< Pytanie biblijne dotyczące Księgi Joela

Pytanie: Czego możemy się nauczyć z Księgi Joela?

Odp.: Księga Joela porusza dwa niezbyt przyjemne tematy, nad którymi powinniśmy się głębiej zastanowić: w jaki sposób Bóg karci oraz jak powinniśmy reagować, „gdy nadejdą szarańcze”. Joel prorokuje, że armia szarańczy, która najechała kraj, jest jedynie wstępem do inwazji obcej armii spowodowanej grzechem Izraela. To z kolei jest wstępem do Dnia Pańskiego w dniach ostatecznych.

Podobnie Bóg czasami zsyła na ludzi łagodniejsze kary jako „zachętę do pokuty” przed zesłaniem znacznie surowszej kary, a nawet zniszczenia.

P: Co wiemy o proroku Joelu?

O: Z tej księgi nie możemy wywnioskować zbyt wiele. Imię „Joel” oznacza „Jahwe jest Bogiem”. Nie było to imię niezwykłe, ponieważ około dwunastu innych mężczyzn w Starym Testamencie również nosiło imię Joel. Nie ma jednak nic, co sugerowałoby, że ten prorok był którymkolwiek z nich. Nie wiemy nic o samym Joelu, poza tym, że jego ojcem był Petuel.

P: Jaki jest zarys treści Księgi Joela?

O: Najwyraźniej Księga Joela wymyka się zachodniemu stylowi tworzenia konspektów. Osiem komentarzy biblijnych i Biblii studyjnych podaje bardzo różne konspekty. Chociaż jednak nie zgadzają się one co do ogólnego zarysu, to zazwyczaj są zgodne co do mniejszych części. Być może właśnie w ten sposób należy rozumieć Księgę Joela: jako wiele ostrych, ale zwięzłych ostrzeżeń płynących z serca, a nie jako długi, ściśle uporządkowany traktat, jak na przykład Księga Lamentacji. Oto mój konspekt:

1 Podążanie za Bogiem, gdy nadchodzą szarańcze

-- 1:2-4 Słuchajcie tego, starsi

-- 1:5-7 Obudźcie się, pijacy

-- 1:8-10 Kapłani powinni opłakiwać jak żona opłakująca męża

-- 1:11-12 Bądźcie przerażeni, rolnicy

-- 1:13-14 Załóżcie wory i lamentujcie, o kapłani

-- 1:15-18 Dlaczego wszyscy powinni opłakiwać

-- 1:19-20 Nasza właściwa reakcja: wołajcie do Pana pośród nieszczęścia

2 Trąbienie w róg barani na Syjonie na nadchodzący Dzień Pański

-- 2:1-11 Trąbcie w róg barani w związku z przyszłą inwazją

-- 2:12-17 Rozdzierajcie serca i trąbcie w róg barani, by powrócić do Pana

-- 2:18-27 Odzyskanie lat zniszczonych przez szarańczę

-- 2:28-32 Wylanie Ducha Bożego

3 Sąd ostateczny i odnowa

-- 3:1-16 Sąd w Dolinie Jozafata nad wrogami Izraela

-- 3:17-21 Błogosławieństwo i przebaczenie po sądzie

P: Ile rozdziałów ma Księga Joela?

Odp.: W większości angielskich Biblii są trzy rozdziały, zawierające odpowiednio 20, 32 i 21 wersetów. Jednak w innych wydaniach Biblii wersety 2:28-32 zostały wydzielone do osobnego rozdziału. Do Biblii, w których tak jest, należą żydowski Tanach, hebrajski tekst Biblii międzywierszowej autorstwa Jaya P. Greena Sr. oraz katolicka Biblia Jerozolimska. Tak więc rozdział 3 Księgi Joela w niektórych Bibliach nosi numer 4 w innych. We wszystkich przypadkach wersety i ich kolejność są jednak takie same.

P: Gdzie w Biblii umieszczono Księgę Joela?

O: W Biblii hebrajskiej i współczesnych Bibliach chrześcijańskich znajduje się on po Księdze Ozeasza i przed Księgą Amosa. Jednak w Septuagincie kolejność była następująca: Księga Ozeasza, Księga Amosa, Księga Micheasza i Księga Joela. Najwyraźniej starano się ułożyć teksty chronologicznie. Nie wiemy jednak dokładnie, kiedy powstała Księga Joela.

P: Dlaczego w 1 rozdziale Księgi Joela ten obszar został dotknięty plagą szarańczy i jak poważna może być taka plaga?

Odp.: Szarańcza przybyła z pustyni w Sudanie. Mając wiatr w plecy, była w stanie przemieścić się o 1 200 mil w ciągu trzech dni. Przy prędkości 400 mil dziennie i 14 godzinach lotu dziennie daje to około 28 mil na godzinę. Zazwyczaj migrowały w linii prostej. Starożytny historyk Pliniusz twierdzi w dziele „Historia naturalna” 11.35, że plaga szarańczy mogła nawet przegryźć drzwi. Chociaż może to nie być prawdą, ilustruje to przerażenie, jakie wywoływałaby plaga szarańczy.

Kiedy w 1957 roku plaga szarańczy zaatakowała Somalię, szacowano, że było tam 16 000 000 000 owadów o łącznej masie 50 000 ton. Obecnie istnieje Centrum Kryzysowe ds. Operacji Zwalczania Szarańczy przy Organizacji Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa (FAO). Plagi szarańczy zwalcza się poprzez opryskiwanie z powietrza środków owadobójczych na obszarach rozrodu.

P: Księga Joela 1 zwraca się do różnych grup: starszych, pijaków, kapłanów, rolników, ponownie kapłanów oraz wszystkich. Jedynym grzechem wspomnianym w Księdze Joela jest pijaństwo. Jak myślisz, dlaczego Bóg zwraca się właśnie do tych konkretnych grup? Jakie są ich odpowiedniki w dzisiejszych czasach?

Odp.: W przeciwieństwie do wielu innych proroków Joel nie poświęca zbyt wiele czasu na nawoływanie do zaprzestania grzeszenia przed nadejściem katastrofy. Zamiast tego kładzie nacisk na to, jak należy zareagować skruchą po tym, jak zbliżająca się katastrofa już uderzy. Starsi zaniedbywali (lub byli pijani) swoje obowiązki nauczania narodu i młodszych ludzi, by podążali za Bogiem. Kapłani mogli nie wypełniać swojego zadania nauczania ludzi, by podążali za Bogiem, a co gorsza, mogli nawet uczyć ich czczenia bożków. Rolnicy, pochłonięci dążeniem do bogactwa, nie zapewniali kapłanom i lewitom należnego wsparcia finansowego. Kiedy całe społeczeństwo odwraca się od Boga, wszystkie aspekty – polityczne, religijne i finansowe – rozpadają się jednocześnie.

P: W 1. rozdziale Księgi Joela niemal w każdej części pojawia się jedno kluczowe słowo: hebrajskie słowo „ki”, które można przetłumaczyć jako „ponieważ”, „bo” lub „z pewnością”. Dlaczego Joel kładzie nacisk na to słowo?

Odp.: Wydaje się, że Bóg przywiązuje dużą wagę do nauczania ludzi o powodach do żałoby. Ludzie muszą zrozumieć związek przyczynowo-skutkowy między nieposłuszeństwem wobec Boga a wynikającymi z tego konsekwencjami. Dzisiaj musimy skutecznie ostrzegać ludzi przed skutkami odwrócenia się od Boga.

P: Kiedy powstała Księga Joela, o której mowa w 1,1?

Odp.: Nie ma żadnych wewnętrznych ani zewnętrznych wskazówek pozwalających dokładnie określić ten czas. Jest to przesłanie ponadczasowe, ponieważ nic w tej księdze nie zależy od konkretnego okresu. Oto trzy możliwości.

1. VIII wiek p.n.e.

Tyru i Sydon, wymienione razem w Księdze Joela 3:4, zjednoczyły się dopiero na początku VIII wieku p.n.e. Grecy, o których mowa w Księdze Joela 3:6, to nie byli późniejsi Grecy z Aten i Sparty, lecz wcześni Grecy jońscy, którzy na początku VIII wieku p.n.e. kontrolowali szlaki handlowe na terenie dzisiejszej Turcji. Nie ma tam żadnej wzmianki ani o Asyryjczykach, ani o Babilończykach. Okres w historii, w którym obie te potęgi były słabe, trwał od śmierci Adad-Nirariego III w 782 r. p.n.e. do 745 r. p.n.e., kiedy to panowanie rozpoczął Tiglat-Pileser III. W tym czasie Juda była silna, a król Uzjasz stał na czele sojuszu antyasyryjskiego. W tym okresie Filistyni nękali Izrael.

W Biblii studyjnej NIV na stronie 1339 stwierdza się, że istnieją mocne argumenty przemawiające za tym okresem.

2. Późny okres przed wygnaniem (597–587 r. p.n.e.)

2a. W 597 r. p.n.e. wywieziono 10 000 mężczyzn z Judy (2 Król. 24:10–16). Ponadto Żydzi od lat byli zniewoleni (zob. omówienie Księgi Joela 3:6).

2b. Przyszłe miłosierdzie wobec Judy w Księdze Joela 2:12-20.

2c. Świątynia nadal stała (Joel 1:13).

2d. Przyszłe nagłe zniszczenie Jerozolimy.

3. Okres po wygnaniu (po 587 r. p.n.e.)

3a. Joel nazywa królestwo judzkie Izraelem w Księdze Joela 2:27 i 3:16, więc mogło to mieć miejsce po wygnaniu królestwa północnego w 722 r. p.n.e.

3b. W 587 r. p.n.e. w niewolę trafiło znacznie więcej osób.

3c. Niektórzy dostrzegają w Księdze Joela 2:12-20 obietnicę miłosierdzia ze strony Boga skierowaną do tych osób, a nie do ich potomków.

Pytanie: Dlaczego, twoim zdaniem, w Księdze Joela 1:2 Joel rozpoczął od zwrócenia się do starszych? Czy tylko oni zostali dotknięci plagą szarańczy?

Odp.: Często to właśnie przywódcy rządowi i religijni prowadzą lud do nieposłuszeństwa. Kiedy przywódcy są nieposłuszni, cierpią nie tylko ich zwolennicy, ale konsekwencje odczuwają również inni.

Jednak oficjalni przywódcy nie są jedynym rodzajem przywódców. Równie istotne jest to, że rodzice indywidualnie prowadzą (lub wprowadzają w błąd) swoje dzieci, a starsze pokolenie zbiorowo kieruje młodszym pokoleniem. Gdy całe starsze pokolenie zawodzi w pełnieniu roli przywódczej zarówno poprzez słowa, jak i przykład, cierpi na tym młodsze pokolenie.

P: W 1 Księdze Joela ludzie mogą się niepokoić tym, że choć niektórzy zgrzeszyli i odwrócili się od Boga, wydawało się, że wszyscy ponoszą konsekwencje. Co sądzisz o tej pozornej „niesprawiedliwości” z perspektywy wieczności?

Odp.: Jeśli spojrzymy wyłącznie na ten świat, to nie tylko jest on upadły i pełen zła, ale także niesprawiedliwy. Jednak Bóg wyznaczył dzień sądu, aby wszystko uczynić sprawiedliwym. Cokolwiek spotka nas w ciągu tych kilku dziesięcioleci, które mamy do przeżycia na tej ziemi, jest bardzo niewielkie w porównaniu z życiem wiecznym po naszej śmierci.

P: Jak w Księdze Joela 1:5 mamy dziękować Bogu za nadejście szarańczy, skoro 1 List do Tesaloniczan 5:18 mówi, abyśmy dziękowali we wszystkim?

Odp.: List do Rzymian 8:28 mówi, że wszystko (nie tylko rzeczy dobre) może współdziałać na dobre dla tych, którzy kochają Boga. List do Hebrajczyków 12:5-8 mówi, że Bóg karci wierzących dla ich dobra, choć w danej chwili jest to nieprzyjemne.

Pytanie: Jeśli w Księdze Joela 1:1-20 wszystko, czego uczy ta księga, dotyczyłoby tego, jak Bóg karci i jak powinniśmy reagować w trudnych czasach, byłaby to cenna lektura na dzisiejsze czasy. Jednak Księga Joela jest również bardzo proroczą księgą dotyczącą czasów ostatecznych. Które wersety w rozdziale 1 zawierają na to niewielkie wskazówki?

Odp.: Księga Joela 1:12 sugeruje, że nie chodzi tu o zjawisko lokalne, gdy mówi: „Z pewnością radość ludzkości wygasła”. Księga Joela 1:15 wspomina o Dniu Pańskim.

Pytanie: W Księdze Joela 1:2b-3 chrześcijanie nie są zgodni co do tego, czy termin „starsi” odnosi się tutaj do przywódców, osób starszych, czy też do obu tych grup. W jaki sposób zarówno przywódcy, jak i osoby starsze mogliby ponosić winę? Czy uważasz, że fragment z Księgi Joela 1:2b-3 odpowiada na to pytanie?

Odp.: Z pewnością ta nagana może odnosić się do obu grup. Jednak w Księdze Joela 1:2b-3 jest mowa o tym, że nie słyszeli tego od swoich przodków, a oni mają obowiązek i odpowiedzialność, by przekazać to swoim dzieciom. Wskazuje to, że niezależnie od tego, czy odnosi się to do przywódców politycznych, czy religijnych, z pewnością odnosi się to również do osób starszych, które powinny były nauczyć młodsze pokolenie.

P: W Księdze Joela 1:4 wspomniane są cztery rodzaje szarańczy. Chociaż nie jesteśmy pewni, jakie są różnice między tymi różnymi hebrajskimi słowami, istotne jest to, że ta kara przychodzi w czterech falach. Jakie dwie rzeczy możemy z tego wywnioskować na temat Bożej dyscypliny?

Odp.: Sąd Boży może być zarówno precyzyjny, jak i surowy. Gdy ludzie nie okazują skruchy, sąd Boży może nadejść w wielu falach. Człowiek może okazać skruchę po każdej fali, ale powrót do stanu sprzed kolejnych fal może być dla niego trudniejszy.

P: Dlaczego w Księdze Joela 1:4 Bóg miałby zesłać te straszliwe plagi szarańczy, skoro kochał Izraelitów?

Odp.: Można by zacząć podejrzewać, że dobrobyt ludu Bożego nie był dla Boga najwyższym priorytetem! Być może Bóg pragnął, by Jego wybrany lud cieszył się dobrobytem materialnym, ale znacznie bardziej cenił sobie ich posłuszeństwo i duchowy dobrobyt. Dla nas dobry rodzic może kochać swoje dzieci zbyt mocno, by po prostu siedzieć biernie z boku, gdy dzieci zmierzają ku zgubie.

P: W Księdze Joela 1:5 pijakom mówi się, by się obudzili i zapłakali, ponieważ (ki) ich słodkie wino zostało im odebrane z ust. Dlaczego Bóg miałby zaczynać od tak elementarnego, skupionego na sprawach doczesnych przesłania? Jak wiąże się z tym fragment Księgi Joela 1:6-7?

Odp.: Bóg zwraca się do ludzi tam, gdzie się znajdują. Pijacy niekoniecznie przejmują się czymkolwiek innym poza tym, gdzie zdobędą więcej alkoholu. Zamiast od razu rozmawiać z nimi o długoterminowych, duchowych kwestiach, Bóg wskazuje na bezpośrednią, krótkoterminową konsekwencję – że nie będą mieli napoju, którego pragną. W rzeczywistości każdy, kto pokłada nadzieję na przyjemność i spełnienie w alkoholu, znajduje się w złej sytuacji.

P: Jakie są dwa konkretne powody, dla których rolnicy mają się smucić, o których mowa w Księdze Joela 1:11?

Odp.: W perspektywie krótkoterminowej będzie to zły rok. Księga Joela 1:11 mówi: „ponieważ” (ki) zbiory winogron, pszenicy i jęczmienia zostaną zniszczone.

W perspektywie długoterminowej, nawet gdyby szarańcza odeszła i nigdy nie powróciła, ich drzewa i winorośle uległyby zniszczeniu. Drzewa oliwne mogą żyć nawet 1000 lat. Zniszcz stare drzewo oliwne, a będziesz musiał czekać wieki, aż nowe drzewo je zastąpi. Nie chodziło tylko o to, że zniszczono ich bieżącą produkcję, ale także o to, że zniszczono ich środki produkcji, co miało wpływ na ich sytuację przez wiele kolejnych lat. W Księdze Joela 1:12 i następnych czytamy nawet: „Zaprawdę (ki), radość ludzkości wygasła” (BSB).

Pytanie: Dlaczego w Księdze Joela 1:13 nieurodzaj rolników miałby wpłynąć na ofiary?

Odp.: Jeśli nie ma plonów, nie ma źródła ofiar zbożowych. Jeśli nie ma owiec i bydła z powodu braku pożywienia, nie będzie też ofiar z tych zwierząt. Kapłani i lewici utrzymywali się zarówno dzięki temu, że mogli spożywać ofiary, jak i dzięki innym formom wsparcia finansowego od ludu. Jeśli obie te rzeczy znikną, co mają robić kapłani?

P: Jakie są dwa sposoby, w jakie „skarby w domu Bożym” mogą zostać roztrwonione, o których mowa w Księdze Joela 1:13?

Odp.: Ludzie mogą nie wydawać ich na to, na co powinni. Kiedy ludzie głodują – fizycznie lub duchowo, pragnąc Ewangelii – a jednocześnie istnieją niezwykle piękne budynki, bogactwo jest gromadzone zamiast wydawane. Na przykład najazdy Wikingów były skierowane zwłaszcza przeciwko klasztorom, ponieważ znajdowali tam dużo złota. Gdyby więcej złota wydano hojnie na ubogich i nauczanie Ewangelii, klasztory mogłyby być mniej atrakcyjnym celem. Wielu mnichów mieszkało na wyspach u zachodnich wybrzeży Irlandii, ukrywając się przed Wikingami. Jednak mimo że Dublin w Irlandii był kluczową bazą operacyjną Wikingów, w większości pozostawiali oni tych irlandzkich mnichów w spokoju, ponieważ napady na nich nie przyniosłyby im żadnego złota.

Po drugie, pieniądze Boże mogą wydawać się niewystarczające, ponieważ są niewłaściwie wydawane na złe rzeczy lub zbyt wiele wydaje się na sprawy drugorzędne. Na przykład, jeśli strategia polega na przyciąganiu ludzi do kościoła bardziej dzięki jego okazałej budowli niż głoszeniu Ewangelii, to czy w ten sposób ludzie zostają poruszeni przez Ducha i przychodzą do Boga? Nie! Nie zastanawiając się nad tym, łatwo jest wydawać pieniądze na lokalne sprawy, które są dobrze widoczne i sprawiają, że czujemy się dobrze, zamiast wysyłać pieniądze do odleglejszych miejsc, gdzie potrzeby są większe.

Pytanie: Dlaczego w Księdze Joela 1:8 dziewica miałaby opłakiwać swojego męża?

Odp.: Syjon opłakiwałby to tak, jak młoda żona lub narzeczona opłakiwałaby śmierć swojego nowego męża lub narzeczonego.

Pytanie: W Księdze Joela 1:14, gdy Bóg zsyła karę i dyscyplinę, jaką rolę my, jako chrześcijanie, mamy w nauczaniu ludzi, dlaczego te rzeczy nastąpiły i jak powinni reagować na Boga? Jak możemy to robić, nie sprawiając wrażenia, że jesteśmy przekonani o własnej nieomylności?

Odp.: Księga Ezechiela 33:1-20 i Księga Jeremiasza 6:17 podają przykład strażnika. Jeśli nadejdzie katastrofa, a strażnik nie ostrzeże miasta, to wina leży po stronie strażnika. Jeśli jednak strażnik ostrzega, ale nikt go nie słucha, to winę ponoszą ludzie za zlekceważenie strażnika, który wykonywał swoją pracę.

Nie powinniśmy porównywać innych do siebie, ale raczej pokazywać, że nie spełniają oni Bożych standardów. Nie powinniśmy próbować twierdzić, że ci, którzy ucierpieli, byli bardziej winni niż ci, którzy uniknęli nieszczęścia, ale że wszyscy poniosą gorsze konsekwencje, jeśli nie pokutują i nie zwrócą się do Boga.

Jako przykład możemy wskazać, że huragan Katrina, który zalał Nowy Orlean, nadciągnął na kilka dni przed corocznym festiwalem homoseksualnym o nazwie „Southern Decadence”. Nie oznacza to, że homoseksualiści, którzy przybyli do Nowego Orleanu, byli gorsi od innych grzeszników, którzy nie przybyli. Jednak wszyscy grzesznicy, zarówno homoseksualiści, jak i heteroseksualiści, ostatecznie staną przed jeszcze surowszym sądem, o ile nie pokutują i nie zwrócą się ku Bogu.

Pytanie: Jak w Księdze Joela 1:15 będzie wyglądał Dzień Pański?

Odp.: „Dzień Pański” to raczej krótki okres czasu, ale dłuższy niż jedna doba. Dzień Pański miał miejsce podczas pierwszego przyjścia Chrystusa (Dz 2,20), a kolejny Dzień Pański nastąpi podczas Drugiego Przyjścia Chrystusa. Komentatorzy nie są zgodni co do dokładnego początku i końca Dnia Pańskiego w Księdze Objawienia, ale Objawienie mówi o tym czasie.

P: Dlaczego w Księdze Joela 1:19 Joel wzywa Boga?

Odp.: Można by błędnie przypuszczać, że Joel prosi Boga o pomoc, o złagodzenie kary lub o powstrzymanie się od jej wymierzenia, ale Joel wcale tego nie robi. Joel nie kwestionuje tutaj Bożej kary; po prostu woła do Boga pośród tego wielkiego ucisku.

P: Co w Księdze Joela 2:1,15 nakazano ludowi zrobić, co różniło się od poleceń z rozdziału 1, by się obudzić, płakać, lamentować, być przerażonym, przyoblec się w wory i biadolić? Czy kolejność w Księdze Joela 2:1,15 po poleceniach z rozdziału 1 ma znaczenie?

Odp.: Ludowi nakazano „trąbić na rogu baranim w Syjonie” (róg barani, czyli szofar, był trąbą Izraela), innymi słowy, „podawać sygnał alarmowy”. W Księdze Joela 2:1-10 mieli to uczynić, aby ogłosić nadchodzącą klęskę. W Księdze Joela 2:15-17 mieli to uczynić z innego powodu: aby zgromadzić się na świętym zgromadzeniu, pokutować i prosić Boga, by ich oszczędził.

Powinniśmy dziś trąbić z tych samych powodów, dla których oni mieli trąbić na rogu baranim w tamtych czasach. Powinniśmy ogłaszać Boży sąd zarówno wierzącym, jak i niewierzącym. Powinniśmy również wzywać ludzi do pokuty, zarówno indywidualnej, jak i zbiorowej, aby Bóg okazał nam miłosierdzie.

Pytanie: Stosując dzisiaj fragment z Księgi Joela 2:1,15, co symbolizowałaby Syjon / święta góra?

Odp.: Syjon symbolizuje miejsce zamieszkania ludu Bożego, którym są dziś kościoły.

Nie chodzi tu po prostu o głoszenie tego wszędzie tam, gdzie mieszkasz, bo w takim razie napisano by „w kraju” lub coś podobnego. Nacisk kładziony jest na głoszenie ludowi Bożemu w kościele.

Nie chodzi tu po prostu o jakąkolwiek wysoką górę, z której wszyscy mogliby usłyszeć, ponieważ podkreśla się, że alarm należy ogłaszać na „świętej górze” Boga. Ponadto w Palestynie góra Karmel była wyższa od góry Syjon, ale to właśnie Syjon był świętą górą, na której należało ogłaszać alarm.

Dzisiaj mogą istnieć sposoby przekazywania przesłania, które mogą mieć większy wpływ, ale kosztem narażenia na szwank integralności przesłania (lub nas samych). Nie jest to jednak wymówka, by zrezygnować z głoszenia przesłania lub uciekać się do środków kompromisowych, ale mamy głosić je wyłącznie za pomocą wszelkich świętych i sprawiedliwych środków.

Pytanie: W Księdze Joela 2:1b-2 czytamy: „Niech drżą wszyscy mieszkańcy ziemi, bo (ki) nadchodzi Dzień Pański”. Dlaczego pobożni wierzący mieliby drżeć?

Odp.: Posłuszni wierzący nie muszą drżeć o siebie samych, ponieważ Bóg się o nich zaopiekuje. Nie oznacza to, że nigdy nie będą cierpieć ani umrzeć, ale że umrą dopiero wtedy, gdy Bóg, który wie, co jest najlepsze, pozwoli im umrzeć. Jednak wierzący mogą drżeć z wielu innych powodów.

Dla przyjaciół niebędących chrześcijanami: Chociaż wierzący nie powinni obawiać się piekła dla siebie samych, mogą obawiać się piekła dla swoich niewierzących przyjaciół.

W miejscu nieposłuszeństwa: Objawienie 18:4 nakazuje wierzącym, by wyszli z Babilonu – złego systemu, którego miasto wznosi się na siedmiu wzgórzach – z dwóch powodów: a) aby nie mieli udziału w grzechach Babilonu oraz b) ponieważ w przeciwnym razie wierzący, znajdujący się w niewłaściwym miejscu, zostaną dotknięci plagami przeznaczonymi dla niewierzących. Chociaż współcześni uczeni nie są zgodni co do tego, gdzie lub czym będzie ten przyszły Babilon (sam Babilon, Rzym czy coś innego), wszyscy możemy się zgodzić, że cokolwiek, co wygląda na tak złe jak ten Babilon, nie jest miejscem, w którym powinni przebywać wierzący.

Pytanie: Dlaczego dokładnie w Księdze Joela 2:1,15 nakazano im wówczas „trąbić na rogu baranim”? Dlaczego my mamy dziś „trąbić na trąbie”?

Odp.: Zadaniem strażnika miejskiego było trąbienie w trąbę w razie zbliżającego się wroga, aby żołnierze mogli założyć zbroje i chwycić za broń, wszyscy mogli schronić się w mieście, a bramy miejskie mogły zostać zamknięte. W sensie metaforycznym nakazano im tutaj trąbić na rogu baranim, ponieważ nadchodzi wróg, a ich jedyną nadzieją jest powrót do Boga. Podobnie dzisiaj mamy „trąbić na trąbie”, aby powiedzieć ludziom, że nadejdzie nieszczęście i muszą zwrócić się do Boga oraz pokutować za swoje grzechy.

P: O jaką armię chodzi w Księdze Joela 2:3-11?

Odp.: Jest to armia o złych zamiarach, która otacza Jerozolimę. Może to mieć jedno spełnienie przed tysiącleciem (Objawienie 16:12-16; 19:19) oraz drugie spełnienie po tysiącleciu (Objawienie 20:7-10).

P: W Księdze Joela 2:6 ludzie czasami są zirytowani, gdy sprawy nie układają się tak dobrze, jak się spodziewali; czasami są poirytowani, gdy sprawy nie idą po ich myśli; a czasami wpadają w gniew, gdy wydaje się, że wszystko celowo działa przeciwko nim. Jednak Księga Joela 2:6 nie mówi o żadnej z tych sytuacji. W jaki sposób Księga Joela 2:6 wykracza poza wszystkie te reakcje?

Odp.: Ludzie zbladliby ze szoku na widok tego, co miało się wydarzyć. Ogarnęłaby ich udręka, gdyby ich bogate zapasy żywności zniknęły w ciągu zaledwie godziny lub dwóch.

Kiedy ktoś jest w szoku, na twarzy jest mniej krwi, a twarz osób o jaśniejszej karnacji staje się bielsza.

P: Jakie dzisiejsze wydarzenia, w przeciwieństwie do zwykłego rozdrażnienia, irytacji czy gniewu, wywołują u ludzi udrękę lub bladość twarzy, o których mowa w Księdze Joela 2:6?

O: Dzisiaj udrękę powodują wojny i terroryzm, ale drastyczne wahania na giełdzie również mogą sprawić, że ludzie poczują, jakby „to był koniec świata”. W latach 30. XX wieku, gdy giełda gwałtownie spadła, niektórzy w głupocie popełnili samobójstwo.

Pytanie: Kiedy, zgodnie z Księgą Joela 2:1-11, nastąpi ten Dzień Pański?

Odp.: Nastąpi to w Księdze Objawienia, kiedy Pan przyjdzie, by wymierzyć sąd. Wygląda na to, że jest to to samo wydarzenie, które opisano w Psalmie 50:3 i w Liście Judy.

P: Czy fragment z Księgi Joela 2:1-11 mówi o zwykłych szarańczach, najeźdźczej armii, czy też o czasach ostatecznych?

Odp.: Chociaż w Księdze Joela 1:4 mowa jest o lokalnej pladze szarańczy, Księga Joela 2:2 rozszerza ten obraz na coś innego. Opisuje ona „wielką i potężną armię… takiej, jakiej nigdy nie było od dawna i jakiej nigdy nie będzie w przyszłych wiekach”.

P: Czy fragment z Księgi Joela 2:1-11 może odnosić się do Apokalipsy św. Jana 9:1-11?

Odp.: Oba fragmenty odnoszą się do wyjątkowego zdarzenia, w którym pojawiają się dziwne istoty przypominające szarańczę. Różnią się one jednak tym, że szarańcza z Księgi Joela 2:1-11 nie pozostawia nic zielonego. Szarańcza z Apokalipsy św. Jana 9:1-11 odnosi się do istot – być może demonów, robotów, samolotów, dronów lub innych maszyn latających – które nie niszczą roślin, ale boleśnie żądlą ludzi, nie zabijając ich.

P: Czy fragment z Księgi Joela 2:10 może mieć związek z fragmentem z Ewangelii Mateusza 27:45?

Odp.: Nie. W czasach ostatecznych zapanuje ciemność, a ciemność podczas ukrzyżowania była jej zapowiedzią. Jednak w Ewangelii Mateusza 27:45 Pan nie podnosił głosu w obecności Swojej armii (Księga Joela 2:11). Ogólnie rzecz biorąc, próbując ustalić, czy dwa fragmenty odnoszą się do tej samej rzeczy, jeśli część z nich brzmi podobnie, a część jest zupełnie inna, oznacza to, że fragmenty te odnoszą się do różnych rzeczy.

P: Czy Księga Joela 2:10 może odnosić się do Objawienia 8:12? A może do Objawienia 16:10?

Odp.: Nie. Objawienie 8:12 mówi o uderzeniu w jedną trzecią niebiańskich świateł, a Objawienie 16:10 mówi o całkowitej ciemności panującej w królestwie bestii. Natomiast Joel 2:10 odnosi się do zaciemnienia spowodowanego przez stworzenia podobne do szarańczy, a nie do zaciemnienia niebios.

P: Gdzie zgodnie z Księgą Joela 2:12,15 mamy dziś trąbić w trąbę i wzywać ludzi, by zwrócili się ku Bogu?

O: Oczywistą odpowiedzią jest to, że mamy trąbić tam, gdzie usłyszą to ci, którzy tego potrzebują. Wiele osób nigdy tego nie usłyszy, jeśli będziemy trąbić tylko w naszych kościołach i na spotkaniach biblijnych. Radio (zarówno chrześcijańskie, jak i niechrześcijańskie), telewizja, chrześcijańskie strony internetowe, wpisy i komentarze na blogach oraz media społecznościowe to tylko niektóre sposoby szerokiego rozpowszechniania tego przesłania. Jednak wiele osób potrzebuje również bardziej osobistego przesłania. Rozmawiaj ze swoimi przyjaciółmi i współpracownikami, o ile pozwala na to sytuacja, aby mogli to usłyszeć.

P: Czy w Księdze Joela 2:12-15, gdy Bóg już ogłosił nieszczęście, istnieje jakiś sposób, by przed nim uciec?

Odp.: Tak. Nie tylko ten fragment, ale także Księga Jonasza 3:9-10, Księga Amosa 7:1-6 oraz Księga Jeremiasza 18:5-10 pokazują, że choć Bóg się nie zmienia, to Jego objawiona wola wobec ludzi zmienia się, gdy ludzie okazują skruchę.

P: Jakie znaczenie ma w Księdze Joela 2:17 płacz między portykiem a ołtarzem?

Odp.: To właśnie tam kapłani pełnili swoją posługę, składając w ofierze zwierzęta przyniesione przez ludzi. Ponadto, gdy ludzie przynosili ofiary, kapłanom wolno było zabrać część ofiary dla swoich rodzin. Kapłani przechodzili między portykiem a ołtarzem, więc odnosi się to do płaczu kapłanów.

P: Jakie dwa dodatkowe powody podano w Księdze Joela 2:17-18 dla trąbienia w róg barani na Syjonie?

Odp.: Dwa powody to: a) aby oszczędzić lud Boży oraz b) dla chwały Bożej. Innymi słowy, aby dziedzictwo Boże nie stało się „pozwą, przedmiotem szyderstwa wśród narodów”.

Wiąże się to z tym, że mamy być solą i światłem świata: nie powinniśmy chować naszego światła pod korcem, ale pozwolić mu świecić. Świecenie obejmuje ukazywanie prawdy i sprawiedliwości oraz przeciwstawianie ich błędowi i niegodziwości.

Pytanie: Jakie dwa powody podaje Księga Joela 2:18-19, dla których lud Boży miałby chcieć to czynić? Jak, twoim zdaniem, wiąże się to z tym, że mamy być solą świata?

Odp.: Werset 18 podaje dwa powody, a werset 19 je wyjaśnia.

Bóg jest zazdrosny o swoją ziemię; Bóg nie chce, aby Jego lud był przedmiotem pośmiewiska.

Bóg oszczędza swój lud i ześle zboże, młode wino oraz oliwę, aby go nasycić.

P: Czy w Księdze Joela 2:20 wielka armia z północy i „ogromny smród” odnoszą się do Księgi Ezechiela 39:11-20; Apokalipsy 16:12-16; i/lub Apokalipsy 19:17-19?

Odp.: Nie ma to związku z Objawieniem 16:12-19, ponieważ wydarzenia te mają miejsce przed Tysiącleciem. Odnosi się to raczej do bitwy Goga i Magoga po Tysiącleciu, która jest również opisana w Księdze Ezechiela 39:11-20 oraz w Objawieniu 20:8-10.

P: W jaki sposób, w Księdze Joela 2:25, całkowitość Bożego odnowienia ma się do całkowitości Bożej kary i sądu?

Odp.: Księga Joela 1:4 ukazuje wszechstronność Bożej kary i sądu poprzez cztery rodzaje szarańczy. Księga Joela 2:25 ukazuje taką samą wszechstronność w przywracaniu tego, co zjadły wszystkie cztery rodzaje szarańczy.

P: Co w obietnicy, którą Bóg złożył mieszkańcom Syjonu w Księdze Joela 2:25-27, jest tak niezwykłe? Czy odnosi się to do a) Tysiąclecia, b) nieba i/lub c) czasu, kiedy obecnie żyjemy na ziemi?

Odp.: Wspominając o „waszych synach i córkach”, fragment ten sugeruje, że dzieje się to na ziemi, a nie w niebie. Częściową wskazówkę daje Księga Joela 2:28. Rozpoczyna się ona słowami: „A potem” i odnosi się do czegoś, co spełniło się w Dziejach Apostolskich 2:17-21. Musi więc dotyczyć czegoś na ziemi przed Tysiącleciem. Miało to miejsce jako znak działania Ducha Świętego w nowy sposób.

Oprócz karania za pomocą szarańczy lub innych środków Bóg może również przywracać, nawet w sprawach, które wydają się nam niemożliwe. Bóg może zapewnić dobrobyt, aby zrekompensować lata niedostatku, i/lub obdarzyć dłuższym życiem. Oczywiście ważniejsze od dłuższego życia na ziemi jest życie wieczne w niebie.

P: Czy proroctwo z Księgi Joela 2:28-32 wypełniło się w Dzień Pięćdziesiątnicy, o którym mowa w Dziejach Apostolskich 2:16?

Odp.: Tak, ale ma to również podwójne spełnienie. Dzieje się to w Dniu Pańskim. Dzień Pański nadszedł, gdy Jezus przyszedł na ziemię, a Dzieje Apostolskie 2:17-21 wyraźnie cytują Księgę Joela 2:28-32. Dzień Pański to również przyszły czas, kiedy Jezus powróci.

Wiele proroctw, w tym to, ma podwójne spełnienie. Spełniły się one podczas pierwszego przyjścia Jezusa i spełnią się ponownie podczas Drugiego Przyjścia Chrystusa.

Pytanie: W Księdze Joela 2:30-32 fałszywa religia zwana bahaizmem, opisana w książce „Baha’u’llah i Nowa Era” (str. 277-278), naucza, że fragmenty z Księgi Joela 2:30-32 i Ewangelii Mateusza 24:29-30 odnoszą się do Mojżesza, Chrystusa i Mahometa, ponieważ ich nauki pierwotnie były jak słońce, ale później wszystkie zostały zaciemnione przez zepsucie. Jak by Pan na to odpowiedział?

Odp.: Tylko wyobraźnia sugeruje, że zaciemnienie słońca i księżyca odnosi się do duchowego zepsucia. Nie tylko Chrystus przyjdzie dosłownie na obłokach, jak pokazuje Dzieje Apostolskie 1:9-11, ale Wszechmogący Bóg może zaciemnić słońce i księżyc i uczyni to. Nie możesz sobie pozwolić na to, by nazywać metaforycznym wszystko, czego nie chcesz uznać za prawdę.

P: Jaki jest związek między Księgą Joela 2:32 a Listem do Rzymian 10:13?

A: List do Rzymian 10:13 cytuje Księgę Joela 2:32 i pokazuje, że wszyscy, którzy wzywają imienia Pana – nawet poganie – zostaną zbawieni. Księga Joela 2:31 odnosi się zarówno do zaciemnienia słońca podczas ukrzyżowania Jezusa, jak i do zaciemnienia, które nastąpi w czasach ostatecznych. Księga Joela 2:32 odnosi się do tych wydarzeń jednocześnie.

P: W Księdze Joela 2:32 brzmi to jak miła, pocieszająca obietnica, dopóki nie przeczyta się słów na końcu: „wśród resztki powołanej przez Pana”. Dlaczego tak trudno jest człowiekowi znaleźć się w tej resztce (dosłownie: „ocalałych”)?

Odp.: Tylko około 50 000 Żydów powróciło z wygnania. W czasach Chrystusa tylko mniejszość Żydów przyjęła Chrystusa. Po pochwyceniu ludzie nadal będą przychodzić do Chrystusa, ale umrą za swoją wiarę. Objawienie 6:9 mówi o tych, którzy zostali brutalnie zabici za swoją wiarę w czasie wielkiego ucisku.

P: W Księdze Joela 2:32 w jaki sposób jesteśmy wezwani nie tylko do bycia chrześcijanami, ale do bycia wśród resztki, prawdziwymi „ocalałymi”?

Odp.: Z duchowego punktu widzenia, niezależnie od tego, czy doświadczamy prześladowań lub męczeństwa, czy też nie, mamy obowiązek wytrwać do końca.

P: Kiedy, zgodnie z Księgą Joela 3:1-12, nastąpi sąd w Dolinie Jozafata?

Odp.: Stanie się to przed Tysiącleciem, pod koniec siedmioletniego Wielkiego Ucisku. Aby zapoznać się z kolejnością wydarzeń, zobacz omówienie Księgi Objawienia. Komentarz „Bible Knowledge Commentary: Old Testament” (str. 1319–1322) zawiera bardzo obszerną tabelę, która harmonizuje fragmenty Pisma Świętego dotyczące czasów ostatecznych.

P: Które wersety biblijne z Księgi Joela 3:1-12 są postmilenialne, a które premilenialne?

Odp.: Prawdziwi chrześcijanie, którzy są amilenialistami, wierzą, że Tysiąclecie trwa właśnie teraz w Niebie, a opisy wydarzeń przed i po Tysiącleciu odnoszą się do tych samych zdarzeń. Uważają oni, że kluczową wadą poglądu premilenialnego jest rozróżnianie tego, co dzieje się przed Tysiącleciem, od tego, co dzieje się po nim.

Prosta odpowiedź brzmi: wszystkie wydarzenia, które kwestionują amilenialistami, są przedtysiącletnie, z wyjątkiem następujących wydarzeń posttysiącletnich:

Wszystko w Apokalipsie 20

Sąd nad złymi aniołami: 1 List do Koryntian 6:3

Zmartwychwstanie niegodziwych: Księga Daniela 12:2; Ewangelia Jana 5:29

Ponieważ Objawienie 20:7-10 odnosi się do Goga i Magoga, niektórzy uważają, że inne wzmianki o Gogu i Magogu w Księdze Ezechiela 38-39 mają charakter postmilenialny. Inni uważają, że są one premilenialne.

Pytanie: Jaka jest różnica między grzechem Filistii a grzechem Tyru i Sydonu, o których mowa w Księdze Joela 3:4?

Odp.: Sydon nie był ani wrogiem, ani przyjacielem Izraela, ale Tyru był bliskim sojusznikiem za czasów Dawida i Salomona. Rzeczywiście, niegodziwa królowa Jezabel pochodziła z Sydonu (1 Król. 16:31). Kiedy Babilończycy zniszczyli Jerozolimę, Tyru i Sydon czerpały zyski z handlu skarbami i izraelskimi niewolnikami.

Bóg ukarał oba miasta w taki sam sposób, jak przepowiedział Joel. Mieszkańcy Tyru zostali zabici lub zniewoleni przez Aleksandra Macedońskiego w 332 r. p.n.e. Podczas zdobycia miasta zabił on 8 000 osób, a później kolejne 2 000, a 30 000 zniewolił. Mieszkańcy Sydonu zostali później zniewoleni przez Antiocha III z dynastii Seleucydów w 203 r. p.n.e.

Pytanie: Czy wzmianka o Żydach wśród ziem greckich w Księdze Joela 3:6 wskazuje na datę po wygnaniu?

Odp.: Nie. Arvid S. Kapelrud wspomina, że w VI i VII wieku p.n.e. istniał aktywny handel niewolnikami (Joel Studies, s. 154–158). Grecy mykeńscy przybyli do Grecji nieco przed czasami Mojżesza.

Gleason Archer, badacz Starego Testamentu, w „Encyclopedia of Bible Difficulties” (s. 296) wspomina, że w Palestynie znaleziono greckie monety z końca VI wieku, pochodzące z emisji Peisistratosa, co oznaczałoby okres sprzed wygnania. Po wymienieniu licznych wzmianek o greckich najemnikach w dokumentach nowobabilońskich autor stwierdza: „W świetle takich danych naiwnością jest przypuszczać, że Joel z końca IX wieku nie mógł nic wiedzieć o Grekach, lub wyobrażać sobie, że żaden handlarz niewolnikami nigdy nie udał się do greckich portów z jeńcami pochodzącymi z najazdów niewolniczych na Bliskim Wschodzie”.

To sformułowanie, mówiące o mieszkańcach Tyru, Sydonu i Filistii sprzedających Żydów Grekom, „aby wysłać ich daleko od ich ojczyzny”, faktycznie wskazuje na datę poprzedzającą czasy Aleksandra Wielkiego. Jak wskazuje książka *When Critics Ask* (str. 301), w czasach Aleksandra Grecy kontrolowali już Bliski Wschód, więc nie wyjeżdżaliby daleko. Cała ludność Tyru została sprzedana w niewolę przez Aleksandra, więc nie byli w stanie sami sprzedawać niewolników Grekom.

Zobacz omówienie Księgi Joela 1:1 w sprawie daty.

Pytanie: Dlaczego w Księdze Joela 3:4-8 Fenicjanie sprzedawali Żydów jako niewolników?

Odp.: Byli kupcami i najwyraźniej kupowali i odsprzedawali każdego jako niewolnika. Joel zwraca na to uwagę, ponieważ Fenicjanie z Tyru i Izraelici zawsze byli sojusznikami i wcześniej pomagali sobie nawzajem. Jeśli traktujesz swoich przyjaciół tak, jakbyś ich nie znał, gdy popadają w trudności, to jakim jesteś przyjacielem?

P: Co wiemy o Sabejczykach z Księgi Joela 3:8?

Odp.: Lud ten zamieszkiwał południowo-zachodnią część Półwyspu Arabskiego, na terenie dzisiejszego Jemenu. Znajdowało się tam starożytne królestwo Saby.

W tomie 1 Encyklopedii Brytyjskiej (1956) na stronach 678–682 przedstawiono alfabet sabejski (himjaricki) składający się z 28 liter. Widać, że ma on około 4 podobnych liter w porównaniu z alfabetem brahmi z Indii oraz 5 podobnych liter w porównaniu z alfabetem aramejskim. Ma 18 podobnych liter w porównaniu z najstarszym alfabetem etiopskim i 24 podobne litery w porównaniu z alfabetem libijskim. Ma 21 podobnych liter w porównaniu z alfabetem tamudzkim oraz 12 podobnych liter w porównaniu z alfabetem safahickim z Egiptu.

P: Dlaczego w Księdze Joela 3:10 niektóre narody zgromadzą się, by walczyć przeciwko Izraelowi?

Odp.: Dzieje się to dwukrotnie: przed Tysiącleciem (Armagedon) oraz po Tysiącleciu (Gog i Magog). Ponieważ bitwy te mają miejsce zarówno przed, jak i po Tysiącleciu, niektórzy chrześcijanie, zwani amilenialistami, wierzą, że tysiącletnie Tysiąclecie ma charakter symboliczny i odbywa się właśnie teraz w Niebie, a te dwie „bitwy” są po prostu dwoma opisami tej samej wielkiej bitwy.

P: Księga Joela 3:10 brzmi niemal jak przeciwieństwo Księgi Micheasza 4:3. Czy polecenie z Księgi Joela 3:10 jest czymś, czego Bóg oczekuje od posłusznych wierzących, czy też służy ono innemu celowi?

Odp.: Nie jest to polecenie skierowane do wierzących; w Księdze Joela 3:9 było to raczej ogłoszenie skierowane do narodów. Celem pobudzenia narodów było skłonienie ich do udania się do Doliny Jozafata, aby zostały osądzone przez Boga, jak opisano w Księdze Joela 3:12-13.

P: Czy w Księdze Joela 3:12 Bóg zasiada, by sądzić, czy też stoi, jak mówi Księga Izajasza 3:13?

Odp.: Ponieważ Bóg nie jest ograniczony fizycznym ciałem ludzkim, oba te opisy są metaforami. Jeśli jednak chcesz dokonać rozróżnienia, w książce „When Critics Ask” (str. 301) wskazano, że Bóg „zasiada”, aby wysłuchać wszystkich bezstronnie, a „stoi”, aby wymierzyć wyrok.

P: W jaki sposób fragment z Księgi Joela 3:13 odnosi się do Księgi Izajasza 63:2-4 i Apokalipsy św. Jana 14:14-20?

Odp.: Wszystkie te fragmenty odnoszą się do tego samego wydarzenia, z tym że Apokalipsa 14:14-20 zawiera najwięcej szczegółów. W Apokalipsie 14:14-16 Syn Człowieczy [Jezus] zbiera wierzących z ziemi. Następnie, w wersetach 18-20, zbierane są kiście winogron, by wrzucić je do tłoczni gniewu Bożego. W Księdze Izajasza 63:2-4 szata Jezusa jest splamiona krwią pochodzącą z tłoczenia w tłoczni gniewu.

Boży gniew wobec ludzkości nie pochodzi znikąd ani z jakiejś mgławicy gwiezdnej. Pochodzi raczej z ziemi, a dokładniej z pełnego grzechu życia, jakie ludzie prowadzą na ziemi, symbolizowanego przez winogrona. Sok jest końcowym produktem grzesznego życia, który powróci na ziemię jako gniew.

P: Kiedy ma miejsce wydarzenie opisane w Księdze Joela 3:15?

Odp.: Zaćmienie słońca miało miejsce podczas ukrzyżowania Chrystusa, a zarówno słońce, jak i księżyc zostaną zaćmione podczas ucisku. Jednak fragment z Księgi Joela 3:15 odnosi się do bitwy w Dolinie Jozafata tuż przed Tysiącleciem.

P: W jaki sposób w Księdze Joela 3:16 Pan jednocześnie „ryczy z Syjonu” i służy jako „schronienie dla swego ludu”?

Odp.: Na ziemi policjant lub żołnierz piechoty morskiej może być również czułym ojcem. O ileż bardziej Bóg, który jest Wszechmocny, może być zarówno czuły, jak i obrońcą!

P: Jakie mogą być powody, dla których w Księdze Joela 3:19 Bóg wymierza karę narodom już w tym życiu?

Odp.: Gdy jeden naród atakuje inny, Bóg może ukarać ten pierwszy. Jednak w Księdze Joela 3:19 mowa jest konkretnie o sądzie, jaki spotka inne narody, które zaatakowały Izrael. Edom stanie się „pustynną pustkowiną”; przestanie istnieć zarówno jako państwo, jak i jako naród.

P: Kiedy, zgodnie z Księgą Joela 3:19, Egipt zostanie spustoszony?

Odp.: Wydarzenia opisane w Księdze Joela 3 mają miejsce w czasach ostatecznych.

Pytanie: Kiedy, zgodnie z Księgą Joela 3:20-21, Bóg oczyści krew Judy?

Odp.: Stanie się to w czasach ostatecznych, kiedy Juda powróci do Boga. Jest to prawdopodobnie to samo wydarzenie, o którym mowa w Księdze Zachariasza 12:10-13:1.

Pytanie: Jak, zgodnie z Księgą Joela 3:21, mamy przekazywać pilne, ale negatywne przesłanie w społeczeństwie nastawionym na pozytywne myślenie?

Odp.: Mogą się zdarzyć trzy rzeczy: ludzie nie będą słuchać, bo nie uważają tego za ważne; nie będą słuchać, bo uważają, że przesadzasz i znowu, że to nie jest tak ważne, jak mówisz; albo nie usłyszą tego, bo jesteś zniechęcony i w ogóle im o tym nie powiesz. Musimy jednak dzielić się tym przesłaniem, a nawet jeśli większość ludzi nie będzie słuchać, to jednak niektórzy to zrobią. To nie twoja wina, jeśli zdecydują się nie słuchać, ale to twoja wina, jeśli masz okazję im o tym powiedzieć, a tego nie robisz.

W zachodnim społeczeństwie, które ceni sobie „pozytywne nastawienie” i nie chce przyjmować ostrzeżeń, upomnień ani nagany, możesz próbować przedstawiać sprawy w pozytywnym świetle, ale to ma swoje granice. Trudno jest pozostać wiernym ewangelii i mówić ludziom, że są zgubieni, grzeszni, odseparowani od Boga i zmierzają do piekła, a potem do jeziora ognia, chyba że pokutują i poproszą Boga, by przemienił ich nieudane życie. Tak jak powinniśmy „mówić »nie« narkotykom” i tak jak musisz powiedzieć bliskiej osobie zażywającej narkotyki, że potrzebuje pomocy i musi zmienić swoje życie, tak ludzie muszą usłyszeć, że potrzebują Boga i że to On musi zmienić ich życie.

Jak przekazać im to przesłanie? Przede wszystkim módl się – nie tyle za siebie czy za skuteczność przekazu, ile za nich samych i za to, by przyjęli to przesłanie. Zawsze szukaj odpowiedniego momentu, najlepiej bez zakłóceń, kiedy mogą być otwarci na słuchanie. Być może zacznij od wspólnej płaszczyzny porozumienia, od czegoś, co do czego zarówno ty, jak i oni się zgadzacie. Szczepan próbował tego (choć bezskutecznie) w Dziejach Apostolskich 7:1-50, a Paweł uczynił to w Dziejach Apostolskich 17:22-27, 23:6 oraz 24:10-15. Bądź gotów dzielić się swoim świadectwem, tak jak uczynił to Paweł w Dziejach Apostolskich 22:3-21. Głoś przesłanie Ewangelii, ale nie zapominaj również o podkreślaniu pilnego charakteru tego przesłania.

Jeśli zrobisz to wszystko, to i tak niekoniecznie będzie to łatwe. Czy myślisz, że potrafisz dzielić się tak dobrze, jak Jezus, Paweł i inni apostołowie? Prawdopodobnie nie. Jednak dla niektórych ludzi nawet słowa Jezusa, Pawła i pozostałych apostołów nie były wystarczająco dobre. Zrozum jednak, że otrzymaliśmy polecenie wykonania zadania, które od samego początku dla wielu zakończy się niepowodzeniem, po to, aby niektórzy spośród słuchających zostali zbawieni.

P: Jakie są najwcześniejsze rękopisy Księgi Joela, które zachowały się do dziś?

Odp.: Zwoje znad Morza Martwego: (ok. 1 r. p.n.e.) Wśród zwojów znad Morza Martwego znajduje się jeden egzemplarz Księgi Joela, oznaczony jako 4Q78 (=4QXIIc), zawierający fragmenty Księgi Joela 1:10-20; 2:1,8-23; 4:6-21 oraz fragmenty innych proroków mniejszych.

Nahal Hever to jaskinia w pobliżu Engedi, w której znaleziono fragment Ksiąg Proroków Mniejszych w języku greckim (8 Hev XIIgr), zawierający fragmenty Księgi Joela 1:12-14; 2:2-13; 3:4-9, 11-14, 17, 19-20 (w niektórych Bibliach odpowiada to rozdziałowi 4). Został napisany między 50 r. p.n.e. a 50 r. n.e. Został ukryty podczas powstania Bar-Kochby przeciwko Rzymowi. Jest to poprawiona wersja Septuaginty, sporządzona w Judei i niemal identyczna z tekstem masoreckim.

Zwoje Małych Proroków z Wadi Murabba’at (Mur XII) pochodzą z ok. 132 r. n.e. Zawierają one fragmenty Księgi Joela 2:20, 26-27; 3:1-5; 4:1-16 oraz fragmenty innych Małych Proroków. Tekst ten wpisuje się w tradycję tekstu masoreckiego.

Ogólnie rzecz biorąc, zwoje znad Morza Martwego, z Nahal Hever oraz z Wadi Murabba’at zachowały następujące wersety z trzech rozdziałów Księgi Joela: 1:10–20; 1:12–14; 2:1, 8–23; 2:2–13; 2:20, 26–27; 2:28–32 (= 3:1–5); 3:1–16; 3:4–9, 11–14, 17, 19–20; 3:6–21 (= rozdział 4 w tekście masoreckim). Więcej szczegółów można znaleźć w książce „The Meaning of the Dead Sea Scrolls”.

Chrześcijańskie rękopisy Biblii, pochodzące z około 350 r. n.e., zawierają Stary Testament, w tym Księgę Joela. Dwa z nich to Vaticanus (325–350 r. n.e.) i Alexandrinus (ok. 450 r. n.e.), w których księgi dwunastu proroków mniejszych umieszczono przed Księgą Izajasza. Księga Joela występuje w całości zarówno w Vaticanusie, jak i w Alexandrinusie.

Manuskrypt Sinaiticus (340–350 r. n.e.) zawiera całą Księgę Joela, 1:1–4:21.

P: Którzy z wczesnych pisarzy odwoływali się do Księgi Joela?

Odp.: Pisarze sprzed soboru nicejskiego, którzy odwoływali się lub nawiązywali do wersetów z Księgi Joela, to:

Justyn Męczennik (ok. 138–165 r. n.e.) cytuje Księgę Joela 2:28 i nast. w „Dialogu z Tryfonem Żydem”, rozdz. 88, s. 243.

Melito z Sardes (170–177/180 r. n.e.) (domyślnie) wspomina o „Starym Testamencie” i wymienia jego księgi. Nie wymienia on dwunastu proroków mniejszych z imienia, lecz nazywa ich „Dwunastoma”. Fragment 4 z „Księgi wyciązków”, tom 8, str. 759

Teofil z Antiochii (168–181/188 r. n.e.) cytuje Księgę Joela 2:16 jako słowa Joela. „Teofil do Autolika”, tom 3, rozdz. 12, str. 115

Ireneusz z Lyonu (182–188 n.e.) cytuje fragment z Księgi Joela 2:28 jako „pochodzący od proroka” w kontekście Dziejów Apostolskich 2:22–27. Ireneusz, „Przeciw herezjom”, księga 3, rozdz. 12.2, s. 430

Klemens Aleksandryjski cytuje Księgę Joela 2:28 jako słowa proroka Joela. „Stromata” (193–202 r. n.e.), księga 5, rozdz. 13, s. 465

Tertulian (198–220 r. n.e.) cytuje fragment z Księgi Joela 2:15 jako słowa Joela. „O poście”, rozdz. 16, str. 113.

Tertulian (198–220 r. n.e.) „Następnie głosi on, sprzeciwiając się temu światu i obecnej epoce (tak jak uczynił to Joel, Daniel i wszyscy prorocy zgodnie), że «będą znaki na słońcu, na księżycu i na gwiazdach; narody będą w udręce i zakłopotaniu; morze i fale będą ryczeć; serca ludzi będą mdleć ze strachu i z oczekiwania na to, co ma nadejść na ziemię»”. O zmartwychwstaniu ciała, rozdz. 22, s. 560–561

Orygenes (225–254 r. n.e.) cytuje fragment z Księgi Joela 2:28 jako słowa proroka Joela w dziele De Principiis, tom 2, rozdz. 7, s. 285. Cytuje on również Księgę Joela 2:28 w swoim Komentarzu do Ewangelii według św. Mateusza, rozdz. 18, s. 426

Novatian (ok. 250/254–256/7 n.e.) cytuje fragment z Księgi Joela 2:28 jako słowa proroka Joela. „Traktat o Trójcy Świętej”, rozdz. 29, s. 640

Traktat przeciwko Nowacjanowi (ok. 248–258 r. n.e.)

Cyprian z Kartaginy (248–258 r. n.e.) cytuje Księgę Joela 2:12,13 jako słowa proroka Joela. „Listy Cypriana”, list 51, rozdz. 22, s. 333

Metodiusz z Olimpu i Patary (270–311/312 r. n.e.) cytuje fragment Księgi Joela 2:21–23, przypisując go prorokowi Joelowi. „Uczta dziesięciu dziewic”, wykład 10, str. 350

Po soborze nicejskim

Afrahata Syryjczyka (337–345 r. n.e.) „Wybrane wykłady”

Atanazy z Aleksandrii (367 r. n.e.) (domniemane, ponieważ wspomina o dwunastu prorokach) „W Starym Testamencie znajduje się zatem dwadzieścia dwie księgi; … następnie Prorocy, przy czym dwunastu z nich liczy się jako jedną księgę…”. List wielkanocny Atanazego nr 39, rozdz. 4, s. 552.

Efraim Syryjczyk (350–378 r. n.e.)

Bazyli z Kapadocji (357–378 r. n.e.)

Cyryl z Aleksandrii (444 r. n.e.)

Cyryl z Jerozolimy (ok. 349–386 r. n.e.) wspomina o księgach proroków, zarówno o Dwunastu, jak i o pozostałych. Micheasz 3:8 jak w Księdze Micheasza, Joel 2:28 jak w Księdze Joela, Aggeusz 2:4 jak w Księdze Aggeusza, Zachariasz 1:6 jak w Księdze Zachariasza. Wykłady katechetyczne, wykład 16.29, str. 122

Ambroży z Mediolanu (370–390 r. n.e.)

Grzegorz z Nazjanzu (330–391 r. n.e.)

Pacian z Barcelony (342–379/392 n.e.) wspomina o „proroku Joelu” w Liście 3, rozdz. 16.2, s. 58

Grzegorz z Nyssy (ok. 356–397 r. n.e.)

Didymus Ślepy (398 r. n.e.) cytuje fragment z Księgi Joela 2:15–17, przypisując go Joelowi. Komentarz do Księgi Zachariasza 12, str. 305

Syryjska „Księga stopni” (=Liber Graduum) (350–400 r. n.e.) nawiązuje do Księgi Joela 2:28 (oraz Dziejów Apostolskich 2:17). Przedmowa redaktorów syryjskich, str. 4

Rufinus (374–406 r. n.e.)

Jan Chryzostom (-407 r. n.e.) wspomina o Księdze Joela 2:16 jako o słowach Joela w tomie 9 „O posągach”, homilia 3.9, str. 358

Hieronim (373–420 r. n.e.) omawia księgi Starego Testamentu. W szczególności omawia Księgę Rodzaju, Księgę Wyjścia, Księgę Kapłańską, Księgę Liczb, Księgę Powtórzonego Prawa, Pięcioksiąg, Księgę Hioba, Jezusa, syna Nave’a [Jozuego], Księgę Sędziów, Księgę Rut, Księgi Samuela i Królów (2 księgi), dwunastu proroków: Ozeasza, Joela, Amosa, Obadiasza, Jonasza, Micheasza, Nahuma, Habakuka, Sofoniasza, Aggeusza, Zachariasza, Malachiasza, Izajasza, Jeremiasza, Ezechiela, Daniela, Estery, Ezdrasza i Nehemiasza. List 53, rozdz. 7–8, s. 99–101.

Pelagianin Teodor z Mopsuestii (392–423/429 r. n.e.) napisał cały komentarz do Księgi Joela.

Augustyn z Hippony (388–28 sierpnia 430 r. n.e.) wspomina o Amosie, Micheaszu, Ozeaszu i Joelu w dziele „O państwie Bożym”, tom 18, rozdział 27, str. 375

Jan Kasjan (ojciec semipelagianizmu) (419–430 r. n.e.)

Teodoret z Cyru (423–458 r. n.e.)

Pytanie: Jakie są różnice w tłumaczeniu Księgi Joela między tekstem hebrajskim a grecką Septuagintą?

Odp.: Zgodnie z „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 7, str. 235: „Wersje LXX [Septuaginty], Peshitty i łacińskiej Wulgaty odbiegają jedynie nieznacznie od tekstu masoreckiego [tekstu masoreckiego] oraz od siebie nawzajem. Niedawno odkryty fragment Księgi Joela z Wadi Murabba’at… wpisuje się w tradycję tekstu masoreckiego”. W Septuagincie występują jednak niewielkie dodatki w 1:5, 8, 18; 2:12 oraz 3:1. Podzielono w niej również księgę na trzy rozdziały, podczas gdy tekst masorecki dzieli ją na cztery. Oto różnice między tekstem masoreckim (wymienionym jako pierwszy) a Septuagintą w Księdze Joela, skupiające się głównie na fragmentach od 1:1 do 2:18.

Joel 1:1 „Pethuel” a „Bethuel” (Septuaginta)

Joel 1:2 „synowie” a „dzieci”

Księga Joela 1:5 „wszyscy pijący wino” a „wszyscy wy (liczba mnoga), którzy pijecie wino aż do upojenia”

Księga Joela 1:5 „nad moszczem winogronowym; bo został on odcięty od waszych ust” a „bo radość i wesele zostały usunięte z waszych ust”

Joel 1:6 „lwica” a „młode”

Joel 1:7 „drzewo figowe” a „drzewa figowe”

Joel 1:7 „rozłupał moje drzewa figowe” a „złamał moje drzewa figowe”

Joel 1:7 „obnażył moją winorośl” vs. „przeszukał moją winorośl”

Joel 1:8 „opłakujcie jak dziewica” vs. „opłakujcie bardziej niż dziewica”

Joel 1:9 „zostali wygubieni” kontra „zostali usunięci”

Joel 1:9 „Kapłani… opłakują” a „Opłakujcie, kapłani”

Joel 1:10 „zniszczone” vs. „uschnięte” (Septuaginta) vs. „zdezorientowane” (łaciński i 1:11)

Joel 1:10 „drzewo oliwne wiotczeje” vs. „oliwy brakuje”

Joel 1:11 „Wstydźcie się, rolnicy, wycie, winiarze” a „rolnicy są wyniszczeni”

Joel 1:11 „z pola” vs. „z pola”

Joel 1:12 „drzewo figowe” vs. „drzewa figowe”

Joel 1:12 „ponieważ radość wyschła z synów ludzkich” a „ponieważ synowie ludzcy zniszczyli radość”

Joel 1:13 „spędzać noc w worze” a „spać w worze”

Joel 1:15 „Biada” a „Biada, biada, biada”

Joel 1:15 „zniszczenie ze strony Wszechmocnego” a „nieszczęście za nieszczęściem”

Joel 1:16 „Czyż nie zabrakło pożywienia?” a „Wasze pożywienie zostało zniszczone”

Joel 1:17 „Ziarno usycha pod grudkami ziemi; spichlerze są spustoszone; magazyny zbożowe są zburzone” kontra „Jałówki zaczęły podskakiwać przy swoich korytach, skarby zostały zniszczone, tłocznie do wina są zburzone”

Joel 1:18 „Jak jęczą zwierzęta! Stada bydła są udręczone” kontra „Co mamy sobie zgromadzić? Stada bydła opłakują”

Joel 1:18 „ponoszą karę” vs. „są spustoszone” (Septuaginta, Wulgata)

Joel 2:2 „gęsta ciemność” vs. „mgła”

Joel 2:2 „ludzie” vs. „ludzie rozprzestrzenią się po górach jak poranek”

Joel 2:3 „raj Eden” vs. „raj rozkoszy”

Joel 2:4 „biegną” kontra „ścigają”

Joel 2:6 „wszystkie twarze rozpalają się” vs. „każda twarz będzie jak czerń kotła” (Septuaginta, Targumy, Wulgata)

Joel 2:8 [brak] vs. Septuaginta zawiera: „i nikt nie będzie stał z boku od swego brata: pójdą obciążeni swoją bronią”

Joel 2:11 „przerażający/budzący strach” a „chwalebny”

Joel 2:11 „znieść to” vs. „opierać się temu”

Joel 2:16 „Zbierzcie dzieci, zbierzcie niemowlęta” w przeciwieństwie do „Zbierzcie niemowlęta”

Joel 2:17 „aby stało się to przysłowiem wśród narodów” w przeciwieństwie do „aby poganie panowali nad nimi”

Joel 2:18 „będzie zazdrosny… i zlituje się nad swoim ludem” kontra „był zazdrosny… oszczędził swój lud”

Bibliografia do tego pytania: tłumaczenie hebrajskie pochodzi z „Literal Translation” Jaya P. Greena, a tłumaczenie Septuaginty – z przekładu Sir Lancelota C.L. Brentona pt. „The Septuagint: Greek and English”. Wykorzystano również „The Expositor’s Bible Commentary” oraz przypisy w Bibliach NASB, NIV, NKJV i NRSV.

O ile nie zaznaczono inaczej, cytaty z Pisma Świętego pochodzą z Biblii „The Holy Bible, Berean Standard Bible” (BSB), która została udostępniona w domenie publicznej: https://berean.bible