< Pytanie biblijne dotyczące Listu Judy

Pytanie: Kim jest Juda, o którym mowa w 1 Liście Judy?

Odp.: Juda jest bratem Jakuba. Było więcej niż jeden Jakub, ale Jakub, o którym tu mowa, i Juda byli prawdopodobnie przyrodnimi braćmi Jezusa. Inne możliwości to apostoł Juda (nie Iskariota) oraz Juda, przywódca w Jerozolimie, który został wysłany wraz z Pawłem, Barnabą i Sylasem w Dziejach Apostolskich15:22 .

Pytanie: Jakie są podobieństwa i różnice między Listem Judy a 2 Listem Piotra?

Odp.: Podobieństwa:

1. Sługa Jezusa Chrystusa w 2 Liście Piotra 1:1 i Liście Judy 1

2. Wspólne zbawienie w 2 Liście Piotra 1 i Liście Judy 3

3. „Umiłowani” (4 razy w 2 Liście Piotra i 3 razy w Liście Judy)

4. Użycie nietypowego greckiego słowa (despotes) w 2 Liście Piotra 2:1 i Liście Judy 4.

5. Oszczerstwa wobec chwalebnych istot w 2 Liście Piotra 2:10 i Liście Judy 8

6. Sodoma i Gomora w 2 Liście Piotra 2:6-9 oraz w Liście Judy 7

7. Nadchodzący sąd Chrystusa w 2 Liście Piotra 3:7, 10, 12-14 oraz w Liście Judy 13-15, 21

8. Podobne zakończenia: „zarówno teraz, jak i aż do dnia wieczności. Amen” w 2 Liście Piotra3:18 , oraz „teraz i na wieki wieków. Amen” w Liście Judy 25

Różnice:

1. Tam, gdzie występują podobieństwa, 2 List Piotra zazwyczaj zawiera więcej szczegółów, z wyjątkiem opisu chwalebnych istot.

2. Apostoł Piotr w 2 Liście Piotra 1:1 a brat Jakuba w Liście Judy 1

3. Łaska i pokój poprzez poznanie (2 List Piotra 1:2) w porównaniu z miłosierdziem, pokojem i miłością (List Judy 2)

4. Długość: 2 List Piotra jest dwukrotnie dłuższy od Listu Judy (937 słów w porównaniu z 458 słowami w języku greckim).

5. Dodatkowe tematy: na przykład 2 List Piotra 3:15-16 wspomina o Pawle.

6. List Judy zawiera bardzo barwne metafory

7. 2 List Piotra zawiera dodatkowe przykłady dotyczące Noego i psów.

8. Dwa odniesienia do apokryfów w Liście Judy

9. Walka o wiarę w Liście Judy a ucieczka przed zepsuciem w 2 Liście Piotra.

10. List Judy 7,13 kładzie nacisk na wieczność, podczas gdy 2 List Piotra 3:3-8,12 kładzie nacisk na czas.

11. Podczas gdy List Judy jest bardzo zwięzły, 2 List Piotra jest napisany w sposób, który chroni przed wiarą w „surowy kalwinizm”. Przykłady to: „nie chcąc, aby ktokolwiek zginął, ale aby wszyscy doszli do nawrócenia” (2 List Piotra 3:9), „zaprzeczający Panu, który ich wykupił” (2 List Piotra 2:1) oraz ci, którzy uciekają przed zepsuciem świata, a potem znów się w nie wikłają (2 List Piotra2:19 –22).

Podsumowanie: Różnice i podobieństwa można wyjaśnić tym, że są to dwaj mężczyźni o nieco odmiennych stylach, którzy najprawdopodobniej rozmawiali ze sobą i pisali w podobnym czasie o podobnych problemach, przy czym Piotr napisał bardziej rozbudowany list.

Pytanie: Sceptyk Bart Ehrman pisze: „Trudno uwierzyć, że te dwa listy [Jakuba i Judy] mogły zostać napisane przez dwóch chłopów z niższych warstw społecznych, mówiących po aramejsku, pochodzących z Galilei (których bardziej znany brat [Jezus] nie był, o ile wiadomo, w stanie pisać, a tym bardziej skomponować skomplikowanego traktatu po grecku)”. Jesus, Interrupted, str. 134–135

W innym miejscu Ehrman pisze: „Dysponujemy pewnymi informacjami na temat tego, co oznaczało bycie chłopem z niższych warstw społecznych na obszarach wiejskich Palestyny w I wieku. Jedną z rzeczy, które to oznaczało, było to, że prawie na pewno był się analfabetą. Sam Jezus był wielkim wyjątkiem, ponieważ ewidentnie potrafił czytać (Łk4:16 –20), ale nic nie wskazuje na to, że potrafił pisać… Ilu potrafiło czytać? Analfabetyzm był powszechny w całym Imperium Rzymskim. W najlepszym razie może 10 procent ludności posiadało podstawowe umiejętności czytania i pisania. A te 10 procent stanowiłyby klasy o wolnym czasie … Nic w Ewangeliach ani w Dziejach Apostolskich nie wskazuje na to, że naśladowcy Jezusa potrafili czytać, a co dopiero pisać. W rzeczywistości w Dziejach Apostolskich znajduje się relacja, w której Piotr i Jan są określani jako „niepiśmienni” (Dz4:13 ) – starożytne słowo oznaczające analfabetów”. (Jesus, Interrupted, s. 105–106). Również w Lost Christianities, s. 203.

Odp.: Ehrman twierdzi tak, ponieważ nie wierzy, że mieszkańcy Galilei posługiwali się językiem greckim. Twierdzi tak pomimo faktu, że na ich monetach widniał napis w języku greckim oraz że z trzech stron otaczały ich regiony, w których mówiono po grecku. Istnieją co najmniej cztery argumenty wskazujące, że Ehrman się myli.

1. Bliskość Kafarnaum i Fenicji: Nazaret, gdzie wychował się Jezus, znajdował się około 15 mil od Fenicji w jednym kierunku i zaledwie około 20 mil od Kafarnaum, gdzie mieszkało wielu greckojęzycznych mieszkańców. Galilea graniczyła od zachodu, północy i wschodu z regionami, w których mówiono po grecku. Na wschód od Galilei leżała „Dekapolis”, co po grecku oznacza „dziesięć miast”. W tym rejonie mieszkał opętany z Gerazy. Stada świń hodowali (a zatem również spożywali) mieszkający tam ludzie posługujący się językiem greckim. Jezus głosił tam kazania, gdy przeprawiał się przez Morze Galilejskie. Z pewnością mówił po grecku, gdy do nich przemawiał.

2. Monety z Galilei: Poniższy fragment pochodzi z książki Marka A. Chanceya *Greco-Roman Culture and the Galilee of Jesus* (Cambridge University Press, 2005). Autor stwierdza, że analizując monety z Galilei, „napisy były zazwyczaj w języku greckim, choć na kilku monetach znalezionych w Palestynie widnieją napisy w języku hebrajskim”. (str. 168) … „Kolejną cechą wyróżniającą monety hasmonejskie było ograniczone użycie języka greckiego. Greckie znaki i monogramy, których znaczenie pozostaje niejasne, występują na niektórych monetach Hyrkanosa I. Jednak większość jego monet wykorzystuje pismo hebrajskie, które już w czasach jego panowania było starożytne”; (tamże, s. 169) … „przynajmniej jedna moneta Agryppy II została prawdopodobnie wybita w Galilei, o czym świadczy otoczony wieńcem grecki napis »Tiberias« na jej rewersie. Na awersie znajduje się wizerunek gałązki palmowej oraz napis … [w języku greckim] »Król Agryppa, Zwycięstwo Cesarza«”. (tamże, s. 183)

3. Umiejętność czytania i pisania w Imperium Rzymskim nie ma znaczenia: Ehrman zapomina, że odsetek osób w Imperium Rzymskim (Hiszpania, Brytania, Niemcy itp.), które nie umiały czytać, nie ma znaczenia; liczy się odsetek wykształconych osób wśród Żydów w Judei i Galilei. Żydzi mieli znacznie wyższy poziom wykształcenia niż większość innych ludów w Imperium Rzymskim. Fakt, że Sanhedryn oskarżył Piotra i Jana o brak wykształcenia, nie oznacza, że tak rzeczywiście było.

4. Umiejętność czytania i pisania w Palestynie: Na marginesie warto wspomnieć, że w Deir Alla w Dolinie Jordanu archeolodzy znaleźli ćwiczenia pisarskie ucznia, w których trzykrotnie wspomniano o Balaamie, synu Beora. Datowanie radiowęglowe wskazało na okres 800/760 r. p.n.e.

Pytanie: Czy w Liście Judy 3 Juda napisał kolejny list dotyczący naszego wspólnego zbawienia?

Odp.: Juda zamierzał napisać jeden rodzaj listu, ale potem zmienił zdanie. Greckie słowo przetłumaczone jako „walczyć z zapałem” to właśnie to, od którego pochodzi nasze słowo „agonizować”. Nie ma żadnych dowodów, ani na to, ani przeciwko temu, że Juda napisał później drugi list. Jeśli tak uczynił, Bóg nie był zobowiązany do zapewnienia jego zachowania; Bóg mógł zachować dowolne listy, jakie tylko zechciał.

Co więcej, to sformułowanie wcale nie sugeruje, że Juda musiał napisać drugi list. Oznacza ono po prostu, że Juda wolałby raczej pisać o tym, jak wielkie jest nasze wspólne zbawienie, i żałował, że zaistniała potrzeba napisania tego rodzaju listu.

Na marginesie, kiedy (słusznie i zgodnie z prawem) krytykujemy innych wierzących, tak jak robił to Juda, powinniśmy podążać za jego przykładem i robić to z troską oraz żalem, że sytuacja jest taka, iż konieczna jest reprymenda.

Pytanie: W jakim stopniu powinniśmy w Liście Judy 3 po prostu dzielić się wiarą, a w jakim walczyć o wiarę przeciwko herezjom?

Odp.: To naprawdę zależy od konkretnej sytuacji i ogólnego kontekstu kulturowego. Juda wolał dzielić się wiarą, ale poczuł pilną potrzebę zmiany podejścia, być może na podstawie tego, co usłyszał. Czasami musimy pilnie zmienić podejście i zająć się naukami wilków atakujących Kościół. Kiedy sytuacja nie jest pilna, powinniśmy nadal udzielać nauczania, aby bronić trzody. Jednak ogólnie rzecz biorąc, w większości przypadków powinniśmy postępować jak Juda i wolać dzielić się naszym wspólnym zbawieniem.

P: W Liście Judy 4–10, w jaki sposób ludzie, którzy prowadzili rozwiązłe życie, oddawali się nienaturalnym żądzom, zdeprawowali ciało, wspólnie hulaszczyli i poddawali się bezbożnym namiętnościom, mogli zaskoczyć zgromadzenie?

Odp.: Ludzie potrafią działać w tajemnicy. Juda nie mówi, że robili te rzeczy podczas nabożeństw. Raczej robili je niepostrzeżenie przez członków zgromadzenia, a może nawet próbowali sprowadzić na manowce kilku innych wiernych, a mimo to nadal byli tolerowani. Co gorsza, niektórzy odstępcy, których należy zdemaskować, są przywódcami w kościele.

P: Jaki był sens wybawienia Izraelitów z Egiptu, a następnie zniszczenia większości z nich, o czym mowa w Liście Judy 5?

Odp.: W odpowiedzi należy wziąć pod uwagę trzy kwestie.

1) Ludzie mogli zdecydować, czy pójść z Mojżeszem, czy nie. W rzeczywistości, jak czytamy w Księdze Wyjścia 12:38, towarzyszyła im mieszana rzesza, w tym osoby niebędące Izraelitami.

2) Lud początkowo był gotów wyruszyć i podążać za Bogiem i Mojżeszem, ale potem zmienił zdanie i pragnął powrotu do Egiptu (Księga Wyjścia 16:3).

3) Powinniśmy wyciągnąć z tego wniosek, że podobnie jak oni, nie ma sensu wyruszać w dobrym kierunku, jeśli potem odwracamy się i pragniemy powrócić tam, skąd przyszliśmy.

Pytanie: Kim są w 6 wersecie Listu Judy wspomniani przez niego związani aniołowie?

Odp.: Są to upadli aniołowie, którzy obecnie są związani. Istnieją trzy różne poglądy na ten temat.

1. Niektórzy uwięzieni, inni wolni: Dzisiaj niektóre demony są uwięzione, a inne są wolne i czynią zło na ziemi. Nawet te wolne demony, z którymi spotkał się Jezus, bały się, że Jezus wrzuci je do otchłani.

2. Wszystkie są częściowo uwięzione: Inny pogląd głosi, że wszystkie demony są obecnie uwięzione, ale nawet w stanie uwięzienia mogą wywierać wpływ na ludzi. Jak podaje książka „Bible Difficulties and Seeming Contradictions” (str. 225–226) na podstawie analogii: „Osoba może być skazana na dożywocie w zakładzie karnym, a mimo to mieć przywilej spacerowania po dziedzińcu więziennym, a nawet poza nim, pod pewnymi warunkami i ograniczeniami”. Więcej na temat tego poglądu można znaleźć w książce „Christian Theology” autorstwa Millarda J. Ericksona, str. 447–448.

3. Połączenie: Mój pogląd stanowi połączenie tych dwóch stanowisk. Różne demony mogą podlegać różnym ograniczeniom i mieć różny stopień swobody. Juda wyraźnie stwierdza, że ograniczenia nałożone na niektóre demony zostały zaostrzone. Jednak żaden demon nie może sprzeciwić się rozkazom Chrystusa.

Pytanie: Czy w Liście Judy 6 wspomniani związani aniołowie to ci z Księgi Rodzaju 6, gdzie Nefilim byli potomstwem istot anielskich i ludzkich kobiet?

Odp.: Opinie na ten temat są podzielone.

Tak. Żydowska apokryficzna Księga 1 Henocha, w pierwszej i najwcześniejszej z jej pięciu „księg”, stwierdza, że tak było (1 Henoch 6). Niektórzy pierwsi chrześcijanie darzyli Księgę 1 Henocha wielkim szacunkiem.

Nie. Może to odnosić się ogólnie do buntujących się demonów. Więcej na ten temat można znaleźć w książce „1001 Bible Questions Answered”, str. 65.

Niezależnie od tego, odnosi się to do wielu upadłych aniołów i nie mówi nic o tym, że Szatan kusił Ewę, jak wierzy fałszywa religia Kościoła Zjednoczenia pastora Moona.

Pytanie: Czy na podstawie Listu Judy 6–7 możemy „wnioskować, że aniołowie upadli w wyniku niemoralnego aktu nienaturalnego pożądania”, jak nauczał heretyk, wielebny Moon, w piątym wydaniu (1977 r.) „Boskiej Zasady”, str. 71–72?

Odp.: Nie. List Judy 5–7 podaje trzy przykłady: Izraelitów, którzy wyszli z Egiptu (werset 5), aniołów, którzy opuścili swoje miejsce zamieszkania (werset 6), oraz Sodomę i Gomorę (werset 7). List Judy nie wspomina o upadku ludzkości.

P: W Liście Judy 9 – kiedy archanioł Michał spierał się z szatanem o ciało Mojżesza?

Odp.: Pismo Święte tego nie podaje i nigdzie indziej w Piśmie Świętym nie ma o tym wzmianki. Juda odwołuje się do tego, aby podkreślić inną kwestię, więc najwyraźniej założył, że czytelnicy słyszeli o tym wcześniej. Zostało to wspomniane w apokryficznym dziele „Wniebowzięcie Mojżesza”, zwanym również „Testamentem Mojżesza”. Posiadamy większość tekstu „Wniebowzięcia Mojżesza”, z wyjątkiem zakończenia, które prawdopodobnie zawierało tę relację.

P: Czym jest „droga Kaina” wspomniana w Liście Judy 11?

Odp.: O Kainie, synu Adama i Ewy oraz mordercy swojego brata Abla, mowa jest w Księdze Rodzaju 4:1-24. Niewiele więcej wiemy o Kainie, poza jednym istotnym faktem: jego ofiara dla Pana była bezkrwawa i nie została przyjęta przez Boga. Zarówno dzisiaj w niektórych liberalnych kościołach, jak i dawniej w religiach gnostyckich, ludzie próbowali stworzyć „chrześcijaństwo bezkrwawe” – Jezusa, którego krew nie zapłaciła za nasze grzechy.

P: Dlaczego w Liście Judy 11 wspomniano o Balaamie?

Odp.: Balaam różnił się od pozostałych dwóch tym, że nie sprzeciwiał się otwarcie Bożej władzy. Balaam nadal oddawał cześć Bogu. Widział jednak, że bycie prorokiem było źródłem bogactwa. Balaam uważał, że wystarczy mu starać się poruszać po cienkiej granicy, trzymając się jak najdalej od woli Bożej, nie posuwając się jednak zbyt daleko w nieposłuszeństwie wobec Boga.

P: Dlaczego w Liście Judy 11 wspomniano o Korachu (Core)?

Odp.: Korach był Lewitą wspomnianym w Księdze Liczb 16:1-38. On i jego sojusznicy mieli pretensje do Mojżesza, oskarżając go o to, że próbuje „ustanowić się władcą nad nami” (Księga Liczb 16:13), a także nie mogli pogodzić się z tym, że Aaron był arcykapłanem składającym ofiary. Korach przekonał 250 mężczyzn, a także innych, do buntu przeciwko Bożemu przywództwu. Mojżesz nie walczył z Korachem, lecz pozostawił tę sprawę Bogu. Bóg sprawił, że ziemia się otworzyła i pochłonęła namioty oraz rodziny Koracha i przywódców buntowników. Następnie Bóg sprawił, że wyszedł ogień i strawił pozostałych 250 mężczyzn. Cechą wspólną Kaina, Balaama i Koracha jest to, że odmówili podporządkowania się Bożej władzy.

Pytanie: Czym są „chmury bez wody” w Liście Judy 12?

Odp.: Jak na suchy ląd, są to duże, imponująco wyglądające rzeczy, które obiecują wiele, ale nic nie dają. Robią wielkie show, ale potem wiatr je rozwiewa.

P: Czym są w Jde 12 te bezowocne drzewa jesienią, dwukrotnie martwe?

O: Może to oznaczać drzewa całkowicie martwe lub drzewa zabite dwukrotnie. Niezależnie od tego, wiele drzew wygląda na martwe jesienią, kiedy opadną z nich liście, a większość owoców pojawi się dopiero w przyszłym roku. Są to jednak drzewa, które są naprawdę martwe, które nigdy nie zakwitną ani nie przyniosą owoców. Ich wierzchołki wyglądają na martwe, jak drzewa w stanie spoczynku bez liści. Ponieważ jednak zostały wyrwane z korzeniami, korzenie, gałęzie i całe drzewo są martwe, od góry do dołu.

W odniesieniu do człowieka może to nawiązywać do drugiej śmierci z Objawienia 21:8 lub do tych, którzy znali Chrystusa, ale później odstąpili od wiary, o czym mowa w Liście do Hebrajczyków 6:4-8 i 2 Liście Piotra 2:20-22.

Pytanie: Dlaczego w Liście Judy 13 wspomniano o dzikich falach morza?

Odp.: Dzikie fale morskie mają ogromną moc. Chociaż moc tę często można wykorzystać dla dobra, na przykład w przypadku młyna nad rzeką, ta konkretna moc nie poddaje się żadnej kontroli. Woda gwałtownie faluje w tę i z powrotem, wytwarzając jedynie pianę. Ta moc jest nie tylko bezużyteczna, ale wręcz niszczycielska.

P: Dlaczego w Liście Judy 13 wspomniano o wędrujących gwiazdach?

O: Obraz wędrującej gwiazdy odnosi się do jednej z sześciu lub siedmiu gwiazd, które nie utrzymują stałego miejsca wśród innych gwiazd, lecz wędrują po niebie, gdzie tylko chcą. Dzisiaj nazywamy je planetami. Gdybyś używał wędrującej gwiazdy jako pomocy nawigacyjnej, zgubiłbyś się tak samo, jak wydaje się zagubiona ta wędrująca gwiazda.

P: O którym Enochu mowa w Liście Judy 14?

O: Nie jest to ten Enoch, który był synem Kaina z Księgi Rodzaju 4:17. Chodzi raczej o Enocha, potomka Seta i siódmego potomka Adama z Księgi Rodzaju 5:21-24. Jest to ten sam Enoch, który chodził z Bogiem i którego Bóg zabrał do nieba. Enoch z Księgi Rodzaju 4:17, syn Kaina i trzeci potomek Adama, to inna osoba.

P: Dlaczego w Liście Judy 14–15 Juda zacytował fragment z pseudoapokryficznej Księgi 1 Henocha, traktując go jako prawdziwy?

Odp.: Ponieważ ten werset jest prawdziwy, choć w innych częściach 1 Księgi Henocha, znanej już przed 110 r. p.n.e., występują błędy. W odpowiedzi należy wziąć pod uwagę cztery kwestie.

1. Chociaż cytat pochodzi z 1 Księgi Henocha, nie ma pewności, że Juda zacytował go bezpośrednio z tej księgi. Chociaż słowa są niemal identyczne, mogły pochodzić ze wspólnego źródła. Wspólnym źródłem mogła być księga zawierająca tę prawdziwą przepowiednię lub samym Bogiem.

2. Księga 1 Enocha uległa zmianom. Chociaż powstała ona przed erą chrześcijańską, niektórzy uważają, że ten cytat został wstawiony po napisaniu Listu Judy, a przed XV wiekiem, przez błędnie poinformowanego mnicha. Zdecydujcie sami; oto cytat z zwoju znad Morza Martwego 4Q204; zwróćcie uwagę na luki. „… miriady jego świętych… ciało dla wszystkich ich… aroganckich i niegodziwych…” (Cytat ten pochodzi z książki „The Dead Sea Scrolls” w tłumaczeniu Florentino Garcíi Martíneza; pierwotnie opublikowanej w języku hiszpańskim jako „Textos de Qumrán”).

3. Nie jest mało prawdopodobne, że Juda rzeczywiście zacytował fragment z Księgi 1 Henocha, i nie ma w tym nic złego. Księga 1 Henocha miała co najmniej pięciu różnych autorów, a ten werset pochodzi z pierwszej i najwcześniejszej części. Księga 1 Henocha jest mieszanką prawdy i błędu, a Bóg mógł sprawić, że Juda celowo zacytował z niej prawdę, aby to prawdziwe proroctwo od Boga nie zostało zachowane wyłącznie w źródłach pozabiblijnych.

4. Chociaż 1 Księga Henocha zawiera co najmniej jedną boską prawdę, nie oznacza to, że powinna była stać się częścią Pisma Świętego. Nie wystarczy, by księga zachowała kilka słów od Boga; musi ona w całości odpowiadać temu, czego Bóg oczekuje od Pisma Świętego. Pisma Wesleya, Lutra i Kalwina również zawierają wiele Bożej prawdy, ale to nie oznacza, że którekolwiek z nich są wolne od błędów, a oni sami sprzeciwialiby się uznaniu ich pism za Pismo Święte.

Podsumowując, jak powiedział Hank Hanegraaff w audycji radiowej „Bible Answer Man” na stronie10/29/1997 : Księga 1 Enocha cieszyła się dużym szacunkiem. Duży szacunek oznacza, że zawiera ona wiele prawd, ale nie oznacza to, że jest natchniona przez Boga. Mogę powiedzieć, że Jezus powróci. To prawda, ale nie oznacza to, że jestem natchniony przez Boga.

Pytanie: Skoro w Liście Judy 14–15 Judy [rzekomo] czerpał inspirację z nieinspirowanej Księgi Henocha 1, 1, 9, to w jaki sposób chrześcijanie mogą krytykować Józefa Smitha za czerpanie inspiracji z pogańskiej egipskiej Księgi Umarłych, skoro Józef Smith napisał mormońską Księgę Abrahama?

Odp.: Księga 1 Enocha jest pozabiblijną księgą żydowską o złożonym pochodzeniu, zawierającą mieszankę prawdy i błędów. Cytat Judy odpowiada wersetowi z Księgi 1 Enocha. Nic nie wyklucza możliwości, że Enoch rzeczywiście to powiedział.

Natomiast wielu udowodniło, że zwój, z którego Joseph Smith fałszywie twierdził, że przetłumaczył mormońską Księgę Abrahama, był pogańską księgą o treści bałwochwalczej.

Podsumowując:

1. Nie da się udowodnić (ani obalić), że Juda zaczerpnął ten werset z Księgi Henocha.

2. Nawet jeśli Juda rzeczywiście zaczerpnął to z Księgi 1 Henocha, to jest to dzieło złożone i może zawierać fragmenty proroctw natchnionych przez Boga.

3. W ostrym kontraście do tego fałszywe tłumaczenie Józefa Smitha pochodziło z księgi poświęconej bożkom, egipskiej „Księgi Umarłych”.

Więcej o Józefie Smithu i mormońskiej Księdze Abrahama

Informacje ogólne na temat żydowskiej Księgi Henocha I:

„1 Księga Henocha” jest dziełem złożonym, składającym się z pięciu części napisanych w różnych okresach przez różnych autorów. Cytat, o którym mowa, pochodzi z pierwszej i najwcześniejszej części. Możliwe jest jednak, że cytat ten został dodany później. Najwcześniejszy zachowany egzemplarz to fragment ze zwojów znad Morza Martwego. Jednak najwcześniejszy egzemplarz zawierający ten cytat pochodzi z XV wieku z Etiopii. Zawiera on pewną dozę prawdy, ale ma też aspekty mitologiczne, z całym tym opisem różnych aniołów i demonów. Księga 1 Enocha nie zaginęła dla współczesnego świata.

Kontekst egipskiej Księgi Umarłych:

Egipska Księga Umarłych prawdopodobnie nie była zbyt często czytana. Jej celem było raczej pochowanie jej wraz z zamożnym zmarłym, aby pełniła rolę magicznego amuletu ułatwiającego mu wejście do życia pozagrobowego. Istniało tyle wariantów Księgi Umarłych, ile było jej egzemplarzy, ponieważ w każdym z nich zapisano imię zmarłego. Wielu przetłumaczyło fragment, z którego rzekomo korzystał Józef Smith podczas tłumaczenia Księgi Abrahama. Tłumaczenie to można znaleźć w mormońskiej publikacji „The Message of the Joseph Smith Papyri” autorstwa Hugh Nibleya (Deseret Book, 1975). Jeśli chodzi o źródła spoza mormonizmu, warto zapoznać się z książką „The Changing World of Mormonism” autorstwa Jeralda i Sandry Tannerów (Moody Press, 1981), str. 360, lub z publikacją „The Book of Abraham Papyrus Found”, str. 14. Wszystkie trzy tłumaczenia są zasadniczo identyczne.

Kontekst mormońskiej Księgi Abrahama:

Według Józefa Smitha mormońska „Księga Abrahama” została rzekomo napisana przez Abrahama i opowiada o jego podróżach po Egipcie. Józef Smith twierdził, że została napisana w tym samym języku co „Księga Mormona”, a on sam przetłumaczył ją dzięki nadprzyrodzonej pomocy. Mormoni z Salt Lake City (LDS) posiadają cztery pisma święte, a jedno z nich, „Perła Wielkiej Wartości”, zawiera „Księgę Abrahama” jako jedną z jej księgi . Księga Abrahama 1:21-26 stanowi jedyną podstawę mormońską dla mormońskiej doktryny antyczarnej. Doktryna ta głosiła, że osoby czarnoskóre nigdy nie mogą sprawować najwyższego kapłaństwa. Doktryna ta została zmieniona przez Kościół mormoński w 1978 roku.

Kontekst twierdzenia Józefa Smitha:

1. Joseph Smith twierdził, że „przetłumaczył” zwoje zawarte w książce „Perła Wielkiej Wartości”, str. 29.

2. Trzy z czterech oryginalnych angielskich kopii zawierały egipskie znaki umieszczone obok tekstu angielskiego.

3. Te trzy ilustracje są zgodne.

4. Najbardziej wymowne jest to, że Joseph Smith napisał książkę pt. „Alfabet i gramatyka egipskiego”, w której rzekomo próbował nauczyć innych swojego fałszywego języka egipskiego.

5. Smith tłumaczył średnio ponad 100 słów na jeden egipski hieroglif, podczas gdy powinno to być jedno do dwóch słów na hieroglif.

6. Nikt nie przyłapał wówczas Józefa Smitha na tym oszustwie, ponieważ w Ameryce nie było wówczas nikogo, kto potrafiłby czytać starożytny egipski.

Podsumowując: Mormoni posiadają w swoich pismach świętych fałszywe tłumaczenie bałwochwalczej, pogańskiej księgi. Chociaż niektórzy z nich dostrzegają podobieństwo między swoją sytuacją a fragmentem z Listu Judy 14, który znajduje się w 1 Księdze Henocha, sytuacja ta jest zupełnie inna, ponieważ:

1. Nawet jeśli Juda zacytował fragment z 1 Księgi Henocha, nie jest to księga bałwochwalcza ani okultystyczna. Jest to księga żydowska, zawierająca zarówno prawdę, jak i błędy.

2. Nie da się ustalić, czy Juda rzeczywiście zacytował fragment z 1 Księgi Henocha. Być może mieli wspólne źródło, a może fragment ten został dodany do 1 Księgi Henocha przed XV wiekiem przez błędnie poinformowanego mnicha.

Pytanie: Co w w. 16 Listu Judy i w 2 Piotra 2:18 oznacza określenie „usta, które wylewają arogancję” oraz „wzniosłe, ale puste słowa” i czy ludzie tak postępują dzisiaj?

Odp.: Greckie słowo użyte w tym miejscu, hyperonka, dosłownie oznacza „nadęty” lub „spuchnięty”. Występuje ono w obu wersetach, a wypowiadanie takich „nadętych” słów oznacza wygłaszanie przesadzonych stwierdzeń na temat własnej ważności i przydatności. Dzisiejsi ludzie mogą sądzić, że inni będą ich bardziej cenić, jeśli będą wypowiadać nieprawdziwe lub przesadzone stwierdzenia na swój temat. Ich pierwszym błędem jest przekonanie, że inni im uwierzą. Po utracie wiarygodności trudno jest ją odzyskać.

P: Skoro w Liście Judy 21 czytamy, że nie możemy utracić zbawienia, to w jaki sposób i dlaczego trwamy w miłości Bożej?

Odp.: Niektórzy prawdziwi chrześcijanie wierzą, że ludzie mogą utracić zbawienie. Inni nie. Niezależnie od tego wszyscy mogą się zgodzić, że tak jak dziecko może robić rzeczy, które wywołują łzy zarówno w oczach rodziców, jak i w jego własnych, tak i my możemy robić rzeczy, które łamią serce Boga. Tak jak dziecko może chcieć uciec z domu, tak my, podobnie jak Jonasz, możemy próbować uciec od Boga. Nawet chrześcijanie mogą dać się wciągnąć w sektę lub odejść od wiary. Jeśli jednak mają trafić do nieba, będą wytrwali i powrócą.

P: Jakie siedem przykazań zostało przekazanych wierzącym w Liście Judy 22?

Odp.: Jest siedem przykazań.

List Judy 3: Walczcie gorliwie o wiarę

List Judy 17: Pamiętajcie o naukach, a zwłaszcza o ostrzeżeniach apostołów.

List Judy 20: Umacniajcie się w swojej najświętszej wierze

List Judy 20: Módlcie się w Duchu Świętym

List Judy 21: Trwajcie w miłości Bożej

List Judy 21 Oczekujcie miłosierdzia Pana naszego Jezusa Chrystusa, które przyniesie wam życie wieczne

List Judy 22-23: Okazujcie miłosierdzie tym, którzy wątpią; innych ratujcie, wyrywając ich z ognia, a jeszcze innym okazujcie miłosierdzie połączone z bojaźnią.

Pytanie: Co w wersecie 23 Listu Judy oznacza „wyrywanie kogoś z ognia”?

Odp.: Brzmi to podobnie do Księgi Amosa 4:11, gdzie Izraelici zostali opisani jako „węgiel wyrwany z ognia”. Arcykapłan Jozue również był „węglem wyrwanym z ognia” w Księdze Zachariasza 3:2. Kiedy kawałek drewna już zaczął się palić w ogniu, wyrwanie go oznacza wyjęcie go z ognia, aby się nie spalił. W podobny sposób pragniemy dzielić się ewangelią z grzesznikami, aby mogli usłyszeć ewangelię poprzez nasze słowa, a Bóg, poprzez nas, mógł ich wyrwać z ognia piekielnego. Nie możemy zastąpić krzyża, ale możemy odegrać kluczową rolę w przekazywaniu przesłania krzyża, aby prowadzić ludzi do Chrystusa.

Pytanie: Skąd wiemy, że List Judy został napisany przez Judy’ego?

Odp.: Autor podał, że nazywa się Juda, i jest to jedyny dowód, jaki mamy, zarówno na poparcie, jak i na obalenie tej tezy.

P: Skąd wiemy, że dzisiejszy tekst Listu Judy jest wiarygodnym zapisem tego, co zostało pierwotnie napisane?

Odp.: Istnieją co najmniej cztery powody.

1. Bóg obiecał zachować swoje słowo w Księdze Izajasza 55:10-11; Księdze Izajasza 59:21; Księdze Izajasza 40:6-8; 1 Liście Piotra 1:24-25 oraz Ewangelii Mateusza 24:35.

2. Świadectwo wczesnego Kościoła. Oto autorzy, którzy odwoływali się do wersetów z Listu Judy. Spośród 25 wersetów Listu Judy pisarze sprzed soboru nicejskiego cytowali lub nawiązywali do każdego wersetu z wyjątkiem siedmiu (6 wersetów plus 2 półwersety). Są to wersety Judy 2, 18, 20–22a, 23b–25.

Ireneusz (182–188 r. n.e.) List Judy 3: „wiara przekazana nam” – Fragment 36 Ireneusza, str. 574. W języku greckim w Liście Judy 3 zamiast „nam” występuje słowo „święci”, ale poza tym jest to dokładnie to samo sformułowanie. Sformułowanie to występuje wyłącznie w Liście Judy 3.

Ireneusz (182–188 r. n.e.) nawiązuje do Listu Judy 7, wspominając Sodomę i Gomorę z czasów Lota jako przykład sprawiedliwego sądu Bożego. Ireneusz, „Przeciw herezjom”, księga 4, rozdz. 36.4, s. 516. Koncepcja Sodomy i Gomory jako przykładu występuje w Biblii wyłącznie w Liście Judy 7 i 2 Liście Piotra 2:6.

Kanon Muratoriego (190–217 r. n.e.): „Jan napisał Apokalipsę. Dwa listy należące do Jana lub opatrzone imieniem Jana. List Judy”. ANF, tom 5, str. 603.

Klemens Aleksandryjski (193–217/220 r. n.e.) cytuje wersety 5 i 6 Listu Judy jako pochodzące od Judy. „Instruktor”, tom 3, rozdział 8, str. 282

Klemens Aleksandryjski (193–202 r. n.e.) cytuje fragment Listu Judy 19,22b,23a; „Stromata”, tom 6, rozdz. 8, s. 495

Klemens Aleksandryjski (193–202 n.e.) odnosi się do Listu Judy 8–17 jako do „proroctwa Judy”. „Stromata”, tom 3, rozdział 2, str. 383

Klemens Aleksandryjski (193–217/220 r. n.e.) cytuje fragmenty Listu Judy 1,4–14,19 jako autorstwa Judy w fragmentach zaczerpniętych z dzieła Kasjodora, str. 573.

Tertulian (198–220 r. n.e.) wspomina o piśmie apostoła Judy w dziele „O stroju kobiet”, tom 1, str. 16.

Tertulian (198–220 r. n.e.) nawiązuje do Listu Judy 23 w dziele „O skromności”, rozdz. 18, s. 94: „… odmówiono grzesznikom, a zwłaszcza tym, którzy zostali «zanieczyszczeni przez ciało»”.

Orygenes (225–254 r. n.e.) w swojej dyskusji na temat ksiąg Pisma Świętego cytuje List Judy 1 jako dzieło Judy. Komentarz Orygenesa do Ewangelii według św. Mateusza, księga 10, rozdz. 17, str. 424. Cytuje on również fragment Listu Judy 1 jako dzieło Judy w swoim komentarzu do Ewangelii według św. Mateusza, księga 13, rozdz. 27, str. 491.

Orygenes (225–254 r. n.e.) swobodnie cytuje trzy czwarte Listu Judy 8. Komentarz Orygenesa do Ewangelii Mateusza, księga 10, rozdział 24, str. 430

Anonimowy „Traktat przeciwko Nowacjanowi” (254–256 r. n.e.), rozdział 16, str. 662, cytuje List Judy 14,15

Po soborze nicejskim

(połowa) „Historia kościelna” Euzebiusza (323–326 r. n.e.), księga 2, rozdział 23, str. 128, podaje, że Jakub i Juda mieli napisać listy noszące ich imiona, choć jest to kwestia sporna. „Ojcowie nicejscy i postnicejscy”, seria druga, tom 1, str. 128

Atanazy (367 r. n.e.) nie odwołuje się do żadnych konkretnych wersetów z Listu Judy, ale wymienia księgi Nowego Testamentu, w tym List Judy, w „Liście świątecznym” nr 39, str. 552

W dziele „Synopsis Scripturae Sacrae” (ok. 350–370 r. n.e. lub V wiek) wspomniano o Liście Judy jako części Nowego Testamentu. Cytowany jest tam cały 1. rozdział Listu Judy.

Cyryl z Jerozolimy (ok. 349–386 r. n.e.) wspomina o Liście Judy w „Siedmiu listach katolickich Jakuba, Piotra, Jana i Judy” w wykładzie 4.36, str. 28

X Didymus Ślepy (398 r. n.e.) odwołuje się do Listu Judy 4,19. Odrzuca jednak List Judy jako Pismo Święte, ponieważ cytuje on księgi apokryficzne.

Schizmatyk Lucyfer z Cagliari na Sardynii (361–ok. 399 r. n.e.) odwołuje się do Listu Judy 1, 3, 4, 5, 8, 12

Epifaniusz z Salaminy (360–403 r. n.e.) odwołuje się do Listu Judy 8

Epifaniusz z Salaminy (360–403 r. n.e.) wymienia cztery ewangelie, 14 listów Pawła, Jakuba, Piotra, Jana, Judy, Dzieje Apostolskie, Apokalipsę św. Jana, Mądrość Salomona i Księgę Syracha (= Eklezjastyka).

Hieronim (373–420 r. n.e.) odwołuje się do Listu Judy 8,23

Hieronim (373–420 r. n.e.) wymienia z nazwy „Nowy Testament”, Ewangelię Mateusza, Marka, Łukasza i Jana jako „czterech apostołów Pana”, siedem listów kościelnych Pawła, List do Hebrajczyków, Listy do Tymoteusza, Tytusa i Filemona, Dzieje Apostolskie, siedem listów autorstwa Jakuba, Piotra, Jana i Judy oraz Apokalipsę św. Jana – wszystko to w liście nr 53, rozdz. 9, str. 101–102.

Augustyn z Hippony (388–430 r. n.e.) odwołuje się do Listu Judy 1,19

Augustyn z Hippony (388–430 r. n.e.) cytuje List Judy 19 w dziele „O chrzcie, przeciwko donatystom”, rozdz. 50, s. 651

Augustyn z Hippony cytuje werset Judy 24 jako pochodzący od apostoła Judy w dziele „O upomnieniu i łasce”, rozdz. 10, str. 475 (tom 5). Również w dziele „O mieście Bożym”, księga 18, rozdz. 38, str. 383

Jan Kasjan (419–430 r. n.e.) cytuje List Judy 5 jako pochodzący od apostoła w dziele „Siedem ksiąg”, księga 5.9, str. 586

Jan Kasjan wspomina jednego z apostołów i cytuje List Judy 6 w „Drugiej konferencji opata Serenusa”, rozdz. 8, s. 378

Cyryl z Aleksandrii (444 r. n.e.) odwołuje się do Listu Judy, wersety 4, 5 i 19

3. Świadectwa heretyków i innych pisarzy

Heretyk Priscillian (385 r. n.e.) odwołuje się do Listu Judy 8.

4. Najwcześniejsze zachowane rękopisy Listu Judy wykazują niewielkie różnice w treści, ale nie zawierają błędów o znaczeniu teologicznym.

str. 72 papirusy Bodmer 7 i 8: 1 List Piotra 1:1–5:14, 2 List Piotra 1:1–3:18 oraz List Judy 1–25. (ok. 300 r. n.e.) Zdjęcie fragmentu tego rękopisu (przedstawiające 2 List Piotra 1:16–2:2) znajduje się w publikacji *The Complete Text of the Earliest New Testament Manuscripts* na str. 468. Stwierdzono tam, że pismo jest „charakterem dokumentalnym”.

p74 (=Bodmer 17) Dzieje Apostolskie 1:2-5,7-11,13-15,18-19,22-25; 2:2-4; 2:6-3:26; 4:2-6,8-27; 4:29-27:25; 27:27-28:31; List św. Jakuba 1:1-6,8-19,21-23,25,27; 2:1-3,5-15,18-22,25-26; 3:1,5-6,10-12,14,17-18; 4:8,11-14; 5:1-3,7-9,12-14,19-20; 1 List Piotra 1:1-2,7-8,13,19-20,25; 2:6-7,11-12,18,24; 3:4-5; 2 List Piotra 2:21; 3:4,11,16; 1 List św. Jana 1:1,6; 2:1-2,7,13-14,18-19,25-26; 3:1-2,8,14,19-20; 4:1, 6–7, 12, 16–17; 5:3–4, 9–10, 17; 2 List Jana 1, 6–7, 13; 3 List Jana 6, 12; List Judy 3, 7, 12, 18, 24 (VII wiek)

VII wiek – 1968 r. – Tekst Nowego Testamentu zawiera List Jakuba 2:4 i 1 List Piotra 1:12

VII wiek – 1975 r. – trzecie wydanie Alanda i in.

VI wiek – 1998 – Aland i in., czwarte wydanie poprawione

str. 78 (= papirus z Oxyrhynchus 2684) ok. 300 r. n.e. List Judy 4-5,7-8. Książka „The Complete Text of the Earliest New Testament Manuscripts” (str. 602) wskazuje, że nie jest to tekst zbyt wiarygodny. „W czterech wersetach zawiera on dwa unikalne i trzy rzadkie odczyty, z których wszystkie są niezgodne z najwcześniejszym świadectwem [str. 72]”. (cytat z: Grenfell i Hunt, Oxyrhynchus Papyrus, 34:4) To, co wcześniejsze, nie zawsze jest lepsze.

W syryjskim tłumaczeniu Peshitto nie ma Listu Judy.

Manuskrypt Sinaiticus [Si] (340–350 r. n.e.) zawiera cały List Judy

Manuskrrypt Watykański [B] (325–350 r. n.e.) oraz Aleksandryjski [A] (ok. 450 r. n.e.) zawierają cały List Judy.

Koptyjski bohairski [Boh] III/IV wiek

koptyjski sahidyjski [Sah] III/IV wiek

syryjski filoksenijski [SyrPh] 507/508 r. n.e.

Ephraemi Rescriptus [C] V wiek

Język ormiański [Arm] od V wieku

syryjski z Harcleanu [SyrH] z 616 r. n.e.

gruziński [Geo] od V wieku

Etiopski [Eth] od ok. 500 r. n.e.

Więcej informacji na temat wczesnych rękopisów Księgi Judy można znaleźć na stronie www.BibleQuery.org/JudeManuscripts.html.