við höfum með tímum spádóms Dáníels sannað að Kristur, sem var efni boðunarinnar, hefur þegar komið. Nú var það honum sæmandi að fæðast í Betlehem í Júda. Því svo er ritað í spámanninum: 'Og þú, Betlehem, ert ekki minnstur meðal höfðingja Júda: því af þér mun ganga út leiðtogi sem mun gæta lýðs míns Ísraels.' [Míkás 5:2] Svör til Gyðinga k.12 bls.169

Tertullían (207/208 e.Kr.) "Um fyrirgefningu synda segir Míkás einnig," og vitnar í Míkás 7:18–19. Fimm bækur gegn Marcion, bók 4, kafli 10, bls. 358

Hippolytus (222-235/236 e.Kr.) "með því orðið Guðs, sem ekki mátti þjást, varð undir þjáningum, eins og spámennirnir bera mér vitni um. Því svo segir hinn blessaði Míkás:" og vitnar í Míkás 2:7,8. Á móti villutrú eins Noetus kafla 13-14 bls. 228

Hippolytus (222–235/236 e.Kr.) "Því svo segir hinn sálugi Míkás: 'Hús Jakobs vakti reiði Anda Drottins. Þetta eru athafnir þeirra. Eru orð hans ekki góð við þá, og ganga þeir ekki rétt? Og þeir hafa risið upp í fjandskap gegn ásýnd friðar hans, og þeir hafa afklætt hann dýrð sinni.'" Á mót villutrú Oneetus k.15 bls.229

Origenes (240 e.Kr.) vitnar í Míka 2:9 sem "þetta er það sem hin guðdómlega ritning tjáir". Predikanir um Jeremía prédikun 28, kafli 5, bls. 264 (þýtt af Jeróm)

Origen (240–254 e.Kr.) (grísku) "Eftir að hafa talað svo stuttlega um guðlega innblástur heilagra ritninga, er nauðsynlegt að halda áfram með (hugleiðingu um) hvernig þær skuli lesast og skiljast,..." síðan vísar hann til Sakaríasar 9:10; Jesaja 7:15; Jesaja 11:6,7; Jeremía 15:14; 2. Mósebók 20:5. Hann vitnar í 1. Samúelsbók 15:11; Jesaja 45:7; Amos 3:6; Míka 1:12, og hluta af 1. Samúelsbók 16:14; 18:10. Þá segir Origen: "og ótal önnur slík ritstykki – þeir hafa ekki þorað að hafna þeim sem Guðs ritningum;" Origen, Á móti Celsusi, bók 6, kafli 47, bls. 595

Orígenes (225–254 e.Kr.) "spámaðurinn Míkael mun sanna þegar hann segir," og vitnar í Míkael 6:8. de Principiis [grísku] bók 3, kafli 1.6, bls. 305

Ritgerð gegn Novatíanum (um 248–258 e.Kr.) kafli 12 bls. 661 vitnar í Míkás 7:8–10 sem frá Heilögum Anda.

Kýpríanus frá Kartagó (um 246–258 e.Kr.) vitnar í Míkás 6:6–9; 7:14–18 sem frá "Míka" í Traktati 12, þriðja kafla, bls. 541.

Victorinus frá Petau (drepinn sem píslarvottur árið 304 e.Kr.) vísar til Míka sem ritningar.

Methodius af Ólympus og Patara (270–311/312 e.Kr.) vitnar í Míkás 4:4 sem úr Míkás. Veisla tíu meyja ræðan 10 bls. 350

Athanasius (um 318 e.Kr.) vitnar í helming Míkásar 4:3 (sem er samhljóða Jesaja 2:4). Um holdgerð Orðsins k.52

Laktantius (um 303–325 e.Kr.) "Því að Míkás spáði að hann myndi gefa nýtt lögmál, með þessum orðum: 'Lögmálið mun ganga út frá Síon og orð Drottins frá Jerúsalem. Og hann mun dæma meðal margra þjóða og ávíta sterkar þjóðir.'" Guðlegar stofnanir bók 4, kafli 17, bls. 118

Eftir Níkeu (325 e.Kr.):

Aþanasius frá Alexandríu (367 e.Kr.) (Ályktað þar sem hann nefnir tólf spámennina) "Það eru þá tuttugu og tvær bækur í Gamla testamentinu; … síðan spámennirnir, þar sem tólf eru taldir sem ein bók …." Athanasius páskabréf 39, kafli 4, bls. 552.

Synopsis Scripturae Sacrae (350–370 e.Kr.)

Efraím Kýrós (350–378 e.Kr.)

Basilíus frá Kappadókíu (357–378/379 e.Kr.) vitnar í helming Míkásar 2:7. Um anda, kafli 50, bls. 31

Kýril frá Jerúsalem (um 349–386 e.Kr.) nefnir bækur spámannanna, bæði hinna tólf og hinna annarra. Míkah 3:8 eins og í Míkah, Jónas 2:28 eins og í Jónas, Haggai 2:4 eins og í Haggai, Sakarías 1:6 eins og í Sakarías. Fræðsluerindi, erindi 16.29, bls. 122

Ambrosius frá Mílanó (370–390 e.Kr.)

Grígoríus Nazíanský (330–391 e.Kr.)

Didymus blindi (398 e.Kr.) vitnar í Míkah 7:1-3 sem orð Míkah spámanns. Skýringar á Sakaríasi 12, bls. 294

Epiphanius frá Salamis (360-403 e.Kr.)

Rufínus (373-406 e.Kr.)

Jóhannes Krýsómómas (-407 e.Kr.) vísar til Míkásar 6:1 sem til Míkásar. Skýringar á Rómverjabréfinu, prédikun 5, bls. 366

Jerómus (373-420 e.Kr.) fjallar um bækur Gamla testamentisins. Hann fjallar sérstaklega um Fyrstu Mósebók, Önnur Mósebók, Þriðju Mósebók, Fjórðu Mósebók, Fimmtu Mósebók, Fimmbækur Móse, Jób, Jósúa son Núns, Dómara, Rút, Sámúel (2 bækur), tólf smáprofetar, Hósea, Jóel, Amos, Óbaðja, Jónas, Míkah, Nahúm, Habakúk, Sefanías, Hagrí, Sakarías, Malakías, Jesaja, Jeremía, Esekíel, Daníel, Eস্তer, Esra, Nehemía. Bréf 53. kaflar 7–8, bls. 99–101.

Þing í Kartagó (393-419 e.Kr.) (óbeint)

Ágústínus frá Hippo (388-430 e.Kr.) vitnar í Míkás 6:6-8 í Borg Guðs, bók 10, kafli 5, bls. 183. Hann nefnir Míkás í Borg Guðs, bók 17, kafli 30, bls. 376.

Meðal villutrúarmanna og falskra bóka

Tatían (d. 172 e.Kr.) vitnar í Míkah.

Þeódór frá Mopsústeia (392–423/429 e.Kr.) skrifaði heila skýringu á Míka, sem við eigum enn í dag.

Eftir Níkeia eru einnig til aðrir rithöfundar.

Spurning: Í Míkah, hverjir eru nokkrir þýðingarmunir milli hebresku textans og grísku sjöttaútgáfunnar?

S: Hér eru nokkur dæmi um þýðingarfrávik úr Míkásar 1:1–10, þar sem hið fyrra er á hebresku og hið síðara úr grísku sjötugatúlkanu nema annað sé tekið fram.

Mík 1:1 "af Moresheth" (masoreta) vs. "sonur Moresheth" (Septuaginta)

Mík 1:2 "Látið þjóðernin heyra" (masóretíska) vs. "heyrið [þessi] orð, þið þjóðernin" (sjötugatalsþýðing)

Mík 1:2 "viti gegn ykkur" (masóretískt) vs. "til vitnis meðal ykkar" (sjötugatúlkan)

Mík 1:4 "fjöllin munu bráðna" (masóretíska) vs. "fjöllin munu skjálfa" (sjötugatalsþýðingin)

Mík 1:4 "dalirnir munu klofna" (masórítíska) vs. "dalirnir munu bráðna" (sjötta þýðingin)

Mík 1:6 "múrsteina hrúga á akrinum" (Masóretíska) vs. "geymsluhús ávaxta akursins" (Septúaginta)

Mík 1:7 "höggmyndir skornar úr steini skulu vera molnuð í mola" (Masóretíska) vs. "þeir skera í sundur allar höggmyndir skornar úr steini" (Sébúntína)

Mík 1:7 "öll gjöf hennar [eða vændis] skulu brennd verða í eldi." (Masóretíska) vs. "allt sem hún hefur ráðið skulu þeir brenna í eldi" (Septúaginta)

Mík 1:7 "Þær munu snúa aftur til launanna hórunnar." (Masóretíska) vs. "laun hórdómsins hefur hún safnað [auði]" (Septúaginta)

Mík 1:8 "Ég mun harmast og gjala; ég mun ganga berrúm og nakinn; ég mun gera harmakvein eins og refarnir" (Masóretíska) vs. "hún mun harmast og gjala, hún mun ganga berfætt og [vera] nakin mun hún gera harmakvein eins og slöngur" (Sepútuaginta)

Mík 1:8 "dætur strútanna" (masórítíska útgáfan) vs. "dætur sírena" (Sebtuaginta)

Mík 1:9 "sár hennar eru ólæknandi" (Masóretíska) vs. "plága hennar er orðin hörð" (Sebtuaginta, Siríuska, Vulgata)

Mík 1:10 "Kunngerið það ekki í Gat; grátið ekki sárt í húsi Leafrah, veltið ykkur ekki í ösku." (Masóretíska) vs. "Þið (fleirtala) sem eruð í Geth, hrósið ykkur ekki, og þið Enakím, endurbyggjið ekki húsið úr rústum þess til háðs: stráið dufti í stað hláturs ykkar." (Sjötíuþýðingin)

Mík 2:6 "Þeir munu ekki svara móðgun með móðgun" (masórítíska útgáfan) vs. "Hann mun ekki fjarlægja háðungarnar" (Sebtuaginta) vs. "Hann mun ekki taka skömm" (Vulgata)

Mík 3:2 "hakka þá eins og ketil" (masoreta) vs. "hakka þá eins og kjöt í ketli" (sjötungamál)

Mík 4:10 "og ég mun" (masórítíska) vs. "og [þú] munt" (sjöundatalsþýðingin, sýríski textinn, Targúm)

Mík 5:5 "Assýríumenn ... stíga í höllum vorum" (masóretíska útgáfan) vs. "Assýríumenn ... stíga á land vort" (Sebtuaginta)

Mík 6:13 "sjúkdóm í þér" (masóretískt) vs. "hafið hafið" (sjötíuþýðingin, Teódótíon, siríuska þýðingin, Vulgata). (Tæknilega séð er þetta ekki handritsbreyting, þar sem samhljóðin eru þau sömu og upphaflega voru hljóðstafir ekki skrifaðir.)

Mík 6:14 "Hungur mun vera í ykkar miðju" (Masóretíska) vs. "Þið munið ná tökum á" (Targúm, Vulgata) vs. "myrkur mun vera yfir ykkur" (Sebtuaginta)

Mík 6:16a "lögmál Ómrí eru varðveitt" (masóretíska útgáfan) vs. "þið hafið varðveitt lögmál Ómrí" (Sebúaginta, sírísk, Vulgata, Targúm)

Mík 6:16b "skömm/fyrirlitning míns lýðs" (Masóretíska, Targum, Vulgata) vs. "skömm/fyrirlitning þjóðanna" (Sebtuaginta)

Mík 7:19 "varpa öllum syndum þeirra" (Masóretíska) vs. "varpa öllum syndum vorum" (Sebúntúgintan, Siríuska, Vulgata, Targúm)

Bókakelda fyrir þessa spurningu: hebreska þýðingin er úr bók Jay P. Green, Literal Translation, og þýðingin úr sjötugum þýðingunni er úr þýðingu Sir Lancelot C.L. Brenton á The Septuagint: Greek and English. Einnig var stuðst við The Expositor's Bible Commentary og fótnótur í Biblíunum NASB, NIV, NKJV og NRSV.

Nema annað sé tekið fram eru ritningarvitnanir teknar úr The Holy Bible, Berean Standard Bible (BSB), sem hefur verið gefin frjálsu notkun: https://berean.bible